برگردان به زبان ساده
سوخت یکی جهان به غم آتش غم پدید نی
صورت این طلسم را هیچ کسی بدید نی
هوش مصنوعی: یک نفر به خاطر غم، دچار آتش سوزی شد و تمام جهان را سوخت. هیچکس نتوانسته است که این راز را درک کند.
میکشدم به هر طرف قوت کهربای او
ای عجبا بدید کس آنک مرا کشید نی
هوش مصنوعی: او با قدرت جاذبهاش مرا به هر سمتی میکشد. ای شگفتی! هیچکس را ندیدم که مانند من به این شدت کشیده شود.
هست سماع چنگ نی هست شراب رنگ نی
صد قدح است بر قدح آنک قدح چشید نی
هوش مصنوعی: در اینجا به توصیف حالاتی پرداخته میشود که در آن موسیقی و شراب جایگاه ویژهای دارند. در واقع، صدا و لحن ساز و نیز نوشیدنی، همگی موجب ایجاد حسی از سرور و شادی در آدمی میشوند. به نوعی، گفته میشود که این لذتها آنقدر زیادند که نمیتوان برای توصیف آنها حد و مرزی قائل شد. تمام این حالات و احساسات، به نوعی از چشیدن و تجربه کردن به دست میآید و نشاندهنده عمیقترین لذتهای زندگی است.
عشق قرابه باز و من در کف او چو شیشهای
شیشه شکست زیر پا پای کسی خلید نی
هوش مصنوعی: عشق مانند ظرفی است که در دست من قرار دارد و من همچون شیشهای هستم که در زیر پا شکسته میشود. این احساسات و آسیبها به خاطر قدمهای کسی که به سراغم آمده، به وجود آمدهاند.
در قدم روندگان شیخ و مرید بیعدد
در نفس یگانگی شیخ نه و مرید نی
هوش مصنوعی: در مسیر افرادی که به دنبال راهنمایی هستند، همواره تعداد زیادی شیخ و مرید وجود دارد. اما در مقام یگانهای که به حقیقت میرسد، نه شیخی وجود دارد و نه مریدی.
آنک میان مردمان شهره شد و حدیث شد
سایه بایزید بد مایه بایزید نی
هوش مصنوعی: او در میان مردم معروف و زبانزد شد، اما صحبت از سایهای به نام بایزید است و نه خود بایزید با ذات و مقامش.
مژده دهید عاشقان عید وصال می رسد
ز آنک ندید هیچ کس خود رمضان و عید نی
هوش مصنوعی: به عاشقان خبر دهید که زمان ملاقات فرا رسیده است؛ زیرا هیچ کس نه تنها رمضان را ندیده که به عید هم نرسیده است.