برگردان به زبان ساده
معلوم کز ترشح اشکی چه کم شود
آن آتشی که از دل جیحون علم شود
هوش مصنوعی: آشکار است که با ریختن کمی اشک، آن آتش سوزانی که از دل جیحون (رودخانهای معروف) شعلهور میشود، خاموش میشود.
گر غم شود هلاک، شهیدان عشق را
در روضه بحث بر سر میراث غم شود
هوش مصنوعی: اگر غم به هلاکت بیفتد، عاشقان واقعی در محفل عشق درباره ارثیهی غم گفتوگو خواهند کرد.
داند غبار دردم و آسوده خواندم
یا رب که چند گه به وفا متهم شود
هوش مصنوعی: من از درد خود آگاه هستم و به آرامی در دل میگویم: ای خدا، تا کی به خاطر وفاداریام دچار اتهام بشوم؟
فردا که تیغ باز کشد زیور بهشت
آرایش مزار شهیدان ستم شود
هوش مصنوعی: فردا زمانی که شمشیر ظاهر شود، زینت و زیبایی بهشت، مزار شهیدان را زینت میدهد و به آن جلال و شکوه میبخشد.
تا شد سفال میکده آئینهٔ مراد
بی بهره آن که در طلب جام جم شود
هوش مصنوعی: زمانی که میکده، به منزلگاه آرزوها تبدیل شد، آن کسی که به دنبال جام جم باشد، از این میکده بینصیب خواهد ماند.
صد کام در دلم گذرد چون رسم به دوست
مانند آرزو که دچار کرم شود
هوش مصنوعی: در دل من صد آرزو میگذرد، مثل اینکه هنگام ملاقات دوست، آدم به زیباییها و نعمتها دچار میشود.
این نشأ کس به طینت عرفی نشان نداشت
کز سومنات خیزد و مرغ حرم شود
هوش مصنوعی: این وجود هیچگاه نشانگر ذات و خصوصیات طبیعی خود نیست، چون از جایی که به شدت مادی و زمینی است، نمیتواند به مقام مقدسی برسد و به معنویات نزدیک شود.