برگردان به زبان ساده
سر برآور بر کله داران قباها تنگ ساز
روی بنما عاقل و دیوانه را یک رنگ ساز
هوش مصنوعی: سربازان، نشانههای خود را نشان بده و بر سر فرماندهان خود قد علم کن. لباسهایی که به تن دارند را تنگتر و مچالهتر کن؛ چهرهات را به همه نشان بده تا عقلمندان و دیوانهها را یکسان ببینند.
شاه و درویش از دل و جان آرزومند تواند
گر نسازی با پلاس فقر با اورنگ ساز
هوش مصنوعی: فرقی نمیکند که انسان چگونه باشد، چه در مقام شاه باشد و چه در مقام درویش، همه در عمق وجودشان آرزو دارند که بتوانند از آنچه دارند بهرهبرداری کنند. اما اگر خود را در قید و بند فقر نگهداری، هیچگاه نخواهی توانست با زرق و برق و زیبایی زندگی کنار بیایی.
خواست ایزد از دل سخت تو بنماید مثل
با خلیل خویش گفتا کعبه را از سنگ ساز
هوش مصنوعی: خداوند میخواهد که دل سخت تو مانند دل خلیل (ابراهیم) نرم شود و به او الهام کند که کعبه را از سنگ بسازد.
ما به کلی بر تو ملک دل مسلم داشتیم
حسن را بر تخت بنشان غمزه را سرهنگ ساز
هوش مصنوعی: ما به طور کامل به تو عشق ورزیدیم و دلمان را به تو سپردیم. حسن را بر تخت نشاندار و با حرکات عاشقانهاش، فرماندهی کن.
با تو گستاخی است گفتن ترک بدخویی نمای
با دل خود گفته ایم آیینه را بی زنگ ساز
هوش مصنوعی: با تو درشتی و بیادبی را نمیتوان گفت، اما با دل خود به طور پنهانی این را به آیینهای که بدون زنگ باشد، یادآوری کردهایم.
موج حرمان بین و در کشتی آزادی نشین
قهر دوران بین و عریانی سلاح جنگ ساز
هوش مصنوعی: نگاه کن به موجهای غم و اندوه، و در کشتی آزادی و رهایی جا بگیر. دورانی را ببین که در آن قهر و خشم حاکم است و سلاحهای جنگ در دست مردم نمایان است.
یار اگر جوری کند بر جبهه طالع نگار
بخت اگر رحمی کند فهرست نام و ننگ ساز
هوش مصنوعی: اگر یار به زیبایی و هنر رفتار کند، و شانس و سرنوشت به ما رحم کند، فهرستی از نام نیک و بد برای ما خواهد ساخت.
صوفی و مطرب ز بانگت در خلاف افتاده اند
یا صداع کس مده یا ناله را آهنگ ساز
هوش مصنوعی: صوفی و نوازنده به خاطر صدای تو دچار اختلاف نظر شدهاند. یا به کسی که دچار سردرد است، چیزی نده یا به ناله و زاری آهنگی ببخش.
ما به ناخن تار و پود جسم از هم کنده ایم
خواه تار سبحه گردان خواه زلف چنگ ساز
هوش مصنوعی: ما با ناخن خود، رشتههای جسم را از هم جدا کردهایم، چه تارهای سبحهای که میچرخانیم، چه زلفهایی که مانند ساز چنگ هستند.
نیست با آسودگی چندان «نظیری » لذتی
با لب پرخنده و با چشم پرنیرنگ ساز
هوش مصنوعی: آسودگی و راحتی حقیقتاً لذتی ندارد که مانند خندهای دلنشین و چشمی پر از فریبنده باشد.