برگردان به زبان ساده
طوطیی در آینه میبیند او
عکس خود را پیش او آورده رو
هوش مصنوعی: طوطی در آینه، تصویر خودش را میبیند که جلوش آمده است.
در پس آیینه آن استا نهان
حرف میگوید ادیب خوشزبان
هوش مصنوعی: در پشت آینه، آن استاد پنهان است و حرفهایی را به زیبایی و با نیکویی بیان میکند.
طوطیک پنداشته کین گفت پست
گفتن طوطیست که اندر آینهست
هوش مصنوعی: طوطی فکر کرده که وقتی چیزی را با صدای بلند میگوید، این نشاندهندهی پایین بودن آن سخن است، در حالی که در واقع این صدا فقط انعکاسی از چیزی است که در آینه نمایان میشود.
پس ز جنس خویش آموزد سخن
بیخبر از مکر آن گرگ کهن
هوش مصنوعی: از همان نوع خودش سخن میگوید، در حالی که از فریب و نیرنگ آن گرگ قدیمی بیخبر است.
از پس آیینه میآموزدش
ورنه ناموزد جز از جنس خودش
هوش مصنوعی: انسان از فردی که شبیه خودش است، یاد نمیگیرد، بلکه تنها از کسی که در آینه خود میبیند، میتواند آموختههای جدیدی کسب کند.
گفت را آموخت زان مرد هنر
لیک از معنی و سرش بیخبر
هوش مصنوعی: او از آن مرد هنر را آموخت، اما از معنا و اصل موضوع بیخبر بود.
از بشر بگرفت منطق یک به یک
از بشر جز این چه داند طوطیک
هوش مصنوعی: من از انسانها یک به یک منطق و استدلال را آموختم، اما از انسانها جز این چه چیزی میداند که شبیه طوطی باشد؟
همچنان در آینهٔ جسم ولی
خویش را بیند مردی ممتلی
هوش مصنوعی: مردی که در آینهٔ جسمش نگاه میکند، میتواند خود را ببیند و حس وجودش را در خود احساس کند.
از پس آیینه عقل کل را
کی ببیند وقت گفت و ماجرا
هوش مصنوعی: کسی که به عقل کامل دست پیدا کند، در لحظه صحبت و رخدادها نمیتواند آن را ببیند.
او گمان دارد که میگوید بشر
وان اگر سرست و او زان بیخبر
هوش مصنوعی: او فکر میکند که دارد حقیقتی را بیان میکند، در حالی که خود از واقعیتهایی که در اطرافش وجود دارد بیخبر است.
حرف آموزد ولی سر قدیم
او نداند طوطی است او نی ندیم
هوش مصنوعی: کسی که فقط حرف یاد میگیرد اما به ریشه و اصل خود آگاه نیست، همچون طوطیای است که فقط سخن میگوید و چیزی از معانی درونش نمیداند.
هم صفیر مرغ آموزند خلق
کین سخن کار دهان افتاد و حلق
هوش مصنوعی: مردم یاد میگیرند که چطور آواز پرندگان را تقلید کنند، زیرا سخن گفتن و بیان نظرات به دوش زبان و گلو است.
لیک از معنی مرغان بیخبر
جز سلیمان قرانی خوشنظر
هوش مصنوعی: اما از معنا و مفهوم پرندگان کسی جز سلیمان که قرآن را به زیبایی تلاوت میکند، آگاه نیست.
حرف درویشان بسی آموختند
منبر و محفل بدان افروختند
هوش مصنوعی: در وجود درویشان، دانش و wisdom زیادی نهفته است که بر روی منبرها و در مجالس به اشتراک گذاشته میشود و این فضاها را روشن و پرشور میسازد.
یا به جز آن حرفشان روزی نبود
یا در آخر رحمت آمد ره نمود
هوش مصنوعی: یا آنکه هیچگاه حرفی از آنها در روزی نبود، یا اینکه در نهایت، رحمت به آنها راهی نشان داد.