برگردان به زبان ساده
هم چو شمع از غمت بسوزاند
گه کشد، گاه برفروزاند
هوش مصنوعی: چون شمع، از اشک و غم تو میسوزم؛ گاهی به یاد تو میافروزانم.
اعتبارت کند به هر مویی
بازگرداندت به هر رویی
هوش مصنوعی: کافی است که به هر بهانهای از اعتبار و حیثیت تو استفاده کنند تا تو به هر شکلی که بخواهند به گذشتهات برگردانده شوی.
گه سرت را بکار برگیرد
گاه پروانه بر سرت میرد
هوش مصنوعی: زمانهایی پیش میآید که مشغول کار و تلاش هستی و در زمانهایی دیگر، سرگرمی و لحظات شاد را تجربه میکنی.
گه بنام خودت نگار کند
گاهت از ریسمان به دار کند
هوش مصنوعی: گاهی تو را با زیباییهای خود مشغول میکند و گاهی با مشکلاتی که به وجود میآورد، تو را گرفتار میسازد.
گاه با شهد همنشین کندت
گاه با شاهدان قرین کندت
هوش مصنوعی: گاهی تو را در کنار شیرینیها و لذتها قرار میدهد و گاهی در میان زیبارویان و دوستداشتنیها مینشاند.
گه به بالین مردگان باشی
گاه پیش فسردگان باشی
هوش مصنوعی: گاهی در کنار مردگان هستی و گاهی در کنار افراد بیعلاقه و سردی که از زندگی دور شدهاند.
گاه خندی، ولی ز پنداری
گاه گریی، ولی به صد زاری
هوش مصنوعی: گاهی لبخند میزنی، اما در دل به موضوعی میاندیشی. و گاهی هم اشک میریزی، اما با شدت و اندوه فراوانی.
گه سرافراز و گاه پست شوی
گاه ناچیز و گاه هست شوی
هوش مصنوعی: گاهی ممکن است بلندمرتبه و سرفراز باشی و در زمان دیگری بهنظر بیارزش و کوچک بیایی، و در برخی مواقع هم ممکن است به وضعیتی پر اهمیت و با ارزش دست یابی.
گاه لافی زنی ز سربازی
گاهت آن زر که هست در بازی
هوش مصنوعی: گاهی ادعا میکنی که در میدان جنگ مهارت داری و گاهی بر طلا و ثروتی که به دست آوردهای میبالید.
گاه زهرت دهند و گاهی نوش
گه زبان آوری و گه خاموش
هوش مصنوعی: گاهی به تو زیان میزنند و گاهی به تو لطف میکنند؛ گاهی صحبت میکنی و گاهی سکوت میکنی.
گاه اندر تبی و گه در تاب
گاه در بزم و گاه در محراب
هوش مصنوعی: گاهی در حال تب و تابی هستم و گاهی در خنده و شادی، گاهی در جمع دوستان و گاهی در حال عبادت.
چو ببیند که هیچ دم نزنی
وندران سوز و گریه کم نزنی
هوش مصنوعی: وقتی ببیند که هیچ صدایی از تو نمیآید و تو هم از شدت درد و اندوه چیزی نمیگویی،
نخوری هیچ و فیض ریزانی
خود نخفتی و خفته خیزانی
هوش مصنوعی: اگر چیزی نمیخوری، باز هم از نعمتها و برکات زندگی بهرهمند نمیشوی. تو که بیدار و هوشیار هستی، چرا خوابیدهای و از این خیرات بهره نمیگیری؟
گاه در پردهای چو مستوران
گه برافگنده پرده از دوران
هوش مصنوعی: گاهی در سایهای که افراد مستور قرار دارند، و گاهی نیز پرده را کنار میزنند و به نمایش میگذارند.
گاه از سوز سینه در ویلی
گه ز خاصان قایماللیلی
هوش مصنوعی: گاهی از سوز دل، در حالتی خاص و عمیق قرار میگیرم و گاه به حالتهای پنهانی و بیخبر از دیگران میروم.
سال و مه سودت از زیان باشد
دایمت خرقه در میان باشد
هوش مصنوعی: به مدت زمان و مناسبتها، سود و زیان تو همیشه در حال تغییر است و هیچگاه نباید از یاد ببری که قلبت و ایمان تو باید در میانت باشد.
عادتت کمزنی و شب خیزی
روشت بخشش و گهر ریزی
هوش مصنوعی: عادت تو ترک کردن خوابهای شبانه و روش تو بخشش و نیکی به دیگران است.
در تو هر نقش را پذیرایی
متشمر به لطف و گیرایی
هوش مصنوعی: در تو هر شکل و نمایی را با محبت و دلپذیری بپذیر.
مؤمنان را به پیشوایی فرد
کافران را به خانه سوزی مرد
هوش مصنوعی: مؤمنان باید به رهبری فردی با ایمان باشند، در حالی که کافران به کارهای destructive و ویرانگر روی میآورند.
سینه پر سوز و هیچ آهی نه
دیده پر گریه و گناهی نه
هوش مصنوعی: دل من پر از آتش و حسرت است، ولی نه آهی میکشم و نه گناهی بر دوش دارم.
بشناسد که در روش رستی
نکند در نمودنت سستی
هوش مصنوعی: باید دقت کنیم که در زندگی راست بگوییم و در رفتارمان تردید نداشته باشیم.
