برگردان به زبان ساده
منم آن رند فرزانه که دادم جان به جانانه
چو از اغیار ببریدم شدم با یار همخانه
هوش مصنوعی: من آن شخص دانایی هستم که عشق را به اندازه جانم میدانم. وقتی از دنیای خارجیها و بیگانگان جدا شدم، با محبوبم همخانه و همدم شدم.
من آن پیمانه مستی که نوشیدم نیندیشم
که گردم مست و از مستی زنم بر سنگ پیمانه
هوش مصنوعی: من به حالتی که به خاطر نوشیدنی احساس مستی کردم فکر نمیکنم، زیرا نمیخواهم که از این حالت مستی دچار مشکلی شوم و به چیزهای سختی مانند سنگ برخورد کنم.
من آن می چون بنوشیدم لباس عشق پوشیدم
چو بوم از بیت معمورش شدم با کنج ویرانه
هوش مصنوعی: هنگامی که من آن می را نوشیدم، لباس عشق بر تن کردم و مانند پرندهای شدم که از لانه خود خارج شده و در گوشهای از ویرانی سکنا گزیدهام.
مکان را و مکانی را نشان پرسی اگر از من
برآ بر عرش وجه ما ببین آن روی جانانه
هوش مصنوعی: اگر از من نشانی درباره مکان یا جایی بپرسی، به عرش (بلندترین مقام) برو و آن چهره زیبا و دلنشین ما را تماشا کن.
نه ملحد داند این معنی نه زاهد و شحنه دعوی (؟)
کز این کونین پا بر جای هست این جای شاهانه
هوش مصنوعی: نه کسی که به خدا ایمان ندارد این معنی را میفهمد و نه کسی که فقط ظاهراً زاهد است و ادعای دینداری میکند؛ زیرا از این عالم و آنچه بر سر آن است، تنها کسی که در جایگاه واقعی و شایسته قرار دارد، میتواند به این حقیقت پی ببرد.
خطاب سی و دو خطش دلیل از زلف ما بشنو
جواب انی اناالله را چو موسی گوی مردانه
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به شکلی غیرمستقیم به موضوعاتی چون عشق و هویت اشاره میکند. او میگوید که میتواند پیامی از زلف خود را به گوش دیگران برساند و مانند موسی، که با صدای قویاش حقایق را بیان میکند، در شکل و محتوای کلامش از قدرت و صلابت برخوردار است. به نوعی این بیان نشاندهندهٔ جاذبه و راز در عشق است و به تبیین علایق عاطفی و دینی نیز میپردازد.
اگر باور نمی داری که شد روز پسین ظاهر
بیا بشنو همه اشیا کنون گویا شدند یا نه
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت وجود روز پایانی شک داری، بیایید و بشنوید که همه چیز اکنون به وضوح سخن میگوید یا نه.
همه گویای سی و دو کلام فضل حق گشتند
ولی نشنید دیو این را به صد پند و صد افسانه
هوش مصنوعی: همه به ستایش کلام و فضل خداوند پرداختند، اما دیو این سخنان را نادیده گرفت و به هزار پند و داستان گوش نداد.
نسیمی گر کنی کاری الهی فضل یزدانت
چو از رحمت ببخشاید سجود آرم به شکرانه
هوش مصنوعی: اگر به لطف و رحمت الهی نسیم خنکی بوزد و این رحمت تو را خیر و برکتی دهد، من به شکرانهاش سر برزمین میگذارم و سجده میکنم.