برگردان به زبان ساده
برخیز و صبوح را بیارا
پُر لَخلخه کن کنار ما را
لخلخه ترکیبی است از مواد معطر مثل مشک و گلاب و ...
پیش آر شراب رنگ آمیز
ای ساقی خوب خوب سیما
هوش مصنوعی: ای ساقی زیبا، شراب رنگی را پیش بیاور و به ما بده.
از من پرسید کو چه ساقیست
قندست و هزار رطل حلوا
هوش مصنوعی: کسی از من پرسید که آن نوشیدنی خوب و خوشمزه که شیرینیاش در همه جا پخش شده چیست و به اندازهای زیاد است که به آسانی نمیتوان آن را حمل کرد.
آن ساغر پرعقار برریز
بر وسوسهٔ محالپیما
هوش مصنوعی: لطفاً آن جام پر از شراب را بریز بر وسوسههای غیرممکن.
آن می که چو صعوه زو بنوشد
آهنگ کند به صید عنقا
صعوه: گنجشک
زان پیش که دررسد گرانی
برجه سبک و میان ما آ
هوش مصنوعی: قبل از اینکه سختی و دشواری به ما برسد، بیایید سبک و بیغمی کنیم و زندگی را با هم بگذرانیم.
میگرد و چو ماه نور میده
حمرا می ده بدان حمیرا
هوش مصنوعی: در این بیت، به پرتو نور و زیبایی اشاره شده است. گویی که ماه میچرخد و نوری دلپذیر را در فضا میپراکند. همچنین، به رنگ و لطافت خاصی اشاره شده که یادآور زیبایی و جذابیت میباشد. در نهایت، به این معناست که زیبایی و دلانگیزی در این تصویر مشهود است.
ما را همه مست و کفزنان کن
وان گاه نظارهکن تماشا
تماشا در اینجا یعنی عیش و سرور. بیت یعنی ما را همه مست و کفزنان کن و آنگاه این تماشا و عیش و سرور را ببین.
در گردش و شیوههای مستان
در عربدههای در علالا
عَلالا: غوغا و بانگ بلند.
در گردن این فکنده آن دست
کان شاه من و حبیب و مولا
هوش مصنوعی: دست کسی که بر گردن این دوشید نیافتاده، همان کسی است که هم شاه من است، هم دوست و هم سرپرست من.
او نیز ببرده روی چون گل
میبوسد یار را کف پا
هوش مصنوعی: او نیز به زیبایی گل، یار را میبوسد و با دست خود پاهایش را نوازش میکند.
این کیسه گشاده از سخاوت
که خرج کنید بیمحابا
هوش مصنوعی: این کیسه به خاطر سخاوتمندی باز است و شما میتوانید بدون نگرانی از آن خرج کنید.
دستار و قبا فکنده آن نیز
کاین را به گرو نهید فردا
هوش مصنوعی: او دستار و قبا را کنار گذاشته، چون میخواهد بداند که آیا میتوانید این را به عنوان گروی برای فردا قبول کنید یا نه.
صد مادر و صد پدر ندارد
آن مِهر که مِی بجوشد آنجا
هوش مصنوعی: مهر و محبت ناشی از شراب، به اندازهای عمیق و واقعی است که هیچ والدینی نمیتوانند آن را تولید کنند.
این مِی آمد اصول خویشی
کز سکر چنین شدند اعدا
پس اصل خویشی و محبت، می و مستی است که در آن، دشمنان و اعدا چنین (باهم دوست) شدند.
آن عربده در شراب دنیاست
در بزم خدا نباشد آنها
هوش مصنوعی: این عربده و سرخوشی ناشی از نوشیدن شراب دنیا در مجلس خدا جایی ندارد و نمیتواند در حضور او وجود داشته باشد.
نی شورش و نی قیست و نی جنگ
ساقیست و شراب مجلس آرا
هوش مصنوعی: در اینجا سخن از حالت و احوال است. نه شور و هیجان وجود دارد و نه قیام و نه جنگ، بلکه فقط ساقی و شراب هستند که مجلس را به زیبایی میآرایند.
خامش که ز سکر نفس کافر
میگوید لا اله الا
هوش مصنوعی: سکوت کن، زیرا از حالت مستی، جانِ کافر میگوید که هیچ معبودی جز خدا نیست.