برگردان به زبان ساده
گر بدانی لمن الملک این است
اطلبوا العلم ولو بالصّین است
هوش مصنوعی: اگر بدانی که مالکیت واقعی که از آن سخن میگوییم چیست، پس باید علم را جستوجو کنی، حتی اگر لازم باشد به چین سفر کنی.
هرچه در دایرۀ گردون نیست
همه در یک دلِ روشن بین است
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دایرههای ظاهری و محدودیتهای دنیوی صدق نمیکند، همه در یک دلِ روشن و آگاه وجود دارد.
گر تو را آن دلِ روشن باشد
مطلعِ صبحِ قیامت این است
هوش مصنوعی: اگر تو دل روشنی داشته باشی، به روز قیامت و آغاز آن آگاه خواهی شد.
مست باش ای دلِ دیوانه که مست
فارغ از عیب گر و تحسین است
هوش مصنوعی: ای دل دیوانه، خوش باش و بیخیال از اینکه دیگران تو را قضاوت میکنند یا ستایش میکنند. وقتی در مستی هستی، از عیب و نقص خود و دیگران رهایى خواهی داشت.
هر که با دخترِ دوشیزۀ رز
متأهل نشود عِنّین است
هوش مصنوعی: کسی که با دختری با آبرو و با شخصیت ازدواج نکند، در واقع مردی ناتوان است.
عقل اگر حکم کند من نکنم
ترکِ می کآن سخنِ رنگین است
هوش مصنوعی: اگر عقل به من بگوید که از نوشیدن شراب پرهیز کنم، باید بدانم که این فقط یک حرف زیبا و رنگین است.
عکسِ رخسارۀ جانانۀ ماست
هر اشارت که به حورالعین است
هوش مصنوعی: هر نشانهای از زیبایی که به حورالعین مرتبط میشود، در واقع تصویری از چهره دلربای محبوب ماست.
هندوی ِرومیِ او یعنی خال
نقطه یی بر ورقِ نسرین است
هوش مصنوعی: هندوی رومی او به معنای خال یا نقطهای است که بر روی ورق نسرین قرار دارد. این تصویر نشان دهنده زیبایی ظاهری و دقتی است که در توصیف آن به کار رفته است.
زرهِ مُظلِم او یعنی زلف
عقل را ظلمت و ما را دین است
هوش مصنوعی: زلف سیاه و پیچدار او به مانند زرهای تاریک است که عقل ما را تحت تأثیر قرار داده و ما را به سوی دین و ایمان هدایت میکند.
حلقه بر حلقۀ زلفش گویی
حبسِ خَم در خَمِ غسطنطین است
هوش مصنوعی: زلف او مانند زنجیری است که در هم پیچیده و به شدت درگیر شده، و این درهمپیچیدگی شبیه به ساختار پیچیده و هنری معماری شهر قسطنطنیه است.
هیچ زندانی از او ره بیرون
نبرد گرچه رهش تعیین است
هوش مصنوعی: هیچ زندانی نمیتواند از بند خود رهایی یابد، حتی اگر مسیری برای آزادیاش مشخص شده باشد.
ورچه تو بودۀ در زندانش
حلقه در گوشِ درش مشکین است
هوش مصنوعی: اگرچه تو در زندان هستی، اما نشانهای از زیبایی و ارزش در وجودت دیده میشود.
بر دلم هیچ ملامت مکنید
گر خطایی رود اندر چین است
هوش مصنوعی: به دل من هیچ ایرادی نگیرید، اگر خطایی رخ داد، باید بدانید که این خطا مربوط به خود من نیست و از دیگر عوامل نشأت گرفته است.
گرچه دل گیر بود خوش باشد
تن وطن گاهِ دلِ مسکین است
هوش مصنوعی: هرچند که دل ناراحت است، ولی بدن در وطن خوشحال است؛ زیرا دل بیچاره گاهی در حبس است.
رمز می گویم و می گویم باز
آن چه در ضمنِ سخن تضمین است
هوش مصنوعی: من در اینجا نکتهای را به صورت رمز و اشاره بیان میکنم، و دوباره همان نکته را در میان صحبتهای خود به نوعی تضمین میکنم.
غایتِ کار محبّت دارد
با نزاری همه را این کین است
هوش مصنوعی: نتیجه و هدف نهایی محبت، در دوستی و عشق با یکدیگر مشخص میشود و به همین دلیل، حس کینه و دشمنی میان افراد باید کنار گذاشته شود.
پسِ دیوارِ قناعت بنشست
گرچه صاحب قدمی پیشین است
هوش مصنوعی: پس از دیوار قناعت نشسته است، هرچند صاحب این مقام، فردی با تجربه و قدمت بیشتر است.