برگردان به زبان ساده
روز شکار، پیرزنی با قباد گفت
کز آتش فساد تو، جز دود و آه نیست
هوش مصنوعی: در روزی که به شکار رفته بودند، یک زن سالخورده به قباد گفت: اثر آتش ناشی از فساد تو، چیزی جز دود و آه نیست.
روزی بیا به کلبهٔ ما از ره شکار
تحقیق حال گوشهنشینان گناه نیست
هوش مصنوعی: یک روز بیا به خانهٔ ما از راه شکار و ببین حال آن کسانی را که گوشهنشین هستند، که این کار گناهی ندارد.
هنگام چاشت، سفرهٔ بینان ما ببین
تا بنگری که نام و نشان از رفاه نیست
هوش مصنوعی: در صبح هنگام، سفرهٔ ما را که بدون نان است نظاره کن تا متوجه شوی که ثروت و راحتی همیشه نمایانگر خوبیها نیست.
دزدم لحاف برد و شبان گاو پس نداد
دیگر به کشور تو، امان و پناه نیست
هوش مصنوعی: دزد لحاف را برد و شبان دیگر گاو را پس نداد. دیگر در این سرزمین امان و پناهی وجود ندارد.
از تشنگی، کدوبنم امسال خشک شد
آب قنات بردی و آبی به چاه نیست
هوش مصنوعی: امسال به خاطر تشنگی، قنات ما خشک شده و هیچ آبی در چاه نیست.
سنگینی خراج، به ما عرصه تنگ کرد
گندم تو راست، حاصل ما غیر کاه نیست
هوش مصنوعی: بار مالیات بر دوش ما سنگینی میکند و ما را در تنگنا قرار داده است. محصول تو گندم است، اما ما فقط کاهی بیش نداریم.
در دامن تو، دیده جز آلودگی ندید
بر عیبهای روشن خویشت، نگاه نیست
هوش مصنوعی: در آغوش تو، چشمم جز ناپاکی چیزی را نتوانست دید، بر عیبهای واضح وجودت، نگاهی وجود ندارد.
حکم دروغ دادی و گفتی حقیقت است
کار تباه کردی و گفتی تباه نیست
هوش مصنوعی: تو قضاوت نادرستی کردی و ادعا کردی که درست است، کار خود را خراب کردی و مدعی شدی که خراب نیست.
صد جور دیدم از سگ و دربان به درگهت
جز سفله و بخیل، درین بارگاه نیست
هوش مصنوعی: من از آدمهای مختلف، از جمله دربان و سگها، در درگاه تو انواع و اقسام رفتارها و ویژگیها را دیدهام و تنها افراد پست و خسیس را در این جایگاه یافتهام.
ویرانه شد ز ظلم تو، هر مسکن و دهی
یغماگر است چون تو کسی، پادشاه نیست
هوش مصنوعی: به خاطر ستمهای تو، هر خانه و دهکدهای خراب شده است. کسی به اندازه تو چپاولگر نیست، و هیچ پادشاهی در دنیا نمیتواند مانند تو باشد.
مُردی در آن زمان که شدی صید گرگ آز
از بهر مرده، حاجت تخت و کلاه نیست
هوش مصنوعی: اگر مردی در زمانی که گرگ صید میکند، به خاطر مردهها آز و تمایل نشان دهد، دیگر نیازی به تخت و کلاه ندارد. این بدان معناست که در شرایط سخت و دشوار، مسائل دنیوی و مادی نمیتوانند به او کمک کنند و باید به فکر مسائل اصلی و انسانی باشد.
یک دوست از برای تو نگذاشت دشمنی
یک مرد رزمجوی، تو را در سپاه نیست
هوش مصنوعی: یک دوست برای تو دشمنی نکرد، و در میان جنگجویان، تو را در صف سپاهیان نمیبینم.
جمعی سیاهروز سیهکاری تواند
باور مکن که بهر تو روز سیاه نیست
هوش مصنوعی: گروهی هستند که به خاطر بدبختیهای خود، نمیتوانند باور کنند که روزهای تلخ و دشوار برای تو وجود ندارد.
مزدور خفته را ندهد مزد، هیچکس
میدان همت است جهان، خوابگاه نیست
هوش مصنوعی: کسی که بیدقت و بیانگیزه است، هیچ پاداشی دریافت نخواهد کرد. دنیا جایی برای خواب و تنبلی نیست؛ بلکه مکانی است برای تلاش و کوشش.
تقویم عمر ماست جهان، هر چه میکنیم
بیرون ز دفتر کهن سال و ماه نیست
هوش مصنوعی: زمان عمر ما همانند یک تقویم است و هر کاری که انجام میدهیم، خارج از صفحات این دفتر کهن تاریخ و زمان نیست.
سختی کشی ز دهر، چو سختی دهی به خلق
در کیفر فلک، غلط و اشتباه نیست
هوش مصنوعی: اگر در زندگی سختیها و مشکلات زیادی را تحمل کنی، هیچ اشکالی ندارد که در برابر دیگران نیز با خشونت و سختی رفتار کنی، چرا که این کار ناشی از سختیهایی است که خودت تجربه کردهای.
