برگردان به زبان ساده
عشرت بهار کن، که شود روزگار خوش
میدر بهار خور، که بود بی غبار و غش
هوش مصنوعی: در بهار خوش بگذران و از زیباییهای آن لذت ببر، زیرا روزگار در این زمان خوشایند و دلانگیز است. از می و نوشیدن در بهار غافل نباش، چرا که این دوران بدون ناخالصی و کدورت است.
گفتی: به روز شش همه گیتی تمام شد
میبه، که او تمام نشد جز به ماه شش
هوش مصنوعی: گفتی که در روز ششم همه چیز به پایان میرسد، اما حقیقت این است که آنچه به پایان میرسد تنها در ماه ششم است.
بر خیز و زین قیاس دو شش سالهای ببین
کز حسن او کند دل ماه دو هفته غش
هوش مصنوعی: برخیز و نگاهی به آن دو شش ساله بینداز که به خاطر زیباییاش، دل ماه را در مدت دو هفته، شگفتزده کرده است.
دست ار به وصل موی میانی رسد به روز
اندر میانش آر و شب اندر کنار کش
هوش مصنوعی: اگر روزی به وصال محبوب رسیدی، موهای او را در روز در میان بگذار و شبها کنار او بنشین.
زان پیش کت کشد لحد گور در کنار
خالی نباید از تن خوبان کنار و کش
هوش مصنوعی: قبل از آنکه قبر، تن خوبان را در آغوش گیرد، نباید جایی خالی در کنار آن باقی بماند.
اینجا که نقل بوسه بود زان دهان و لب
دندان کس به میوه نیالاید و نمش
هوش مصنوعی: اینجا جایی است که فقط صحبت از بوسه و لب و دندان است و هیچکس نمیتواند به میوهای دست بزند یا آن را بچیند.
چون دستگاه و مکنت آن هست میبنوش
با مطربان فاخر و با شاهدان کش
هوش مصنوعی: وقتی که وسایل و امکانات زندگیات فراهم است، از زندگی لذت ببر و با هنرمندان و زیبا رویان خوش بگذران.
کز روی همچو ماه و جبینی چو مشتری
جام آفتاب رخ شود و باده زهره وش
هوش مصنوعی: از چهرهای زیبا مانند ماه و جبینی شبیه به سیاره مشتری، چهرهاش همچون جام آفتاب درخشان و میخوشبو به مانند زهره است.
ور نیست دسترس، سر دستار پاره کن
دستار رند میکده را گو: مدار فش
هوش مصنوعی: اگر به چیزی دسترسی نداری، پس دستار خود را پاره کن و به کسی که در میکده است بگو که خود را کنترل نکند.
ریزنده کرد جنبش باد مسیح دم
برگ گل از درخت چو موسی به چوب هش
هوش مصنوعی: نسیم ملایم باعث ریزش گلبرگها از درختان میشود، مانند اینکه موسی با عصا به آب زد و آن را شکافت.
وقت سحر ز شاخ چمن گل چو بشکفد
گویی به سحر ماه بر آمد ز چاه کش
هوش مصنوعی: وقتی که صبح میشود و گلها در چمن باز میشوند، حس میشود که گویی ماه در سحر از زیر زمین بیرون آمده است.
مانند آنکه بر رخ زیبا عرق چکد
بر روی سرخ لاله ز شبنم فتاده رش
هوش مصنوعی: چنان است که قطرات عرق بر چهره زیبا میچکد، مانند شبنمی که بر گل لالهی سرخ نشسته باشد.
آشفتهایم و دلشده، یا مطرب «السماع»
آتشدلیم و غمزده، یا ساقی، «العطش»
هوش مصنوعی: ما نگران و دلشکستهایم، یا ای خواننده، در آتش دل در آتشیم و غمگین، ای ساقی، در عطش به سر میبریم.
میصیقلیست در کف رندان که میبرد
از سینهها کدورت و از دیدهها غمش
هوش مصنوعی: این شعر به تصویری از شراب اشاره دارد که در دستان نابردهدوشان (رندان) قرار دارد. شراب به گونهای عمل میکند که نگرانیها و دردها را از دلها میزداید و اشکها را از چشمها پاک میکند. در واقع، نشان میدهد که شراب میتواند آرامش و صفا را در زندگی به ارمغان بیاورد.
صوفی، بیا و در می صافی نگاه کن
ور جام اوحدی نخوری، قطرهای بچش
هوش مصنوعی: ای صوفی، بیا و به می ناب نگاه کن. اگر جام اوحدی را ننوشیدهای، حداقل یک قطره از آن را بچش.
بر طور بزم ما دل و جانها ببین بلاش
وز برق نور باده بهم بر فتاده بش
هوش مصنوعی: در مجالس خوشگذرانی ما، توجه کن که چطور دلها و جانها در کنار هم قرار گرفتهاند و چگونه نور شراب بر آنها تابیده و باعث ایجاد حال و هوایی ویژه شده است.