برگردان به زبان ساده
یکی از فضلا تعلیم ملکزادهای همیداد و ضرب بیمحابا زدی و زجر بیقیاس کردی. باری پسر از بیطاقتی شکایت پیش پدر برد و جامه از تن دردمند برداشت. پدر را دل به هم بر آمد.
هوش مصنوعی: یکی از اساتید به آموزش فرزندی از خاندان سلطنتی مشغول بود و به شدت رفتار میکرد و او را مورد تنبیه قرار میداد. پسر از شدت فشار و ناراحتی به پدرش شکایت کرد و به خاطر ناراحتیاش لباسهایش را از تن درآورد. این موضوع دل پدر را به درد آورد.
استاد را گفت که پسران آحاد رعیت را چندین جفا و توبیخ روا نمیداری که فرزند مرا؛ سبب چیست؟
هوش مصنوعی: استاد از او پرسید که چرا به پسران دیگر رعیت اینقدر ظلم و تنبیه روا میداری و برای فرزند من چرا اینطور نیست؟
گفت: سبب آن که سخن اندیشیده باید گفت و حرکت پسندیده کردن همه خلق را علی العموم و پادشاهان را علی الخصوص، به موجب آنکه بر دست و زبان ایشان هر چه رفته شود هر آینه به افواه بگویند و قول و فعل عوام الناس را چندان اعتباری نباشد.
هوش مصنوعی: او گفت: دلیل این که باید سخن سنجیده و با دقت گفته شود، این است که رفتار شایسته در بین مردم بهویژه در میان پادشاهان ضروری است. زیرا هر چیزی که از دست و زبان آنها صادر شود، به طور قطع در میان مردم گفته خواهد شد و بنابراین، گفتار و رفتار مردم عادی چندان اعتبار ندارد.
اگر صد ناپسند آید ز درویش
رفیقانش یکی از صد ندانند
هوش مصنوعی: اگر از درویش صد تا صفت ناپسند دیده شود، تنها یکی از رفقایش به او چنین عیبی خواهد گرفت.
وگر یک بذله گوید پادشاهی
از اقلیمی به اقلیمی رسانند
هوش مصنوعی: اگر کسی شوخی و بذلهگویی کند، مقام و سلطنت او را از یک منطقه به منطقهای دیگر منتقل میکنند.
پس واجب آمد معلم پادشهزاده را در تهذیب اخلاق خداوندزادگان أنبَتَهم اللهُ نباتاً حسناً اجتهاد از آن بیش کردن که در حقّ عوام.
هوش مصنوعی: بنابراین لازم است که معلم، فرزند پادشاهان را در تربیت اخلاقی بیشتر از دیگران مورد توجه قرار دهد، چرا که خداوند آنان را به خوبی پرورش داده است و تلاش بیشتری در این زمینه لازم است تا نسبت به مردم عادی.
هر که در خردیش ادب نکنند
در بزرگی فلاح از او برخاست
هوش مصنوعی: هر کسی را که در دوران جوانی و خردسالی آموزش و ادب نکنند، در بزرگسالی به موفقیت نخواهد رسید.
چوب تر را چنان که خواهی پیچ
نشود خشک جز به آتش راست
هوش مصنوعی: چوب تازه را میتوان به راحتی به هر شکلی که بخواهیم bending و خم کرد، اما چوب خشک فقط با حرارت و آتش به حالت راست و شکلپذیر در میآید.
ملک را حسن تدبیر فقیه و تقریر جواب او موافق رای آمد. خلعت و نعمت بخشید و پایهٔ منصب بلند گردانید.
هوش مصنوعی: حسن تدبیر فقیه باعث شد که جواب او با نظرش همخوانی داشته باشد. در نتیجه، او را با پاداش و نعمتهایی مورد احترام قرار داد و موقعیتش را ارتقا بخشید.
