برگردان به زبان ساده
ای ز ما وصف تو در مستی خیال انگیختن
وز سر دیوانگی فکر محال انگیختن
هوش مصنوعی: ای تو که با وصف زیبای خود در حال مستی به من الهام میدهی و از روی دیوانگی به فکرهای ناممکن و خیالی میپردازی.
بی نهایت را به عقل منتها نتوان شناخت
نفس ناقص کی تواند این کمال انگیختن
هوش مصنوعی: انسان با عقل خود نمیتواند مفهوم بینهایت را درک کند، چرا که نفس انسان ناقص است و نمیتواند به چنین کمالی دست یابد.
برتر از حدی و وهمی چون کنم تعریف تو
بی مثالی از تو نتوانم مثال انگیختن
هوش مصنوعی: تو از آن حد و اندازه فراتر هستی که بخواهم تو را توصیف کنم. چون تو بینظیری و نمیتوانم نمونهای از تو بیاورم.
چون جواب لنترانی از تجلی جلوه کرد
عقل موسی محو گشت اندر سؤال انگیختن
هوش مصنوعی: زمانی که پاسخ "هرگز مرا نخواهی دید" در اثر تجلی خویش آشکار شد، عقل موسی در تعجب و پرسش غرق شد.
جوهر معنی ز علو آب و خاکِ ما و سفل
نیست ممکن گوهر کان از سفال انگیختن
هوش مصنوعی: جوهر اصلی ما از عرش و زمین نشأت میگیرد و نمیتوان از خاکی که به پایین تعلق دارد، چیزی باارزش و اصیل تولید کرد.
هم مگر در نور خود خورشید گیرد ذره را
ور نه با او ذره نتواند وصال انگیختن
هوش مصنوعی: ذره تنها در پرتو نور خورشید میتواند به او نزدیک شود و اگر نور نباشد، ذره نتواند به او برسد.
چون توئی بالذات جزو و کل عالم را محیط
با کمال تو که خواهد قیل و قال انگیختن
هوش مصنوعی: وقتی تو خود بهطور کامل در همهجا حضور داری و وجودت تمام عالم را فرا گرفته است، چه نیازی به دعوا و مشاجره وجود دارد؟
تو چه معشوقی که حُسن و ناز معشوقان ز تست
این جمالت را کمالی در جمال انگیختن
هوش مصنوعی: تو چقدر معشوقی که زیبایی و ناز دیگر معشوقان به خاطر توست. زیباییات چنان کمالی دارد که باعث جلب توجه و تحسین دیگران میشود.
در رخ انسان که ماه احسنالتقویم اوست
از جبین خورشید و از ابرو هلال انگیختن
هوش مصنوعی: در چهرهی انسان که زیباترین و کاملترین شکل است، از پیشانی نورانی مانند خورشید و از ابرو هلالی مانند ماه درخشندگی میتابد.
کلک صُنعت نکتهای از حُسن نگذارد فرو
خوب رویان را به وقت خط و خال انگیختن
هوش مصنوعی: هنر و زیبایی خط و خال، هیچ نکتهای از زیبایی و جذابیت افراد زیبا را فدای خود نمیکند و همیشه میتواند بر زیبایی آنها بیفزاید.
کردهای بر لوح فطرت قامت گردون دوتا
بر وجود تو چنین شرط است دال انگیختن
هوش مصنوعی: بر روی وجود تو، مانند یک لوح نقرهای، دو قوس بزرگ رسم شده است؛ این به این معناست که سرنوشت تو به گونهای رقم خورده که باید دلیلی برای بروز و ظهور داشته باشی.
تو خداوندی اگر احوال ما بر هم زنی
ما و از جان خدمتی در حسب حال انگیختن
هوش مصنوعی: اگر تو به وضعیت ما توجه کنی و به ما احسان کنی، ما از جان و دل برای خدمت به تو آمادهایم.
شمع اگر پروانه را صد ره بسوزد بال و پر
باید از همت دگر ره پر و بال انگیختن
هوش مصنوعی: اگر شمع پروانه را بارها بسوزاند، پروانه باید از اراده و تلاش خود برای پرواز و بال گشودن استفاده کند.
دوستان را کشتهای از فقر و فاقه زار زار
دشمنان را ماندهای در ملک و مال انگیختن
هوش مصنوعی: دوستانت را به خاطر فقر و نیاز به شدت ناراحت کردهای، اما دشمنانت در ثروت و دارایی از تو برتری دارند.
میبری اولاد احمد را به محشر غرق خون
نیک باشد سرخ روئی بهر آل انگیختن
هوش مصنوعی: در روز قیامت، فرزندان احمد (پیامبر اسلام) را در حالی غرق در خون میبری که این سرخرویی برای آل (خاندان) او، نشانهای از برانگیختگی و مبارزه است.
در دلم بنشان به دست خود نهال راستی
زانکه اندر سنگ میماند نهال انگیختن
هوش مصنوعی: در درونم نهال راستگویی را با دستان خود بکار، چرا که نهالها در سنگها رشد نمیکنند.
جرم ما از ذره افرون است و عفوت ز آفتاب
ذره در خورشید نتواند زوال انگیختن
هوش مصنوعی: ما تا جایی که به خطاهایمان مربوط میشود، مانند ذرهای کوچک هستیم که در دریای عظیم خورشید (عفوت و بخشش) قرار دارد. هیچ چیزی نمیتواند نور و روشنی این خورشید را کم کند.
گر به خاک عاصیان بادی وزد از لطف تو
ز آتش دوزخ توان آب زلال انگیختن
هوش مصنوعی: اگر بادی از جانب تو بر خاک گناهکاران وزد، میتوان با آن آب زلالی از آتش دوزخ بیرون آورد.
کار تو احسان و کار ما همه تقصیر و عجز
فعل تو احسان و فعل ما وبال انگیختن
هوش مصنوعی: فعالیتهای تو همیشه از روی خوبی و نیکی است، در حالی که عمل ما همواره خالی از نقص و ناتوانی نیست. کار تو به دیگران کمک میکند، اما کارهای ما گاهی مشکلآفرین و آسیبزا هستند.
نظم او در حضرت تو گر همییابد قبول
ختم میگردد بدو حسن مقال انگیختن
هوش مصنوعی: اگر نظم و زیبایی او در حضور تو مورد قبول قرار گیرد، به پایان میرسد و زیبایی کلام او آغاز میشود.
