برگردان به زبان ساده
دی بر سرم تاج زری بنهاده است آن دلبرم
چندانک سیلی می زنی آن می نیفتد از سرم
هوش مصنوعی: دیروز دلبرم تاج زرینی بر سرم گذاشت و با هر ضربهای که به من میزنی، آن تاج از سرم نمیافتد.
شاه کله دوز ابد بر فرق من از فرق خود
شب پوش عشق خود نهد پاینده باشد لاجرم
هوش مصنوعی: سلطنتی که بر سر من است، همچون شب پوشی از عشق خود بر سر دارد، و از آنجا که جاودانی است، قطعاً پایدار خواهد ماند.
ور سر نماند با کله من سر شوم جمله چو مه
زیرا که بیحقه و صدف رخشانتر آید گوهرم
هوش مصنوعی: اگر تمام چیزها را از دست بدهم و تنها سرم باقی بماند، باز هم مانند ماه میدرخشم. زیرا که بیدلیل و بیمورد، گوهر من از صدف زیباتر خواهد بود.
اینک سر و گرز گران می زن برای امتحان
ور بشکند این استخوان از عقل و جان مغزینترم
هوش مصنوعی: حالا با قدرت و شدت به من ضربه میزنی تا امتحانم کنی؛ اگر این استخوان بشکند، من از عقل و جان، مغزینتر و قویتر میشوم.
آن جوز بیمغزی بود کو پوست بگزیده بود
او ذوق کی دیده بود از لوزی پیغامبرم
هوش مصنوعی: جوزی که درونش خالی است، فقط پوستهاش را دارد و از زیبایی و لذت چیزی نمیفهمد؛ مانند کسی که بدون درک واقعی، پیامهای زیبای پیامبر را نمیبیند.
لوزینه پرجوز او پرشکر و پرلوز او
شیرین کند حلق و لبم نوری نهد در منظرم
هوش مصنوعی: لوزینه، میوهای خوشمزه و خوشبو، با طعم شیرین و لذیذ، به من شوری و شادی میبخشد و لبانم را روشن و زیبا میکند.
چون مغز یابی ای پسر از پوست برداری نظر
در کوی عیسی آمدی دیگر نگویی کو خرم
هوش مصنوعی: وقتی به حقیقتی عمیق و واقعی پی بردی، باید ظواهر را کنار بگذاری. وقتی در جایی که عیسی در آن حاضر است، قرار بگیری، دیگر نباید نگرانی یا سوالی درباره خوشی و شادمانی داشته باشی.
ای جان من تا کی گله یک خر تو کم گیر از گله
در زفتی فارس نگر نی بارگیر لاغرم
هوش مصنوعی: ای جان من، تا چه زمانی خودت را در دل گلهها قرار میدهی؟ از میان آنها یک خر را انتخاب کن. حالا نگاهی به پالان نبند. من لاغر و ناتوانم و نمیتوانم بار را حمل کنم.
زفتی عاشق را بدان از زفتی معشوق او
زیرا که کبر عاشقان خیزد ز الله اکبرم
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی عاشق نسبت به معشوق خود احساس عشق و تمایل دارد، باید به بزرگی و عظمت معشوق توجه کند. حس کبر و خودبینی عاشق از اعتقاد به بزرگی خداوند ناشی میشود و این احساس باید او را به قدرشناسی و درک عمیقتری از عشق راهنمایی کند.
ای دردهای آه گو اه اه مگو الله گو
از چه مگو از جان گو ای یوسف جان پرورم
هوش مصنوعی: ای دردها! به جای آه و ناله، نام خدا را ببر. از چه چیزی شکایت میکنی؟ از جان خود بگو، ای یوسف جان پرور من.