برگردان به زبان ساده
چو یک چند نزدیک شاه جهان
ببود آن سرافراز روشن روان
هوش مصنوعی: زمانی که او مدت کمی در کنار پادشاه دنیا بود، آن شخص بزرگ و روشن دل درخشش خاصی داشت.
سوی بازگشتن به هندوستان
همی زد به نزدیک سرداستان
هوش مصنوعی: به سمت بازگشت به هندوستان میرفت و در نزدیک سردار نگران بود.
به نوعی یکی عهد بنوشت شاه
زبهر فرامرز لشکر پناه
هوش مصنوعی: شاه به روش خاصی تصمیمی گرفت و پیمانی برای فراهم کردن پشتیبانی نظامی برای فرامرز تنظیم کرد.
همه کشور سند و هندوستان
زقنوج کشمیر چون بوستان
هوش مصنوعی: تمام سرزمینهای سند و هند مانند باغی هستند که زعفران و چمچالههای کشمیر زیبایی خاصی به آن بخشیدهاند.
همان منزل مرغ با مرز چین
بدو داد پیوسته شاه گزین
هوش مصنوعی: در اینجا به نظر میآید که اشاره به ارتباطی نزدیک و خاص میان یک مکان، که به مرغ و مرز چین مربوط است، و شاهی برجسته وجود دارد. این ارتباط به نوعی نمادین است و نشاندهنده امتیاز و انتخابی است که به شاهای خاص تعلق دارد. این بیت میتواند به موضوعاتی چون قدرت، انتخاب و تحسین اشاره داشته باشد.
یکی تاج با طوق و با گوشوار
همان تخت فیروزه زرنگار
هوش مصنوعی: یک تاج زیبا با نوار و گوشواره، همانند تختی از فیروزه و با تشریفات خاص.
فرامرز را داد شاه جهان
بدو گفت کای گرد روشن روان
هوش مصنوعی: شاه جهان به فرامرز گفت: ای روشن روان و دلیر، تو را میسپارم.
نگر تا نیاری به بیداد،دست
که دنیا نباشد سرای نشست
هوش مصنوعی: حواست باشد که به ظلم و ستم متوسل نشوی، زیرا دنیا جایی برای آرامش و سکون نخواهد بود.
هرآن کس که باتو کند کارزار
برآور ز مرز و سپاهش دمار
هوش مصنوعی: هر کسی که با تو به جنگ بیاید، باید از مرز و ارتشش نابود شود.
دل زیردستان میازار هیچ
کزین پس ببینی بسی درد و پیچ
هوش مصنوعی: به هیچعنوان دل زیردستان را نران، چرا که بعداً عواقب دردناک و سختی را مشاهده خواهی کرد.
به هر جایگه یار درویش باش
به دهقان بیچاره چون خویش باش
هوش مصنوعی: در هر مکانی مانند دوست و یار درویش باش و با دهقان بیچاره همانند خودت رفتار کن.
چنان کن که هر جا که نامت برند
به نیکی به تن آفرین گسترند
هوش مصنوعی: هر چقدر که از تو یاد کنند، به خوبی و به نیکی از تو یاد کنند و در مورد تو همواره صحبتهای مثبت و خوشایند بگویند.
زمین را ببوسید در پیشگاه
بدوگفت کای نامور پادشاه
هوش مصنوعی: زمین را در برابر او بوسید و به او گفت: ای پادشاه معروف و سرشناس.
زپیمان شاه جهان نگذرم
به هر جا که باشم کهین چاکرم
هوش مصنوعی: به هیچ وجه از عهد و پیمان خود با پادشاه جهان خارج نخواهم شد، در هر کجا که باشم، زیرا من همیشه خدمتگزار او هستم.
ده ودوهزار از دلیران گرد
گزین کرد شاه و مر او را سپرد
هوش مصنوعی: شاه از دلیران و دلیرمردان، ده هزار نفر را برگزید و آنها را تحت فرمان خود قرار داد.
سپیده دمان برخروشید نای
دلاور نشست از بر بادپای
هوش مصنوعی: در آغاز سپیدهدم، صدای شجاعانهای به گوش رسید که به باد پرواز کرد.
سوی هندوان تیز لشکر براند
بیامد به زابل دوهفته بماند
هوش مصنوعی: لشکری به سوی هند حرکت کرد و در زابل به مدت دو هفته توقف کرد.
همی بود با او گو پیل تن
بسی پند دادش به هر انجمن
هوش مصنوعی: پیام این بیت بیانگر این است که فردی به دیگری نصیحت و پندهایی میدهد و او را در جمعهای مختلف به تعلیم و تربیت دعوت میکند، حتی اگر او دارای جسم و ظاهر قوی باشد. این نشان میدهد که حتی بزرگترین قدرتها هم نیاز به نصیحت و راهنمایی دارند.
که در کار،هشیار باید بدن
نباید که دشمن کند تاختن
هوش مصنوعی: در کارها باید هوشمند باشید و حواستان جمع باشد، زیرا ممکن است دشمن از غفلت شما بهرهبرداری کند.
دگر نامور زال سام سوار
بدو گفت ای پهلو نامدار
هوش مصنوعی: زال، قهرمان معروف و سوارکار، به شخصی که نامش در تاریخ مشهور است، گفت: ای پهلو، تو که نامی بزرگ داری و در کارهای بزرگی شناخته شدهای.
به هر کار باموبدان گفت کن
پس آنگه بدان رای خود جفت کن
هوش مصنوعی: هر کاری را با مشورت و نظر بزرگترها انجام بده، سپس بر اساس آن مشورت، تصمیم نهایی خود را بگیر.
نباید که آسیب یابی ز دهر
همان خرمی بادت از دهر،بهر
هوش مصنوعی: نباید از روزگار آسیب ببینی؛ چون خوشی و شادی تو به خاطر روزگار است.
و دیگر ز هر نیک و بد کایدت
فرستاده نزدیک ما بایدت
هوش مصنوعی: هر چیز خوب و بدی که به تو میرسد، باید به ما گزارش دهی.
پذیرفت گفت نیا وپدر
زمین را ببوسید وآمد به در
هوش مصنوعی: او قبول کرد و گفت که نیا، سپس پدر زمین را بوسید و به در رفت.
وز آن جا به قنوج شد با سپاه
جهان گشته از دل،ورا نیکخواه
هوش مصنوعی: از آنجا به قنوج رفت و با لشکر جهان که به خاطر او دلی شاد و خوش دارند.
چوآمد،برآسود وخرم بزیست
به نخجیر و رامش همی کرد زیست
هوش مصنوعی: زمانی که او وارد شد، آسوده و خوشحال زندگی کرد و به شکار پرداخت و از زندگی لذت برد.