برگردان به زبان ساده
ز عهد پدر یادم آید همی
که باران رحمت بر او هر دمی
هوش مصنوعی: به یادم میآید که پدرم همیشه در هر لحظه مورد رحمت و نعمت باران قرار داشت.
که در طفلیم لوح و دفتر خرید
ز بهرم یکی خاتم زر خرید
هوش مصنوعی: در دوران کودکیام، برای یادگیری و تحصیل، لوح و دفتر خریدم و به خاطر این کار، یک انگشتر طلا هم خریدم.
به در کرد ناگه یکی مشتری
به خرمایی از دستم انگشتری
هوش مصنوعی: ناگهان یکی از مشتریان به در آمد و با خرما از دستم انگشتری گرفت.
چو نشناسد انگشتری طفل خرد
به شیرینی از وی توانند برد
هوش مصنوعی: اگر کودک خردسال نتواند انگشتری را شناسایی کند، به راحتی میتوان آن را از او گرفت، حتی با زبانی شیرین.
تو هم قیمت عمر نشناختی
که در عیش شیرین برانداختی
هوش مصنوعی: تو هم ارزش عمر خود را نشناختی و در لذتهای زندگی غرق شدی.
قیامت که نیکان بر اعلا رسند
ز قعر ثری بر ثریا رسند
هوش مصنوعی: در روز قیامت، نیکوکاران از پایینترین جایگاهها به بالاترین مرتبهها خواهند رسید و به مقامهای عالی دست خواهند یافت.
تو را خود بماند سر از ننگ پیش
که گردت برآید عملهای خویش
هوش مصنوعی: تو خودت را از شرم پنهان نگهدار، چون اعمال و کارهای خودت میتواند فضاحت را به بار بیاورد.
برادر، ز کار بدان شرم دار
که در روی نیکان شوی شرمسار
هوش مصنوعی: برادر، از کارهای بدی که انجام میدهی خجالت بکش، چرا که این کارها تو را در برابر افراد نیکوکار شرمنده میکند.
در آن روز کز فعل پرسند و قول
اولوالعزم را تن بلرزد ز هول
هوش مصنوعی: در آن روزی که از اعمال و گفتار انسانها سؤال میشود، افراد بزرگ و با اراده نیز از ترس و هراس به لرزه درمیآیند.
به جایی که دهشت خورند انبیا
تو عذر گنه را چه داری؟ بیا
هوش مصنوعی: به جایی که پیامبران از ترس و وحشت به دل میافتند، تو چه بهانهای برای گناه خود داری؟ بیا و با صداقت رو به رو شو.
زنانی که طاعت به رغبت برند
ز مردان ناپارسا بگذرند
هوش مصنوعی: زنانی که با میل و رغبت از مردان ناپاک پیروی کنند، بهسراغ آنها نمیروند.
تو را شرم ناید ز مردی خویش
که باشد زنان را قبول از تو بیش؟
هوش مصنوعی: آیا از مردانگی خود شرم نمیکنی در حالی که زنان از تو بیشتر قدرت پذیرش دارند؟
زنان را به عذری معین که هست
ز طاعت بدارند گه گاه دست
زنان به دلیل عذر مشخصی که دارند(عادت ماهانه) ، در آن زمان از نماز خواندن دست میکشند
تو بی عذر یک سو نشینی چو زن
رو ای کم ز زن، لاف مردی مزن
تو بدون هیچ عذر و دلیلی مثل زن (زن پریود شده )دست کشیده ای ، برو ای کسی که از زن هم کمتری، برو به دروغ ادعای مردانگی نکن
مرا خود چه باشد زبان آوری
چنین گفت شاه سخن عنصری:
هوش مصنوعی: من چه توانایی دارم که زبان به سخن آوردن در چنین حالتی؟ این گفتار از سوی پادشاه سخن یعنی عنصری است.
«چو از راستی بگذری خم بود
چه مردی بود کز زنی کم بود؟»
هوش مصنوعی: هرگاه از حقیقت و صداقت دور شوی، در مسیر انحراف قرار میگیری. چه فرقی دارد که چقدر مردانگی داشته باشی، اگر به درستی عمل نکنی؟
به ناز و طرب نفس پرورده گیر
به ایام دشمن قوی کرده گیر
هوش مصنوعی: به آرامش و شادی زندگی بپرداز و در روزهای سخت و دشوار استقامت و قدرت خود را حفظ کن.
یکی بچهٔ گرگ میپرورید
چو پرورده شد خواجه بر هم درید
هوش مصنوعی: یک گوزن وحشی را بزرگ میکرد و وقتی که جوان شد، ارباب از او روی برگرداند.
چو بر پهلوی جان سپردن بخفت
زبان آوری در سرش رفت و گفت
هوش مصنوعی: وقتی که جان به آرامی وداع کرد و به خواب ابدی رفت، زبانش در درونش به حرکت درآمد و چیزی گفت.
تو دشمن چنین نازنین پروری
ندانی که ناچار زخمش خوری؟
هوش مصنوعی: تو نمیدانی که پرورش دادن چنین انسان نازنینی، به چه قیمتی است و آخر سر باید خودت آسیبهای آن را تحمل کنی.
نه ابلیس در حق ما طعنه زد
کز اینان نیاید به جز کار بد؟
هوش مصنوعی: ابلیس به ما طعنهای نزد، زیرا از میان این افراد، جز کارهای ناپسند و بد انتظار نمیرود.
فغان از بدیها که در نفس ماست
که ترسم شود ظن ابلیس راست
هوش مصنوعی: ای کاش از بدیهایی که در وجود ماست فریاد بزنیم، که میترسم گمان ابلیس درست از آب درآید.
چو ملعون پسند آمدش قهر ما
خدایش بینداخت از بهر ما
هوش مصنوعی: وقتی که نفرینشده قهر ما را پسندید، خداوند او را به خاطر ما به حال خودش رها کرد.
کجا سر برآریم از این عار و ننگ
که با او به صلحیم و با حق به جنگ
هوش مصنوعی: ما از این شرم و ننگ کجا میتوانیم سر بلند کنیم که ما با او در صلح هستیم، اما با حق در حال جنگیم.
نظر دوست نادر کند سوی تو
چو در روی دشمن بود روی تو
هوش مصنوعی: نگاه دوست مانند یک چیز نادر است، وقتی که چهره تو در مقابل چهره دشمن قرار میگیرد.
گرت دوست باید کز او بر خوری
نباید که فرمان دشمن بری
هوش مصنوعی: اگر دوستی داری که از او بهرهمند میشوی، نباید به خاطر او از دستورات دشمن تبعیت کنی.
روا دارد از دوست بیگانگی
که دشمن گزیند به همخانگی
هوش مصنوعی: شایسته است که از دوست دوری کند، اما اگر دشمنی انتخاب کرده باشد که با او زندگی کند، این قابل قبول نیست.
ندانی که کمتر نهد دوست پای
چو بیند که دشمن بود در سرای؟
هوش مصنوعی: آیا نمیدانی که دوست کمتر به تو نزدیک میشود زمانی که میبیند دشمن در خانهات است؟
به سیم سیه تا چه خواهی خرید
که خواهی دل از مهر یوسف برید؟
هوش مصنوعی: به سیاهی سیم چه چیزی میخواهی خرید که دل خود را از محبت یوسف جدا کنی؟
تو از دوست گر عاقلی بر مگرد
که دشمن نیارد نگه در تو کرد
هوش مصنوعی: اگر با دوستت عقل و فهم داشته باشی، نباید به عقب برگردی، زیرا دشمنان هرگز به تو توجه و نگهداری نخواهند کرد.
