برگردان به زبان ساده
ز بنگاه حاتم یکی پیرمرد
طلب ده درم سنگ فانید کرد
هوش مصنوعی: در مکانی، پیرمردی از حاتم درخواست کرد که ده درهم به او بدهد و در عوض، به او چیزی سنگین و بیاهمیت داد.
ز راوی چنان یاد دارم خبر
که پیشش فرستاد تَنگی شکر
هوش مصنوعی: یاد من هست که داستانی را از راوی شنیدم که خبر از تنگی و کمبود شکر را به او منتقل کردند.
زن از خیمه گفت این چه تدبیر بود؟
همان ده درم حاجت پیر بود
هوش مصنوعی: زن از داخل خیمه گفت: این چه تدبیری بود؟ همانطور که در گذشته گفته بودم، برای پیرمرد نیازمندی وجود داشت.
شنید این سخن نامبردار طی
بخندید و گفت ای دلارام حی
هوش مصنوعی: آن شخص معروف این حرف را شنید و لبخندی زد و گفت: ای زیبای دلربا!
گر او در خور حاجت خویش خواست
جوانمردی آل حاتم کجاست؟
هوش مصنوعی: اگر او به دنبال برآورده کردن نیازهایش باشد، پس جوانمردی مانند آل حاتم کجا رفته است؟
چو حاتم به آزادمردی دگر
ز دوران گیتی نیامد مگر
هوش مصنوعی: مانند حاتم طایی، هیچ آزادمرد دیگری از زمان گذشته برنیامده است.
ابوبکر سعد آن که دست نوال
نهد همّتش بر دهان سؤال
هوش مصنوعی: ابوبکر سعد، کسی است که با generosity و سخاوت خود، به دیگران کمک میکند و در پاسخ به سوالات مردم، به راحتی و خوشرویی پاسخ میدهد.
رعیتپناها! دلت شاد باد!
به سعیات مسلمانی آباد باد!
هوش مصنوعی: ای مردم! امیدوارم دلهایتان شاد باشد! با تلاش و کوششتان، سرزمین اسلامیتان آباد و پررونق شود!
سرافرازد این خاک فرخنده بوم
ز عدلت بر اقلیم یونان و روم
هوش مصنوعی: این سرزمین خوب و با سعادت، به خاطر عدالتش در مقایسه با یونان و روم، سر افراز و سربلند است.
چو حاتم، اگر نیستی کام وی
نبردی کس اندر جهان نام طی
هوش مصنوعی: اگر مانند حاتم طایی بخشنده نیستی، همانند او هم در دنیا نام نیکو به دست نیاوردهای.
ثنا ماند از آن نامور در کتاب
تو را هم ثنا ماند و هم ثواب
هوش مصنوعی: در کتاب، نام نیک آن شخص بزرگ باقی میماند و به همین دلیل برای تو نیز هم نام نیک و هم پاداشی خواهد بود.
که حاتم بدان نام و آوازه خواست
تو را سعی و جهد از برای خداست
هوش مصنوعی: حاتم، با نام و شهرتی که دارد، تلاش و کوشش تو را برای رضای خداوند میخواهد.
تکلّف بر مرد درویش نیست
وصیت همین یک سخن بیش نیست
هوش مصنوعی: تظاهر و نمایش در برابر یک فرد بینیاز لازم نیست و همین یک نکته کافی است.
که چندان که جهدت بود خیر کن
ز تو خیر ماند، ز سعدی سخن
هوش مصنوعی: هرچقدر که تلاش کنی و نیکی انجام دهی، نتیجهی خوبی از آن برای تو باقی میماند.
