برگردان به زبان ساده
عطاش را نه صوابست و نه خطا باعث
بس است بهر گرم ناله گدا باعث
هوش مصنوعی: بخشندگی و نعمت او نه به درست و نادرست بودن آن بستگی دارد، بلکه کافی است که برای دردمندی، صدای ناله او به گوش برسد.
اگرچه رزق گدا بازپس نمی گردد
مقدرست که می گرددش عطا باعث
هوش مصنوعی: هرچند که روزی کسی که فقیر است هرگز به او بازنمیگردد، اما مقدر است که به او بخشیده شود.
خزان درود و سحاب آب داد و دهقان کشت
ببین که برد و که پرورد و شد چه ها باعث
هوش مصنوعی: در فصل پاییز، بارانها باریدند و کشاورز نیز زمین را کشت کرد. حالا ببین که چه کسانی محصول برداشت کردند و چه نتایجی حاصل شد.
جنون عشق ز تقدیر بود من چه کنم؟
به بوی گل که شدم مست شد صبا باعث
هوش مصنوعی: عشق من به حدی دیوانهوار و تحت تأثیر سرنوشت است که من نمیتوانم کاری بکنم. وقتی که بوی گل به مشامم میرسد، نسیم هم مرا مست میکند و به احساساتم دامن میزند.
بر آستانه پیر مغان رهی خواهم
تو گر سبب نشوی می شوی خدا باعث
هوش مصنوعی: من به درگاه پیر مغان (عالم و آفریدگار) میرسم و اگر تو خود را سبب نکنید، با نوشیدن می، تو را به مقام خدایی میرسانم.
خراب و مست چنین می زیم نمی دانم
در آفریدن من شد چه مدعا باعث
هوش مصنوعی: در حالتی ویران و مست به سر میبریم و نمیدانم که در آفرینش من چه هدف و مقصودی وجود دارد.
لئیم را می و معشوق اگر کریم نکرد
سخاش را نشود گنج و کیما باعث
هوش مصنوعی: اگر شخصی بخیل باشد، حتی اگر شراب و معشوق خوبی داشته باشد، اما بخشش نکند، نمیتوان به او امید خاصی داشت و گنج و داشتههایش نیز به کار نمیآیند.
عجب ز همت درویش اگر قبول کند
سعادتی که شود سایه هما باعث
هوش مصنوعی: عجب است از تلاش و اراده درویش اگر بپذیرد خوشبختیای را که میتواند به واسطهی سایهی خوشبختی هما به او برسد.
ریا ز دیر به مسجد برد «نظیری » را
فقیه باده کش و گبر پارسا باعث
هوش مصنوعی: نظیری به این موضوع اشاره میکند که انسانها ممکن است برای نشان دادن دینداری و پارسایی، به ظاهر خود توجه زیادی داشته باشند، حتی اگر در باطن ممکن است نیتهای دیگری داشته باشند. او به تضاد بین واقعیات درونی و ظواهر اجتماعی اشاره میکند. در اینجا، شخص فقیه و زاهدی که ظاهری پارسا دارد، در واقع ممکن است تحت تأثیر چیزهای دیگری قرار داشته باشد. به عبارت دیگر، بایستی به عمق نیتها و واقعیات زندگی توجه بیشتری کرد تا تنها به ظواهر اکتفا نکنیم.