پرده از روی کار برگیرد
دل طریقی دگر ز سر گیرد
هوش مصنوعی: دل به راهی دیگر متوجه میشود و پرده از روی کارها کنار میرود.
از چپ و راست عشق در تازد
خانهٔ عقل را براندازد
هوش مصنوعی: عشق به طور ناگهانی و با شدت از هر طرف به قلب و ذهن انسان حمله میکند و باعث اختلال و نابودی نظم و عقل میشود.
بر تو آن علمها وبال شود
عملت جمله پایمال شود
هوش مصنوعی: اگر بر تو دانش و علمهایی بیفتد، اعمال و کارهایت به هدر میرود و از بین میرود.
به صفت جوهری دگر گردی
مس نماند، تمام زر گردی
هوش مصنوعی: اگر به ویژگیهای ذاتی خودت توجه کنی و تغییر کنی، دیگر شبیه مس نخواهی بود و به طلا تبدیل میشوی.
غیرت او بشست و شوی از تو
نهلد در وجود بوی از تو
هوش مصنوعی: غیرت او به قدری قوی است که نمیتواند بویی از وجود تو را فراموش کند.
چون ترا از تویی کند فانی
برساند به نشائت ثانی
هوش مصنوعی: وقتی که تو از خودت فاصله بگیری و خودی که در این دنیا داری را کنار بگذاری، به مرتبت بالاتری میرسی و به حقیقت واقعیات که در عالم بالا قرار دارد، نزدیکتر میشوی.
جنبش اینجا نماند و رفتار
سخن اینجا نماند و گفتار
هوش مصنوعی: تحرک و فعالیت در اینجا باقی نخواهد ماند و نوع بیان و گفتار نیز در اینجا دوام نخواهد داشت.
نه تو آن حال باز دانی گفت
نزخود آن بیخودی توانی رفت
هوش مصنوعی: تو دیگر حالتی که داشتی را نمیدانی، چون نمیتوانی بدون خودت از آن حال بگذری.
نه کسی تاب دیدنت دارد
نه کس آوار شنیدنت یارد
هوش مصنوعی: نه کسی قدرت تحمل دیدن تو را دارد و نه کسی میتواند صدای تو را تحمل کند.
هر که روی تو دید، مست شود
وانکه بویت شنید، هست شود
هوش مصنوعی: هر کسی که چهره تو را ببیند، به حالت مستی درمیآید و هر کس بوی تو را بشنود، دچار حالتی دیگر خواهد شد.
بر زمین بگذری، سما گردد
در مگس بنگری، هما گردد
هوش مصنوعی: اگر بر زمین قدم بگذاری، چنان خواهد بود که مانند پرندهای در آسمان پرواز کنی، و اگر به مگس نگاه کنی، آن را پرندهای بزرگ و زیبا خواهی دید.
متصل گردد این اثر در ذات
هم چو تاثیر مهر در ذرات
هوش مصنوعی: این اثر به گونهای به ذات متصل میشود که مانند تأثیر محبت در تمامی ذرات است.
به خلافت رسی ز یک نظرش
در زمان و زمین و خشک و ترش
هوش مصنوعی: با یک نگاه او، به مقام رهبری و فرمانروایی نائل میشوی، نه تنها در زمان و مکان بلکه در تمام امور طبیعی و غیرطبیعی نیز تسلط پیدا میکنی.
عشق زاید ز استقامت تو
علم روحانی از علامت تو
هوش مصنوعی: عشق ناشی از پایداری و استقامت توست و علم معنوی و عرفانی نیز از نشانهها و ویژگیهای تو به وجود میآید.
صاحب امر و اختیار شوی
گاه پنهان، گه آشکار شوی
هوش مصنوعی: گاه ممکن است در زندگی به صورت مخفی و پنهان عمل کنی و در مواقعی دیگر به طور علنی و مشخص در میانهی امور و تصمیمگیریها ظاهر شوی.
گاه با قهر و سرکشی باشی
گاه با لطف و با خوشی باشی
هوش مصنوعی: گاهی با خشم و سرسختی رفتار میکنی و گاهی با محبت و شادی.
در تب و تاب عشق و ظلمت و نور
چون که از راستی نگشتی دور
هوش مصنوعی: در عشق و احساسات متضاد، یعنی شور و شوق و تاریکی و روشنی، اگر از حقیقت و صداقت دور نشوی، میتوانی به آرامش برسی.
نیستی بخشدت ز تاب رخش
محو گردی در آفتاب رخش
هوش مصنوعی: زمانی که زیبایی و درخشندگی چهرهات را میبینم، احساس میکنم که خودم را گم میکنم و در نور و تابش آن غرق میشوم.
به چنین دوست تحفه جان باید
دل به شکرانه در میان باید
هوش مصنوعی: برای چنین دوستی که شادی بخش جان است، باید دل را به نشانه قدردانی و شکرگزاری در میان آورد.
تو ازین عهده گر برون آیی
در نگر تا به شکر چون آیی؟
هوش مصنوعی: اگر از این مشکل خارج شوی، نگاهی به خودت بینداز و ببین که چطور به شکرگزاری خواهی آمد.
یار کن شکر با شکیبایی
تا به زینت رسی و زیبایی
هوش مصنوعی: دوست خود را با صبر و تحمل همراهی کن تا به زیبایی و زینت حقیقی دست پیدا کنی.