برگردان به زبان ساده
در بیان اینکه چون مطلوب را رغبت شامل و طالب را استعداد کامل آمد، توسن مقصود رام است و بادهی مراد در جام، از آنجاست که محرم خلوتخانهی راز و محقق شیراز خواجه حافظ قدس سره میفرماید:
هوش مصنوعی: در بیان اینکه چون خواسته شامل اشتیاق و جوینده دارای قابلیت کامل است، هدف مورد نظر همانند اسبی است که برای رسیدن به مقصد آماده شده و شراب آرزو در جام نمایان است. از این رو، در محافل راز و عرفان، خواجه حافظ شیرازی به این موضوع اشاره میکند.
سایهٔ معشوق گر افتاد بر عاشق چه شد
ما به او محتاج بودیم او به ما مشتاق بود
هوش مصنوعی: اگر سایهٔ معشوق بر عاشق بیفتد، چه اتفاقی میافتد؟ ما به او نیاز داشتیم و او هم به ما تمایل داشت.
و در اینجا مقصود حسینی استعدادست که در طریق جانبازی طاق و در قانون خانه پردازی زبده و اکمل عشاقست.
هوش مصنوعی: در اینجا منظور از حسینی، استعداد و قابلیتهایی است که در مسیر فداکاری و جانفشانی قوی و توانمند هستند و در قوانین عاشقانه و عشق ورزی، بهترین و کاملترین افراد به شمار میآیند.
باز ساقی گفت تا چند انتظار
ای حریف لاابالی سر برآر
هوش مصنوعی: ساقی دوباره گفت که تا کی باید منتظر بمانی ای رفیق بیخیال، کمی جسارت به خرج بده و سر خود را بالا بیاور.
ای قدح پیما درآ، هوئی بزن
گوی چوگانت سرم، گوئی بزن
هوش مصنوعی: ای کسی که شراب مینوشی، بیا و وارد شو، صدایی بزن که هنگام نوشیدن شرابم میخواهم، گویا که بزن.
چون بموقع ساقیش درخواست کرد
پیر میخواران ز جا، قد راست کرد
هوش مصنوعی: زمانی که او در زمان مناسب از ساقی درخواست کرد، پیرمرد میخواران از جا بلند شد و به خود شکلی راست گرفت.
زینت افزای بساط نشأتین
سرور و سر خیل مخموران حسین
هوش مصنوعی: در این بیت، به زیبایی و شکوه محافل شادی و سرور اشاره شده است که با حضور حسین و دیگران در این مجالس، حال و هوای خاصی به آنها میبخشد. حسین به عنوان منبعی از نشاط و شادابی شناخته میشود که فضای زندگی را پر از خوشی و سرور میکند.
گفت آنکس را که میجویی منم
بادهخواری را که میگویی منم
هوش مصنوعی: او گفت کسی را که به دنبالش هستی، من هستم. و همچنین این بادهخواری که دربارهاش صحبت میکنی، باز هم منم.
شرطهایش را یکایک گوش کرد
ساغر می را تمامی نوش کرد
هوش مصنوعی: شرطهای او را یکی یکی گوش داد و سپس تمام محتویات جام را نوشید.
باز گفت از این شراب خوشگوار
دیگرت گر هست یک ساغر بیار
هوش مصنوعی: بیا باز هم از این شراب خوشمزه صحبت کنیم، اگر هنوز ساغری از آن داری، به ما بده تا بنوشیم.
