برگردان به زبان ساده
به کوی لاله‌رخان هر که عشق‌باز آید
امید نیست که دیگر به عقل بازآید
هوش مصنوعی: هر کسی که به محله عاشقان و زیبایی‌های دل‌فریب وارد شود، دیگر امیدی نیست که به عقل و تدبیر خود بازگردد.
کبوتری که دگر آشیان نخواهد دید
قضا همی بردش تا به چنگ باز آید
هوش مصنوعی: پرنده‌ای که دیگر نمی‌تواند به لانه‌اش برگردد، سرنوشت او را به جایی می‌برد تا به دام شکارچی بیفتد.
ندانم ابروی شوخت چگونه محرابی‌ست
که گر ببیند زندیق در نماز آید
معنی: نمی‌دانم ابروی دلربا و شوخ
تو چه محرابی است که اگر کافر هم آن را ببیند، به نماز می‌ایستد. / محراب: - > ۸٫۳ - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
بزرگوار مقامی و نیکبخت کسی
که هر دم از در او چون تویی فراز آید
هوش مصنوعی: شخصی که در زندگی‌اش همواره افرادی چون تو در نزدیکی‌اش حضور دارند و به او سر می‌زنند، بسیار با عظمت و نیکبخت است.
تُرش نباشم اگر صد جواب تلخ دهی
که از دهان تو شیرین و دل‌نواز آید
هوش مصنوعی: ناراحت نمی‌شوم اگر به من پاسخ‌های نامطلوب بدهی، زیرا کلام تو برایم دلپذیر و خوشایند است.
بیا و گونهٔ زردم ببین و نقش بخوان
که گر حدیث کنم قصه‌ای دراز آید
هوش مصنوعی: بیا و به چهره زرد من نگاه کن و نشانه‌ها را بخوان، زیرا اگر بخواهم داستانی را روایت کنم، بسیار طولانی خواهد شد.
خروشم از تَف سینه‌ست و ناله از سر درد
نه چون دگر سخنان کز سر مجاز آید
هوش مصنوعی: من از دردی که در سینه‌ام دارم فریاد می‌زنم و ناله‌ام ناشی از درد واقعی است، نه مثل دیگر حرف‌ها که فقط از روی خیال و مجاز بیان می‌شوند.
به جای خاک، قدم بر دو چشم سعدی نِه
که هر که چون تو گرامی بوَد به ناز آید
هوش مصنوعی: به جای اینکه بر زمین قدم بگذاری، باید بر روی چشمان سعدی قدم بگذاری، زیرا هر کس که مانند تو با ارزش و محترم باشد، حق دارد به ناز و لذت زندگی کند.
