برگردان به زبان ساده
تو را پندی دهم ای طالب دین
یکی پندی دلاویزی خوش آیین
هوش مصنوعی: به تو نصیحتی میکنم، ای کسی که به دنبال دین هستی؛ نصیحتی زیبا و خوشایند که دل را شاد میکند.
مشین غافل به پهلوی حریصان
که جان گرگین شود از جان گرگین
هوش مصنوعی: حواس خود را جمع کن و بیتوجه به حرص و ولع دیگران نباش، چرا که جان انسان را میتوان با حرص و ولع او تشخیص داد؛ همانطور که جان گرگ از جان گرگ دیگر قابل تمایز نیست.
ز خارشهای دل ار پاک گردی
ز دل یابی حلاوتهای والتین
هوش مصنوعی: اگر از غم و درد دل پاک شوی، به زودی میتوانی خوشیها و لذتهای واقعی زندگی را تجربه کنی.
بجوشند از درون دل عروسان
چو مرد حق شوی ای مرد عنین
هوش مصنوعی: عروسان از دل شاداب خود، شور و شوقی را به نمایش میگذارند اما اگر تو مردی نباشی که توانایی کافی را داری، آن شور و حال درونی به جوش نمیآید.
ز چشمه چشم پریان سر برآرند
چو ماه و زهره و خورشید و پروین
هوش مصنوعی: از چشمان زیبا و دلربا، نگاهی با زیباییهایی همچون ماه، زهره، خورشید و باران برمیآید.
بنوش این را که تلقینهای عشق است
که سودت کم کند در گور تلقین
هوش مصنوعی: این را بنوش زیرا که این محبتهایی که از دل برمیخیزد، میتواند تو را در زندگی سختی کمتری بگذارند، حتی در قیامت.
به احسان زر به خوبان آن چنان ده
که نفریبند زشتانت به تحسین
هوش مصنوعی: هر خیری را به نیکان و انسانهای خوب آنچنان انجام بده که زشتکاران و بداندیشان نتوانند با تعریف و تمجید تو را فریب دهند.
نمیخواهند خوبان جز ممیز
بمفریبان تو ایشان را به کابین
هوش مصنوعی: خوبان فقط میخواهند از دیگران تمایز پیدا کنند و حاضر نیستند با هر کسی در ارتباط باشند. آنها به راحتی نمیتوانند خود را با مشکلات و ناپاکیهای دیگران درگیر کنند و بهتر است که به دنیای خود بپردازند.
ز تو آن گلرخان را ننگ آید
چو بفروشی تو سرگی را به سرگین
هوش مصنوعی: وقتی تو به زیبایی کسی که گلرخ است، آسیب میزنی، به مانند این است که با فروختن یک چیز بیارزش، خود را در موقعیت خجالتآور قرار میدهی.
ز سنگ آسیا زیرین حمول است
نه قیمت بیش دارد سنگ زیرین
هوش مصنوعی: این شعر به گونهای بیان میکند که ارزش و قیمت چیزی همیشه به ظاهر و شرایط آن بستگی ندارد. به طور خاص، سنگ آسیاب که در پایین قرار دارد، اگرچه از نظر موقعیت و دسترسی ممکن است کمتر دیده شود، اما حقیقت این است که ارزش آن به اندازهٔ سنگی که در بالا قرار دارد نیست. در واقع، این بیت به نوعی به ظرفیتها و ارزشهای نهفته در چیزهای کماهمیت اشاره دارد.
میان سنگها آن بیش ارزد
که افزون خورده باشد زخم میتین
هوش مصنوعی: در میان سنگها، چیزی که بیشتر ارزش دارد، زخمهایی است که بر اثر برخورد با آنها به وجود آمدهاند.
ز اشکست تجلی فضل دارد
میان کوهها آن طور سینین
هوش مصنوعی: از اشکها، نشانهای از فضل و کرامت وجود دارد که در میان کوهها مانند کوههای سینین نمایان میشود.
خمش کن صبر کن تمکین تو کو
که را ماند ز دست عشق تمکین
هوش مصنوعی: سکوت کن و صبر داشته باش. آیا حیا و احترام تو کجاست؟ در این عشق، کسی نمیتواند به راحتی از دست عشق فرار کند.