برگردان به زبان ساده
غم نخواهم خورد گر دنیا سرآید گو سرآی
مطربا خوش میزن و خوش میخور و خوش میسرای
هوش مصنوعی: غم و ناراحتی نخواهم خورد اگر دنیا نیز به پایان برسد. ای مطرب، خوش بنواز، خوش بنوش و خوش بخوان.
عمر باقی چیست نقدالوقت را دریافتن
کس نخواهد ماند جاویدان درین فانی سرای
هوش مصنوعی: عمر طولانی چه معنایی دارد؟ ارزش واقعی زمان را درک کردن مهم است، چون هیچ کس در این دنیای فانی جاویدان نخواهد بود.
پایمردی تا به دست آری منه سر بر زمین
خیز حبلالله بگیر از چاه ظلمت بر سر آی
هوش مصنوعی: برای دستیابی به مردانگی و عظمت، سر را از خاک برکن و با اتکا به خداوند از تاریکیها بیرون بیا.
گر نداری باورم اینک گواهم عادل است
در کلامالله بیابی گر بخوانی چند جای
هوش مصنوعی: اگر به سخنان من ایمان نداری، من شاهدی دارم که در قرآن سخن راست را تأیید میکند و اگر جستجو کنی، میتوانی این را در چند جا پیدا کنی.
گر نمیخواهی که در ظلمت بمانی، بازگرد
از همه دیوانِ مردم چهره ی ابلیس رای
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی در تاریکی و نادانی بمانی، از افرادی که به دام falsehood افتادهاند، دوری کن و از چهرهی شیطان دوری گزین.
پیش از آن کت مالک قصّاب بگشاید ز هم
مُهرههای پشت، مِهر از کیسه ی زر برگشای
هوش مصنوعی: قبل از آنکه آن کت که مال مالک قصاب است باز شود و زیپهای پشتش از هم جدا گردد، سکههای طلا را از کیسهام بیرون میآورم.
آن که بر هم میفزاید زر به زرق و زور وظلم
گر تواند یک نفس در زندگانی گو فزای
هوش مصنوعی: کسی که با زر و فریب و زور و ظلم دیگران را تحت فشار قرار میدهد، اگر بتواند حتی برای یک لحظه در زندگیاش به آنچه به دست آورده افتخار کند، باید بگوید که به دستآورنش افزوده شده است.
ساقیا بر دست من نه جام شوق انگیز عشق
تا چنان گردم که پای از سر ندانم سر ز پای
هوش مصنوعی: ای ساقی، برای من جامی از عشق بیاور که مرا به شادی و اشتیاق پر کند، تا آن اندازه غرق در این احساس شوم که از خودم بی خبر شوم و نتوانم فرق بین سر و پایم را تشخیص دهم.
پُر به من ده ساغری امشب که فردا در بهشت
ساغری پُر از شراب خاص بدهادت خدای
هوش مصنوعی: به من امشب یک جام پر شراب بده که فردا در بهشت، جامی پر از شراب خاص از جانب خداوند به من خواهد داد.
روح بی می بیصفا باشد ازین جا گفتهاند
اهل حکمت جام می را صیقل ظلمت زدای
هوش مصنوعی: روح انسان در اثر نوشیدن می ناب، به صفایی میرسد و به همین دلیل اهل دانش و حکمت اعتقاد دارند که جام می میتواند ظلمت را از دل زدوده و روشنی بخشد.
جام کیخسرو که میگویند میدانی که چیست
سینه ی مردان حق جامی بود گیتی نمای
هوش مصنوعی: جام کیخسرو که به آن اشاره شده، نماد و نشانهای است از معرفت و حقیقت. این جام، در واقع نشاندهندهی عمق دلدادگی و ایمان مردان راستین است که دنیای واقعی و معنوی را در خود دارد. سینهی این مردان، همچون این جام، پر از رازها و دانستههایی است که به جهان و حقیقت زندگی نگاه عمیقتری میبخشند.
در خراباتی که مرداناند با تو هرچه هست
از برون بگذار چون گفتند بسمالله درآی
هوش مصنوعی: در مکانهایی که مردان واقعی حضور دارند، هر چیزی که از نظر ظاهری همراه توست را کنار بگذار؛ زیرا وقتی گفتند بسمالله، وارد شو.
دولت باقی ز فرّ سایه ی مردان طلب
نه ز پرّ استخوان پرورده ی مسکین همای
هوش مصنوعی: رفاه و نعمت پایدار از سایهی مردان بزرگ و خواستههایشان به دست میآید، نه از پر و استخوان پرورش یافتهی پرندهای بیپناه و مسکین.
رمز با اربابِ معنی میرود اندیشه نیست
صدق میگویی نزاری حاسدت گو ژاژخای
هوش مصنوعی: درک و فهم عمیق موضوعات فقط مخصوص افرادی است که تسلط و آگاهی لازم را دارند، بنابراین نگرانی از اینکه دیگران چه فکر میکنند، بیفایده است. اگر راست میگویی، پس به حسادت خود پایان بده و از دیگران انتقاد نکن.
دشمنم را گو دهل میزن که من بی همدمی
دم نخواهم زد بدان گو باد پیماید چو نای
هوش مصنوعی: بگویید به دشمنم که سر و صدا کند و حال و هوای مرا تغییر دهد، زیرا من در تنهایی و بدون همراه نمیتوانم چیزی بگویم. بدان که نسیم از نای میوزد و صداهای دلنشینی به گوش میرسد.