برگردان به زبان ساده
گر سخنی میرود در حق ما باک نیست
مریم دوشیزه را باک ز ناپاک نیست
هوش مصنوعی: اگر درباره ما سخنی گفته شود، ناراحتی نداریم؛ زیرا مریم، دختر باکره، هیچ نگرانی از ناپاکی ندارد.
راه به مقصد نبرد، حد عزیزان نداشت
هر که بر آن آستان خوار تر از خاک نیست
هوش مصنوعی: به هدف رسیدن به آسانی ممکن نیست، زیرا هر کسی که به آن درگاه نزدیکتر باشد، باید از خودگذشتگی و احترام بیشتری نشان دهد و به خاطر مقام بلند آنجا خود را کوچکتر از خاک احساس کند.
غایت ممثول ماست این مثل سر به مهر
آری مقدور را قدرت ادراک نیست
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که اوج و هدفی که ما در پی آن هستیم، مانند مثل سربستهای است که شناخت و درک آن برای تواناییهای ما ممکن نیست. به عبارت دیگر، یک حقیقت یا مفهومی در دنیا وجود دارد که فراتر از فهم ماست و به همین دلیل نمیتوانیم به طور کامل آن را درک کنیم.
لایق تازَندگی نیست به میدان عشق
هرکه سر آرزو بسته به فتراک نیست
هوش مصنوعی: هر کسی که به عشق ورزیدن میپردازد، باید خود را برای چالشها و سختیها آماده کند. اگر کسی فقط به آرزوهایش دل خوش کرده و در پی تحقق آنها باشد، نمیتواند در این مسیر موفق باشد.
خاروگلی مینهد، داد و ستد میکند
تخت فریدون نگر درخور ضحاک نیست
هوش مصنوعی: کسی که در شرایط سخت و بیخاصیت زندگی را میگذراند و به تجارت و داد و ستد مشغول است، نباید به تخت و سلطنت فریدون که نشانه عظمت و قدرت است، نگاه کند؛ زیرا چنین وضعیتی شایستهی ضحاک نیست.
همچو حبیب اللهی باید معراج را
بولهب ناسزا ،لایق لولاک نیست
هوش مصنوعی: باید مانند کسی که دوست خداست، به مقام عروج برسیم، و ناپاکیهایی چون ناسزاگویی به دیگران، شایسته مقام والای انسان نیست.
هیچ نیی هیچ نه تا به خودی مشتغل
گر چو توئی فی المثل در خم افلاک نیست
هوش مصنوعی: هیچ چیزی در عالم وجود ندارد که به خودی خود مشغول باشد؛ اگر تو مانند او در دنیای بالا نیستی.
هر که تولّا به دوست کرد و تبّرا ز غیر
زهر به خود خورده را حاجت تریاک نیست
هوش مصنوعی: هر کس که به دوستانش همبستگی و محبت داشته باشد و از دشمنان و غیر خود دوری کند، دیگر نیازی به درمان نخواهد داشت.
چشمه ی خنب رز است ، مایه ی آب حیات
سعی سکندر چه سود ، جستن ازآن جاک نیست
هوش مصنوعی: چشمهی خنب، نعمت و زیبایی را به تصویر میکشد، اما تلاش و کوشش سکندر برای پیدا کردن آب حیات، نتیجهای ندارد و نمیتوان از آن جستجو دست یافت.
نظم نزاری همه حکمت محض آمده ست
سفتن در سخن،صنعت حکّاک نیست
هوش مصنوعی: آثار نظم و ترتیب نشانهای از عمق حکمت است و این به این معناست که سخن گفتن نیازمند هنر خاصی است که فقط با قلم زدن به دست نمیآید.
بر قلمش گر به سهو رفت خطایی رود
دامن بحر عمیق بی خس و خاشاک نیست
هوش مصنوعی: اگر در نوشتن خطایی رخ دهد، نباید نگران بود، زیرا در دریاهای عمیق، زباله و ناخالصیها وجود ندارد.
