غزل شمارهٔ ۱۱۲۹

عشق  اصل زندگی و حیات حقیقی است. عمری که در آن عشق الهی نباشد، بی‌ارزش و بی‌ثمر است. عشق، همان آب حیات است که جان را زنده می‌کند.

مقام و موقعیت دنیوی بدون عشق، بی‌معناست. حتی اگر کسی وزیر (مقام دنیوی بالا)باشد، اما عشق الهی در وجودش نباشد، چون ماهی‌ای است در بیرون از آب؛ مرده و بی‌جان. این تأکید عرفانی بر فقر و بی‌چیزی ظاهریِ عاشقان و غنای باطنی‌شان است.

عشق چون بر دل نشیند، حتی جان‌های پژمرده و پیر نیز جوان می‌شوند.

کسی که در عشق واقعی غرق شده است، چگونه می‌تواند به مرگ گرفتار شود؟ عشق الهی او را از مرگ و فنا دور می‌کند. / وقتی کسی در عشق و نور الهی قرار دارد، مانند این است که یک سپر از مه از او محافظت می‌کند و چگونه می‌تواند به زخم و آسیب برسد؟

 به جای رفتن به سمت خداشناسی راه دیگری را پیش گرفتی، اما هیچ راهی نیافتی. بهتر است به سوی راه رسیدن به خدا، برگردی و از گفتار بیهوده و بی‌فایده دوری کنی.

بلای معشوق را به بار شکر خریداری کن ( زیرا راه رسیدن به معشوق بسیار سخت است و باید آن را مانند شکر شیرین و دلپذیر بدانی) چرا که اگر اینطور نکنی باید ترشی (سختی) را تحمل کنی . یا باید عاشق خداوند شوی یا در غیر اینصورت راهی جز مرگ نداری

جان های پاک، اسیر این جهان خاکی شده اند (با تعلق یافتن روح به جسم) - عشق مانند کسی که برده ها را می خرد و آزاد می کند، اسیران عالم خاک را آزاد می کند

اگر کسی نانی در زنبیلت نینداخت، به دیگران گلایه نکن؛ در ژرفای درونت جست‌وجو کن. معشوق درون توست، نه بیرون. این فقر، فقر ظاهری‌ست، اما گنج در دل خود تو نهفته‌ست.

اگر همت کنی و در طلب حقیقی مردانه پیش‌روی، خداوند هزاران راه برای رساندنت به نور دارد. همان‌گونه که خاک را زر و خون را شیر می‌کند، دل تیره‌ات را نیز می‌تواند روشن سازد.

ای شمس، افتخار مردم تبریز و تجلی حقیقت و دین، بیا تا دل، از قید جسم و دنیا که مانند قیر چسبنده است، رها شود