برگردان به زبان ساده
سراندازان همیآیی ز راه سینه در دیده
فسونگرم میخوانی حکایتهای شوریده
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که افرادی که به حرارت و شوق دلدادگی میپردازند، با نگاهی جادوگرانه و سحرآمیز به انسان نزدیک میشوند و داستانهایی از عشق و دیوانگی را تعریف میکنند.
به دم در چرخ میآری فلکها را و گردون را
چه باشد پیش افسونت یکی ادراک پوسیده
هوش مصنوعی: تو با چرخش خود آسمانها را به حرکت درمیآوری، و چه اهمیتی دارد که گردونهی دنیا در برابر سحرت چه میتواند بکند؛ زیرا آنچه آنان درک میکنند، چیزی جز زوال و کهنگی نیست.
گناه هر دو عالم را به یک توبه فروشویی
چرایی زلت ما را تو در انگشت پیچیده
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که با یک توبه میتوان همه گناهان و نادرستیهای زندگی را پاک کرد. فرد گناهکار، در عین حال خود را در بند خطاهایش میبیند و این نشان میدهد که اشتباهاتش تا چه حد او را تحت تاثیر قرار داده است. توبه به عنوان راهی برای رهایی از این گناهان معرفی میشود.
تو را هر گوشه ایوبی به هر اطراف یعقوبی
شکسته عشق درهاشان قماش از خانه دزدیده
هوش مصنوعی: تو در هر گوشهای مانند ایوب هستی و در هر سو به یعقوب شباهت داری، عشق تو باعث شده که درها شکسته شوند و مانند پارچهای از خانه دزدیده شده باشد.
خرامان شو به گورستان ندایی کن بدان بستان
که خیز ای مرده کهنه برقص ای جسم ریزیده
هوش مصنوعی: با دقت و آرامش به گورستان برو و صدایی به آن باغ بزن. ای مردهی قدیمی، بلند شو و برقص، ای جسمی که به مرور زمان تحلیل رفتهای.
همان دم جمله گورستان شود چون شهر آبادان
همه رقصان همه شادان قضا از جمله گردیده
هوش مصنوعی: در آن لحظه، همه چیز به آرامش و سکوت گورستان تبدیل میشود، مانند یک شهر شاد و آباد که همه در حال رقص و شادی هستند. سرنوشت همه به نوعی تغییر کرده و به این حالت جدید رسیده است.
گزافه این نمیلافم خیالی بر نمیبافم
که صد ره دیدهام این را نمیگویم ز نادیده
هوش مصنوعی: من به طور بیدلیل چیزی را بیان نمیکنم و از روی خیالپردازی حرف نمیزنم، زیرا بارها این موضوع را دیدهام و این را از روی نادانی نمیگویم.
کسی کز خلق میگوید که من بگریختم رفتم
صدق گو گر گریبانش پس پشت است بدریده
هوش مصنوعی: کسی که درباره دیگران میگوید که من از آنها دوری کردم و رفتم، باید راستگو باشد. اگر دروغ بگوید، به راحتی میتوان فهمید که در پشت سرش لکهای از ناپاکی وجود دارد.
خمش کن بشنو ای ناطق غم معشوق با عاشق
که تا طالب بود جویان بود مطلب ستیزیده
هوش مصنوعی: سکوت کن و بشنو ای گوینده، درد و اندوه معشوق را نسبت به عاشق. چونکه تا زمانی که خواستهای در کار باشد، جستجوگران برای دستیابی به آن همیشه در تلاشاند و درگیر مسائل میشوند.