برگردان به زبان ساده
مشتاق دوست را ره مقصد دراز نیست
تسلیم کرده را زبلا احتراز نیست
هوش مصنوعی: کسی که به دیدار دوستش مشتاق است، برای رسیدن به هدفش نیازی به مسیر طولانی و سختی ندارد. زیرا فردی که تسلیم شده و خواستههایش را پذیرفته، از پایینترین سطح نیز میتواند دوری کند.
هیچش ز روزگار نباشد تمتّعی
آن کس که مبتلای بتی دلنواز نیست
هوش مصنوعی: کسی که بدون عشق و محبت و زیبایی دلپذیر زندگی میکند، از لذتهای دنیا بهرهای نخواهد داشت.
هرجا که در محامد محمود دم زنند
بی آفت کرشمه ی حسن ایاز نیست
هوش مصنوعی: هر جا که از صفات خوب و ستودنی محمود صحبت شود، بدون شک جاذبه و زیبایی خاص حسن ایاز وجود ندارد.
سر گرچه نزد عقل شریف است و زر عزیز
این بی شکنجه نبود و آن بی گداز نیست
هوش مصنوعی: سر، هرچند نزد عقل ارزشمند و معتبر است، اما بدون زحمت و تلاش به دست نمی آید؛ همچنین طلا نیز بدون رنج و کوشش قابل دسترسی نیست.
کس را چه اختیار ،همه اوست، غیر او
این لقمه جز به حوصله ی اهل راز نیست
هوش مصنوعی: هیچکس جز او اختیار ندارد؛ همه چیز به دست اوست. غیر از او، این نعمت تنها برای افرادی که درک عمیق و رازهایی دارند مناسب است.
خوش روزگار سوختگان نیازمند
زاد طریق صدق و صفا جز نیاز نیست
هوش مصنوعی: زندگی کسانی که در آتش عشق سوختهاند، همیشه پر از امید و نیاز به صداقت و پاکی است و جز همین نیاز چیز دیگری برای آنها مهم نیست.
من عاجز و حسود مسلط ولی چه سود
روزی به زور بازوی گردن فراز نیست
هوش مصنوعی: من ناتوان و حسود هستم و دیگران بر من تسلط دارند، اما چه فایدهای دارد؟ روزی به دست نمیآورم زیرا قادر به انجام کارهای بزرگ نیستم.
سیر قضا چو کن فیکون است در نفاذ
هیچ اش تعلّقی به نشیب و فراز نیست
هوش مصنوعی: وقتی قضا و تقدیر به وقوع بپیوندد، هیچ چیزی نمیتواند بر آن تاثیر بگذارد و ارتباطی به بالا و پایینهای زندگی ندارد.
تدبیر بد نکرد کس از بهر خویشتن
بیچاره چون کند که به خود چاره ساز نیست
هوش مصنوعی: هیچکس به تدبیر و فکر برای خودش بد نکرده است؛ بیچارهای که حتی نمیتواند برای خودش چارهای بیندیشد.
گر من شکایتی کنم از دشمنان به دوست
ننگی چنین کشیدنم آخر ز ناز نیست
هوش مصنوعی: اگر من از دشمنان خود شکایت کنم، به دوست خود عیب و ننگی نمیزنم، زیرا این وضعیت به خاطر محبت و ناز اوست.
فریاد دف هر آینه از ضربتی بود
عیبش مکن که ناله ی نی بر مجاز نیست
هوش مصنوعی: صدای دف همیشه نتیجهی ضربهای است، پس از عیبجویی آن خودداری کن، زیرا نالهی نی در دنیای مجاز نمیتواند باشد.
بنشین نزاریا که به زاری و زور و زر
از شهر بند عشق کسی را جواز نیست
هوش مصنوعی: بنشین و تماشا کن که هیچکس در شهر عشق با زور، گریه و ثروت نمیتواند وارد شود.
در کعبه باش و قبله به هر سو که خواه کن
هرجا که هست مرد خدا بی نماز نیست
هوش مصنوعی: در کعبه باش و به هر سمتی که میخواهی نماز بخوان، ولی هر جا که باشی، مردان واقعی خدا هرگز بدون نماز نیستند.