برگردان به زبان ساده
عیش جهان پیسه بود گاه خوشی گاه بدی
عاشق او شو که دهد ملکت عیش ابدی
هوش مصنوعی: زندگی در این دنیا مانند یک تکه پول است، گاهی خوشحالی و گاهی ناخوشی به همراه دارد. اما اگر عاشق آن شوی، میتوانی به جاودانگی خوشی و لذت دست یابی.
چونک سپید است و سیه روز و شب عمر همه
عمر دگر جو که بود ساده چو نور صمدی
هوش مصنوعی: روز و شب، سپید و سیاه، عمر انسان را به صورت گذرا نشان میدهد. در این میان، به دنبال حقیقتی باش که مانند نور خالص و بدون آلودگی است.
ای تو فرورفته به خود گاه از آن گور و لحد
غافل از این لحظه که تو در لحد بود خودی
هوش مصنوعی: ای انسان که در خود فرورفتهای، حواست به مرگ و قبر نیست، اما به یاد داشته باش که در همین لحظهای که در فکر خودی، در قبر و گور خود نیز هستی.
دیدن روزی ده تو رزق حلال است تو را
گرم به دکان چه روی در پی رزق عددی
کار اصلی و روزی تو دیدن و رسیدن به روزی ده است در حالی که عمرت را پی رزق هدر میدی
نادره طوطی که توی کان شکر باطن تو
نادره بلبل که توی گلشنی و لعل خدی
هوش مصنوعی: تو مانند طوطی نادری هستی که در معدن شکر زندگی میکند و مانند بلبل نادری هستی که در باغ گل و کنار لعل لبان تو به سر میبرد.
لیلی و مجنون عجب هر دو به یک پوست درون
آینهٔ هر دو توی لیک درون نمدی
هوش مصنوعی: لیلی و مجنون هر دو از یک جنس و ذات هستند، مانند دو تصویر در آینه که شباهت زیادی به هم دارند، اما در واقعیت هر کدام بر اساس شرایط و ویژگیهای خاص خودشان با هم فرق میکنند.
عالم جان بحر صفا صورت و قالب کف او
بحر صفا را بنگر چنگ در این کف چه زدی
هوش مصنوعی: دانشمند مانند دریاٌی از صفا و پاکی است و شکل و قالب او تنها مثل کفی است که بر روی این دریا قرار دارد. حالا به دریا نگاه کن و ببین که با چنگ زدن در این قالب چه گوهری را به ظهور آوردهای.
هیچ قراری نبود بر سر دریا کف را
ز آنک قرارش ندهد جنبش موج مددی
هوش مصنوعی: هیچ توافقی بر روی دریا وجود ندارد، چون حرکات موج به آن آرامش نمیدهد.
ز آنک کف از خشک بود لایق دریا نبود
نیک به نیکی رود و بد برود سوی بدی
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه دستها از خشکی و بیآبی هستند، شایسته دریا نیستند. چیزهای خوب به سمت خوبی میروند و چیزهای بد به سمت بدی.
کف همگی آب شود یا به کناری برود
ز آنک دورنگی نبود در دل بحر احدی
هوش مصنوعی: اگر سطح آب همگی از بین برود یا به کناری برود، این به خاطر آن است که در دل دریا هیچکس دو رنگی و نفاق ندارد.
موج برآید ز خود و در خود نظاره کند
سجده کنان کای خود من آه چه بیرون ز حدی
هوش مصنوعی: موج از درون خود بهوجود میآید و در حالی که به خود مینگرد، به احترام میافتد و میگوید: "ای خود من، آه! چه چیزی فراتر از حد و مرزِ وجود خود دارم!"
جمله جانهاست یکی وین همه عکس ملکی
دیده احول بگشا خوش نگر ار باخردی
هوش مصنوعی: همه جانها یکی هستند، اما این دنیا فقط بازتابی از آن حقیقت است. اگر با خرد و حکمت به این مسئله نگاه کنی، میتوانی واقعیت را بهتر درک کنی.