برگردان به زبان ساده
گر چپ و راست طعنه و تشنیع بیهدهست
از عشق برنگردد آن کس که دلشدهست
هوش مصنوعی: اگر دیگران به او بیدلیل انتقاد کنند یا طعنه زنند، عشق او را تغییر نخواهد داد و آن کسی که عاشق شده هنوز به عشقش پا برجاست.
مه نور میفشاند و سگ بانگ میکند
مه را چه جرم خاصیت سگ چنین بدهست
هوش مصنوعی: ماه نور افشانی میکند و سگی با صدای بلند به آن اعتراض میکند، حال آنکه ماه هیچ کار خطایی نکرده و این رفتار از سگ قابل توجیه نیست.
کوهست نیست که که به بادی ز جا رود
آن گله پشهست که بادیش ره زدهست
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که کوهها ثابت و محکم هستند و تحت تأثیر تغییرات قرار نمیگیرند، در حالی که موجوداتی مانند پشهها به راحتی تحت تأثیر باد و شرایط محیطی قرار میگیرند و جابجا میشوند. از این رو، تأثیرات بزرگ و ثابت با تأثیرات کوچک و زودگذر مقایسه شده است.
گر قاعده است این که ملامت بود ز عشق
کری گوش عشق از آن نیز قاعدهست
هوش مصنوعی: اگر عیبجویی و ملامت به عشق بخورد، پس گوش عشق نیز میتواند از این قاعده پیروی کند و بیتوجهی کند.
ویرانی دو کون در این ره عمارتست
ترک همه فواید در عشق فایدهست
هوش مصنوعی: ویرانی هر دو جهان در این مسیر خود ساختمانی است، و ترک همه منافع و فایدهها در عشق، خود یک فایده است.
عیسی ز چرخ چارم میگوید الصلا
دست و دهان بشوی که هنگام مایدهست
هوش مصنوعی: عیسی از آسمان میگوید: قبل از اینکه غذا بخوری، دستان و دهانت را بشوی چون زمان غذا خوردن فرا رسیده است.
رو محو یار شو به خرابات نیستی
هر جا دو مست باشد ناچار عربدهست
هوش مصنوعی: به محفل خراباتیها برو و خود را در عشق یار غرق کن. در هر جایی که دو نفر سرمست باشند، طبیعتاً شوری و غوغایی بهپا میشود.
در بارگاه دیو درآیی که داد داد
داد از خدای خواه که این جا همه ددهست
هوش مصنوعی: اگر به قدرت و سلطنتی وارد شوی که بر اساس ستم و ظلم بنا شده است، در آنجا جز فریاد دادخواهی و استمداد از خدا چیز دیگری نخواهی یافت، زیرا تمام ساکنان آنجا فقط به فکر منافع خود هستند.
گفتهست مصطفی که ز زن مشورت مگیر
این نفس ما زنست اگر چه که زاهدهست
هوش مصنوعی: مصطفی میفرماید که از زنان مشورت نکن، زیرا نفس ما خود زن است هرچند که به ظاهر زاهد و دیندار باشد.
چندان بنوش می که بمانی ز گفت و گو
آخر نه عاشقی و نه این عشق میکدهست
هوش مصنوعی: به قدری بنوش که از بحث و جدل دور بمانی، چون نه تو عاشق واقعی هستی و نه این عشق مربوط به میخانه است.
گر نظم و نثر گویی چون زر جعفری
آن سو که جعفرست خرافات فاسدهست
هوش مصنوعی: اگر در نظم و نثر هنری مانند زر ناب داشته باشی، اما در آن سوی دنیای تفکرات، چنان که جعفر باطلها وجود دارد، فقط افکار بیپایه و خرافی وجود خواهد داشت.
