برگردان به زبان ساده
هیچ راز از دیده صاحب تمیزان دور نیست
تا به صدر از لب خبر دارم ولی دستور نیست
هوش مصنوعی: هیچ چیزی از چشم افراد باهوش و تیزبین پنهان نمیماند. من از حقیقتها آگاهی دارم، اما برای ابراز آنها محدودیتهایی وجود دارد.
هرکه از معشوق غافل گشت لذت درنیافت
دیده بی معرفت را در دو دنیا نور نیست
هوش مصنوعی: هر کس که از محبوب خود غافل باشد، هیچ لذتی را تجربه نخواهد کرد. چشم نادان در این دو جهان، چیزی از روشنی و زیبایی نخواهد دید.
گل گریبان چاک و نرگس مست رفتند از چمن
سرو را غیر از هوایی در سر مخمور نیست
هوش مصنوعی: گل و نرگس با سر و حال خوب از چمن خارج شدند، اما سرو تنها نسبت به هوایی که در سرش دارد فکر میکند و حالتی غیر از این ندارد.
بر در پیر مغان هرگز نمی میرد کسی
در مقامی کاب حیوان هست غیر از سور نیست
هوش مصنوعی: کسی در حضور پیر مغان نمیمیرد، زیرا در این مقام تنها شادی و نشاط وجود دارد و چیزی به جز خوشی و سرور نیست.
چون سرای کاروانگاهست دنیا بر گذر
شب نمی آید که صد مسکین درو رنجور نیست
هوش مصنوعی: دنیا مانند یک مهمانخانه است که کاروانها در آن توقف میکنند. در اینجا از آنجا که شب نمیماند، هرگز نمیتوان انتظار داشت که صدها انسان دچار رنج و درد در آنجا وجود نداشته باشند.
سینه ای دارم که از مرهم جراحت می شود
زخمی از نیش محبت نیست کان ناسور نیست
هوش مصنوعی: من سینهای دارم که با مرهم جراحتها را بهبود میبخشد و زخمی از عشق نمیخورد، چرا که این زخم عمیق و دائمی نیست.
بنده گر بی باکیی کرد، از خداوندی ببخش
گرچه مغرور است اما جز به تو مغرور نیست
هوش مصنوعی: اگر بندهای بدون ترس و جرأت عمل کرد، از خداوند بخواه که او را ببخشد. هرچند ممکن است مغرور به نظر برسد، اما فقط به تو افتخار میکند و جز به تو، به هیچ کس دیگر مغرور نیست.
عشق یوسف را درین سودا به دیناری فروخت
بندگی خواهد، پیمبر زادگی منظور نیست
هوش مصنوعی: عشق یوسف در این معامله به یک دینار فروخته شده است. این نشان میدهد که عشق و بندگی واقعی هزینههایی دارد و نمیتوان فقط با اصل و نسب یا عنوان پیامبری به هدف رسید.
بر بجا گر عشق اینجا لاف رفعت می زند
جلوه ها در بطن عاشق هست کاندر طور نیست
هوش مصنوعی: اگر عشق به وجود آید، خود را به شجاعت و بزرگی معرفی میکند. زیباییها در وجود عاشق نهفته است و این حالت در مقام عشق از مقام کوه طور هم والاتر است.
کوهکن را خود به ناخن سنگ می باید برید
جوی شیر و نقش شیرین کار هر مزدور نیست
هوش مصنوعی: کسی که در کار سخت و دشوار کوهکنی است، باید با تلاش و کوشش بسیار، سنگ را با ناخنهای خود بشکافد؛ زیرا جوی شیر و کار زیبا نیاز به مهارت و زحمت دارد و هر کسی نمیتواند این کارها را انجام دهد.
گر ثری گر عرش اینجا لاف رفعت می زنند
جلوه ها در بطن ماهی هست کاندر طور نیست
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که هر چیزی که در این دنیا ممکن است به نظر برسد، به یک معنا در ذات خود پایینتر از آنچه است که ممکن است به نظر بیاید. چه در مقام و رتبهای بالا و چه در شرایط بهتر، همه چیز در نهایت در یک ماهیت عمیقتر و پنهانتر وجود دارد. در واقع، جلوههای ظاهری و فریبنده به هیچوجه بیانگر حقیقت نهایی نیستند.
عافیت خواهی «نظیری » بسته خوبان مشو
از نتاج حسن اگر حور از ملک مستور نیست
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در آرامش و سلامتی زندگی کنی، به رفتار خوبان و زیباییهای آنها توجه کن و از نتایج خوبی که زیبایی به همراه دارد دور نشو. اگر برایت مسجل است که زنان زیبا و عادل در این دنیا وجود دارند، نگذار که حوریان و زیباییهای خیالانگیز از دستت برود.
