غزل شمارهٔ ۴۶۳

هر لحظه از همه جهات، صدای دعوت عشق به گوش جان می‌رسد. مولانا می‌گوید که ما در مسیر سلوک روحانی، هدفمان رسیدن به عالم بالا (فلک) است و عزم دیدار حق داریم.

روح انسانی از اصل الهی و عالم قدس آمده است و ما غریبه این جهان خاکی نیستیم، بلکه وطن اصلی‌مان عالم معنا و ملکوت است و باید دوباره به آنجا بازگردیم.

مولانا تأکید می‌کند که حقیقت انسان از افلاک و فرشتگان هم برتر است و جایگاه او عرش و مقام قرب الهی (کبریا) است، پس نباید به مراتب پایین‌تر قانع باشد.

روح انسان که گوهر پاک است، نباید در این دنیای خاکی ماندگار شود. مولانا این را به عنوان بیدارباشی برای انسان‌ها بیان می‌کند که چرا روح خود را در این زندان جسم محدود کرده‌اند.

در این راه، خوشبختی همراه ماست و دادن جان (یعنی فنا فی الله شدن) وظیفه ماست، و در این قافله، راهبر ما پیامبر اسلام است که فخر عالم هستی است.

نور جمال او چنان درخشنده است که حتی ماه آسمان از دیدن او تاب نمی‌آورد و شکافته می‌شود (اشاره به معجزه شق‌القمر). حتی فقیرترین انسان‌ها با نظر او صاحب بخت و سعادت می‌شوند.

عطر خوش عالم از زلف محبوب است و این نور و شعشعه‌ای که عالم را روشن کرده، از چهره اوست که مانند طلوع خورشید (والضحی) می‌درخشد.

مولانا می‌گوید در دل ما بنگر که هر لحظه شکافتن ماه رخ می‌دهد؛ چرا چشم دلت را به دنیای فانی دوخته‌ای، وقتی که نظر ما به عالم معناست؟

خلق مانند مرغابیانی هستند که اصلشان از دریای جان است. این پرنده چرا باید در این دنیا (باتلاق جسم و ماده) ماندگار شود وقتی که خانه‌اش دریاست؟

باید به دریا بازگردیم، چون ما متعلق به او هستیم. اگر چنین نبود، این موج‌های عشق و اشتیاق از دل ما برنمی‌خاست

وقتی که موج ازلی (الست بربکم) آمد، کشتی جسم ما را بست تا در این دنیا سیر کنیم. اما وقتی این کشتی جسم در هم بشکند (درک واقعی توحید در زندگی)، آن وقت نوبت دیدار و وصال معشوق فرا می‌رسد.