برگردان به زبان ساده
ای جمال ترا کمال قرین
طوق طوع تو بر شهور و سنین
هوش مصنوعی: تو زیبایی که کمال و زیبایی به تو وابسته است و تسلط و قدرت تو بر زمانها و دورانها نمایان است.
از یمین تو ملک برده یسار
به یسار تو دهر خورده یمین
هوش مصنوعی: از دست راست تو ملک و جاه به دست چپ تو، زمانه هم از دست راست تو بهرهمند شده است.
هر کجا حزم تو فرود آید
برکشد امن حصنهای حصین
هوش مصنوعی: هرجا که احتیاط و تدبیر تو وارد شود، میتواند امنیت و آسودگی را به دور و بر خود بیاورد.
هر که را سهم تو نزار کند
نکند رفق روزگار سمین
هوش مصنوعی: هر کسی که مورد رحمت تو قرار نگیرد، روزگار به او نیز رحم نخواهد کرد.
گر بسنجد سپهر رای تو را
بشکند خرد پله شاهین
هوش مصنوعی: اگر زمانه به تو اهمیت بدهد، خرد تو را مانند پرواز یک شاهین میشکند.
عقل حلم ترا عرض بنهد
خود عرض کی بود ز غیر مبین
هوش مصنوعی: عقل در برابر صبر و حلم تو خود را ناتوان و بیارزش میداند. اینطور نیست که بهراحتی بتوان چیزی را از روی ظاهر و بدون شناخت درست قضاوت کرد.
نیست با طول و عرض همت تو
نقطه ای بیش طول و عرض زمین
هوش مصنوعی: تو با تلاش و عزم راسخات، فراتر از همه اندازهها و ابعاد دنیا قرار داری و هیچ نقطهای در زمین نمیتواند به عظمت همت تو برسد.
همه عالم عیال جود تواند
او دهد شان هزینه و کابین
هوش مصنوعی: تمام دنیای هستی تحت نعمت و سخاوت او قرار دارد و میتواند به هر کسی که نیاز داشته باشد، هزینه زندگیش را تأمین کند و امکانات لازم را فراهم کند.
توئی آن شه که روز داد از تو
روی باطل شود ز حق پرچین
هوش مصنوعی: تو آن پادشاهی هستی که روز قیامت، با ظهور تو، حق برچیده میشود و باطل از میان میرود.
دهر چون پاسبان ز حزم تو یافت
فتنه در خواب شد هم اندر حین
هوش مصنوعی: زمان مانند یک نگهبان، از هوشیاری و خرد تو باخبر است و به همین دلیل، وقتی که تو در خواب هستی، دچار فریب و وسوسه نمیشود.
ابرو خورشید را به کف و برای
در جهان کیست جز تو پشت و معین
هوش مصنوعی: ابرو به اندازهای زیبا و درخشان است که مانند خورشید در دستان توست و در این جهان کسی جز تو نیست که پشتیبان و یاریگر او باشد.
تا ترا بر زمین نجنبد مهر
دانه جنبش نیارد اندر طین
هوش مصنوعی: تا زمانی که عشق تو در دل من روشن است، هیچ چیزی نمیتواند مرا از راهی که میروم منحرف کند و مانع از پیشرفت من شود.
خسروا بنده را در این دو سه سال
در مدیح تو شعرهاست متین
هوش مصنوعی: ای خسرو، در این چند سال گذشته، شعرهای زیبایی درباره تو نوشتهام.
هر یکی کرده راویی انشاد
در سنه اربع ماة ستین
هوش مصنوعی: هرکسی در این سالی که ذکر شده، کاری انجام داده و آن را به نوعی بیان کرده است.
مگر این قطعه کاندرین خدمت
بنده بر خواند و کند تضمین
هوش مصنوعی: آیا ممکن است این بخش از نوشته، در این خدمت به من خوانده شود و تضمین شده باشد؟
آفتاب زمان و شمع زمین
میر محمود سیف دولت و دین
هوش مصنوعی: نور تابناک زمان و روشنی دنیا، میر محمود، حامی حکومت و دیانت است.
آنکه ماهی است روشن اندر صدر
وآنکه شیری است شرزه اندر زین
هوش مصنوعی: کسی که مانند ماهی درخشنده و بارز است، و کسی که مانند شیری نیرومند و جسور در جایگاه خود قرار دارد.
آنکه آرد سپهر زیر رکاب
وانکه دارد زمانه زیر نگین
هوش مصنوعی: کسی که قدرت و تسلط بر دنیا را دارد و میتواند زمان را در اختیار خود بگیرد.
حال من بنده باز خواهد راند
با خداوند شرق و شاه گزین
هوش مصنوعی: حال من بهتر خواهد شد و با پروردگار و قهرمان خود در شرق زندگی خواهم کرد.
گوید ای شاه بنده ای ست ترا
خاطرش نظم را چنان و چنین
هوش مصنوعی: میگوید: ای پادشاه، بندهای هست که با دلش به نظم و انضباطی خاص توجه دارد و آن را دوست میدارد.
بوده این اتفاق را جویان
کرده این آستانه را بالین
هوش مصنوعی: این حادثه را پیگیر بوده و این درگاه را برای آرامش خود جستجو کرده است.
گر وجوهی که داشت مسعودی
کند او را ملک بدان تمکین
هوش مصنوعی: اگر مسعودی ثروتها و اموالش را به کار گیرد، او را میتوان به مقام پادشاهی رساند.
او ثنا گوید و شفیع دعا
او دعا گوید و شفیع آمین
هوش مصنوعی: او به خداوند دعا میکند و به توصیف خوبیهای او میپردازد، در حالی که دعا خودش هم به شفاعت او میپردازد و در نهایت آمین میگوید.
جز خداوند من که داند گفت
در شفاعت سخن چنین شیرین
هوش مصنوعی: تنها خداوند من است که میداند، در مورد شفاعت اینگونه صحبتهای شیرین وجود دارد.
لاجرم زین نظر که خواهد یافت
برساند سرم به علیین
هوش مصنوعی: به طور طبیعی، از آنجایی که این نگرش را خواهم یافت، سرم را به اوج و بالاترین نقطه خواهد رساند.
تا بود خاک و باد را هموار
طبع و گوهر ز جنبش و تسکین
هوش مصنوعی: هنگامی که خاک و باد وجود دارند، طبیعت و جوهر هر چیزی در جریان است و در آن نوسان و آرامش وجود دارد.
چون نیال و تکین بدین درگاه
صد هزاران نیال باد و تکین
هوش مصنوعی: چون تو از قدرت و عظمت خود در این درگاه صحبت میکنی، هزاران نیال و تکین نیز تحت تأثیر آن قرار میگیرند.
برخورند از لقای یکدیگر
شاه و اولاد شاه چون پروین
هوش مصنوعی: شاه و فرزندانش مانند ستارههای پروین در کنار یکدیگر ملاقات میکنند و با هم رفتار میکنند.
اختر دشمنان ایشان را
شده رفتار کژتر از فرزین
هوش مصنوعی: ستارهٔ دشمنان آنها به گونهای حرکت میکند که بدتر از رفتار فرزین است.