برگردان به زبان ساده
منادیست در آن کو که خون زنده سبیل
به عشق نیست زیان قاتل است اجر قتیل
هوش مصنوعی: آوای تندر، به همه میگوید که در جایی که عشق وجود دارد، حتی اگر کسی به خاطر آن عشق کشته شود، خون او بیارزش نیست و قاتل به خاطر این عشق مجازات خواهد شد.
نگاه بر ره مردان غیب دوخته ایم
هنوز دیده به گردی نکرده ایم کحیل
هوش مصنوعی: ما هنوز چشمهایمان را به راه مردان آسمانی دوختهایم و حتی به گرد غفلت هم نگاه نکردهایم.
رسوم فقر و توکل درازدستی نیست
نشسته ایم که خرما در اوفتد ز نخیل
هوش مصنوعی: در اینجا به یک رویکرد منفعلانه در زندگی اشاره شده است. فردی امیدوار است که به صورت تصادفی و بدون تلاش به نتایجی برسد، مانند این که منتظر است خرماها به زمین بیفتند بدون آنکه خود تلاشی برای رسیدن به آنها داشته باشد. به نوعی تأکید بر این است که برای رسیدن به موفقیت یا به دست آوردن چیزها باید تلاش کرد و صرفاً نشستن و انتظار کشیدن کافی نیست.
به اضطراب، پدید آمدیم و نیست شدیم
که در نهاد کرم بود، غایت تعجیل
هوش مصنوعی: با اضطراب و نگرانی به وجود آمدیم و در نهایت نابود شدیم، زیرا این سرنوشت طبیعی ما بود که نشاندهنده شتاب و عجلهای در زندگیمان بود.
جمال و جاه موافق به هم نساخته اند
قبای سرو قصیر است و قد سرو طویل
هوش مصنوعی: زیبایی و مقام همیشه با هم هماهنگ نیستند؛ مانند اینکه لباس زیبای یک درخت سرو به اندازه قد بلندش نمیرسد.
شقاوت ازلی را، علاج نتوان کرد
به مهد، جبهه بدخو سیه کنند از نیل
هوش مصنوعی: بدبختی و شقاوتی که از ابتدا نصیب کسی شده، نمیتوان با ناز و نعمت و تربیت خوب جبران کرد. آدمهای بدخُو و بدخُلق، چهرهای سیاه و تیره دارند که نشاندهنده روحیه ناپسندشان است.
به بر و بحر زمین، فرصت اقامت نیست
به چار حد جهان می زنند طبل رحیل
هوش مصنوعی: در همه جا و در تمامیت زمین، جایی برای ماندن نیست و زمان حرکت و سفر از زندگی فرامیرسد.
دمی سه چار، شبستان عمر روشن دار
که روغنت به چراغ است و نور در قندیل
هوش مصنوعی: در زندگیات زمانی را به گسترش شادی و روشنی اختصاص بده، زیرا وجود تو مانند روغن در چراغ است که میتواند نور ببخشد و درخشندگی را به ارمغان آورد.
خوشی باغ و گلستان طلب، نه مزرع و ده
وظیفه گر نشود وجه می خداست کفیل
هوش مصنوعی: در جستوجوی لذت و زیباییهای طبیعی همچون باغ و گلستان باش، زیرا اگر در تلاش برای انجام وظایف دنیوی باشی و از یاد خدا غافل شوی، آنچه را که در زندگی به دنبال آن هستی، نخواهی یافت.
قدح کش و به چمن صنع حق تماشا کن
بسست سرو به تکبیر و مرغ در تهلیل
هوش مصنوعی: شراب بنوش و به زیباییهای خلقت نگاه کن، ببین چگونه سروها در حال شکرگزاری هستند و پرندگان در ستایش خداوند آواز میخوانند.
به جان مپیچ «نظیری » اگر جنان خواهی
که بوی باغ و چمن نشنود دماغ بخیل
هوش مصنوعی: اگر به دنبال بهشت و زیباییهای آن هستی، نباید به دل خود سخت بگیری و با حسد و کینه زندگی کنی، چرا که در این صورت حتی عطر گلها و خوشبوییهای طبیعت را هم نخواهی چشید.
