برگردان به زبان ساده
حالتی افتاد شیخی را مگر
تا سه روز از خویشتن شد بیخبر
هوش مصنوعی: شیخی به حالتی دچار شد که سه روز از خودش بیخبر بود.
سر آن معنی مریدی بازخواست
شیخ مرموز آن بدو بنمود راست
هوش مصنوعی: شخصی که به دنبال درک عمیق تر معانی است، از استاد خود سوالاتی میپرسد و استاد نیز به طور روشن و واضح به او پاسخ میدهد.
گفت مشرق تا به مغرب در زمین
بازجستم هم یسار وهم یمین
هوش مصنوعی: در زمین از شرق تا غرب را جستجو کردم، هم به سمت چپ و هم به سمت راست.
تا مگر باشد که فقر آرم به دست
زآنکه بی فقر این قدم رفتن به دست
هوش مصنوعی: شاید روزی بتوانم فقر را به دست بیاورم، چون بدون فقر نمیتوانم این قدم را بردارم.
در زمین نامد به دست آن جوهرم
منزلی گفتم ببالا بگذرم
هوش مصنوعی: در زمین نتوانستم جایی پیدا کنم که شایسته من باشد، بنابراین تصمیم گرفتم که به آسمان بروم و از آنجا بگذرم.
رفتم از فرش زمین تا اوج عرش
آسمان از فقر خالی بد چو فرش
هوش مصنوعی: من از پایینترین زمین تا بالاترین آسمان رفتم، ولی هنوز از فقر و تهیدستی خالی نیستم، مانند فرش که از آن بهرهای ندارم.
بیخبر کرد از تعجب حیرتم
ره بخوابست آن زمان زد غیرتم
هوش مصنوعی: در حیرت و شگفتی غرق شده بودم و ناگهان خوابم برد، در آن لحظه حس غیرتم بیدار شد.
تا درین بودم یکی آواز داد
بر سر آن جوهرم ره باز داد
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که هنوز در این وضعیت هستم و ناگهان صدایی به من رسید که مرا به سوی آن گوهر و اصل وجودیم راهنمایی کرد.
حقهای دیدم به طاقی بر بلند
گفتم آنک فقرت ای صورت
هوش مصنوعی: دیدم یک نیرنگی بر بلندای طاق، و به آن گفتم که ای فقر، تویی که دارای چنین شکلی هستی.
پسند فقر اگر زان طاق بتوانی بگیر
تا اگر دعوی کنی باشی فقیر
هوش مصنوعی: اگر فقر را میپسندی، از آن طاق (منزل) بر گیر، تا در صورتی که خواستی ادعا کنی که فقیر هستی، واقعاً فقیر باشی.
دست کردم تا فرو گیرم ز طاق
طاق بالا بود و من کوتاه ساق
هوش مصنوعی: دستم را دراز کردم تا چیزی را بگیرم، اما آن چیز بالاتر از دستم بود و من قد کوتاهی داشتم.
طیلسان و خرقه و کفش و کلاه
زیر پا کردم به جهد آن جایگاه
هوش مصنوعی: به خاطر دستیابی به آن مقام و مرتبه عالی، لباسهای فاخر و زیبا را کنار گذاشتم و از معیارهای دنیوی فاصله گرفتم.
گرچه بسیاری بکوشیدم و لیک
تا به فقر از من مسافت بود نیک
هوش مصنوعی: با اینکه تلاشهای زیادی کردم، اما تا رسیدن به فقر فاصله زیادی دارم.
هاتفی دیگر به من آواز داد
بر سر آن جوهرم ره باز داد
هوش مصنوعی: یک صدای دیگر به من نوید داد و راهی به سوی اصل و ذات خودم را گشود.
گفت سر زیر قدم باید نهاد
دین و دنیا در عدم باید نهاد
هوش مصنوعی: باید سر را در زیر پای کسی بگذاریم و به خاطر دین و دنیای خود، از خودگذشتی کنیم.
چون نهادی سر به زیر پای بست
حقه فقر آنگه آوردی به دست
هوش مصنوعی: زمانی که خود را humble و فروتن میکنی و از خودگذشتگی نشان میدهی، در آن لحظه است که به تو نعمتهای زندگی داده میشود.
سر بنه تا دست بر فقرت رسد
چون نهادی گر کنی فخرت رسد
هوش مصنوعی: سرت را پایین بیاور تا به فقر و نیازت آشنا شوم. اگر به خودبزرگبینی و فخر فروشی ادامه دهی، به مشکلات بیشتری دچار خواهی شد.
تا سرت از پای بالاتر بود
دامنت از ا ورد رعناتر بود
هوش مصنوعی: تا زمانی که سرت بالاتر از پاهایت باشد، دامن تو به طراوت و زیبایی از آنچه که در روستای رعناتری دیدهای، برتر است.
فقر توحیدست و در توحید پاک
در نگنجد آب و آتش، یاد و خاک
هوش مصنوعی: فقر، نشانهای از یکتاپرستی است و در این یکتاپرستی، پاکی را نمیتوان در ترکیب آب و آتش یا یاد و خاک قرار داد.
در سر از صد گونه سودا و هوس
کی تواند رفت در توحید کس
هوش مصنوعی: در دل هر کسی دنیایی از آرزوها و خواستهها وجود دارد، اما هیچکس نمیتواند به طور کامل به یکتاپرستی و وحدت روی آورد.
رفتم آنجا با سر افسانه باز
تاکنم دل پاک ازین ویرانه باز
هوش مصنوعی: به آنجا رفتم تا داستانی جدید بگویم و دل خالص خود را از این خرابیها نجات دهم.
در غریبی شد دلم از جان نفور
نه براهیمم نه ایوب صبور
هوش مصنوعی: دل من در این غربت پر از ناامیدی شده است. نه من همچون ابراهیم هستم و نه مانند ایوب صبری دارم.
چند بر آتش توانم کرد صبر
تا به کی خون جگر خوردن به جبر
هوش مصنوعی: چند وقت میتوانم به صبر ادامه دهم و تحمل کنم تا چه زمانی باید با ناراحتی و درد درونم زندگی کنم؟
طاقت دوزخ ندارم ای کریم
از گناه استغفر الله العظیم
هوش مصنوعی: من نمیتوانم عذاب جهنم را تحمل کنم، ای بخشنده، از گناهانم در پیشگاه خداوند بزرگ طلب آمرزش میکنم.
زندگانی نیست این جان کندنست
خویشتن را در عذاب افکندنست
هوش مصنوعی: زندگی در واقع نوعی تلاش برای رهایی و دوری از درد و رنج است، و گرفتار کردن خود در عذاب و رنج، به معنای واقعی زندگی نیست.
آنچه می بینم درین وحشت سرای
گر خدا بر خلق گیرد وای وای
هوش مصنوعی: هر آنچه که در این عالم خوف و وحشت میبینم، اگر خداوند بر بندگانش تسلط پیدا کند، مصیبت بزرگی خواهد بود.
