برگردان به زبان ساده
شاه پرسیدش که باری وحی چیست
یا چه حاصل دارد آن کس کو نبیست
هوش مصنوعی: شاه از او پرسید که وحی چیست و آن کس که پیامبر باشد چه دستاوردی دارد؟
گفت خود آن چیست کش حاصل نشد
یا چه دولت ماند کو واصل نشد
هوش مصنوعی: سوال این است که آنچه که به دست نیامده یا به آن دست نیافتهایم، چه ارزشی دارد و چه حسرتی بر جای میگذارد.
گیرم این وحی نبی گنجور نیست
هم کم از وحی دل زنبور نیست
هوش مصنوعی: با فرض اینکه وحی نبی ارزشمند نیست، باز هم نمیتوان از وحی دل زنبور غافل شد. به عبارت دیگر، دل و احساسات انسانی نیز میتوانند معانی عمیق و مهمی داشته باشند.
چونک او حی الرب الی النحل آمدست
خانهٔ وحیش پر از حلوا شدست
هوش مصنوعی: زمانی که آن پروردگار به زنبورعسل نزدیک شده است، خانهی وحشی او پر از شیرینی و لذت شده است.
او به نور وحی حق عزوجل
کرد عالم را پر از شمع و عسل
هوش مصنوعی: او به وسیله نور وحی الهی، جهان را مانند شمع و عسل روشن و شیرین کرد.
این که کرمناست و بالا میرود
وحیش از زنبور کمتر کی بود
هوش مصنوعی: این که کرمها بالا میروند و خاصیتشان از زنبورها کمتر است، چه زمانی درست بوده است؟
نه تو اعطیناک کوثر خواندهای
پس چرا خشکی و تشنه ماندهای
هوش مصنوعی: نه تو بهشتی را که وعده دادهاند، درک کردهای، پس چرا هنوز در بیتری و تشنگی به سر میبری؟
یا مگر فرعونی و کوثر چو نیل
بر تو خون گشتست و ناخوش ای علیل
هوش مصنوعی: آیا همچون فرعون و نهر کوثر که به خون تبدیل شدهاند، حال تو نیز ناخوش و بیمار شدهای، ای کسی که به رنج و عذاب دچار شدهای؟
توبه کن بیزار شو از هر عدو
کو ندارد آب کوثر در کدو
هوش مصنوعی: از دشمنانی که هیچ چیز خوب و زلالی در وجودشان نیست، بیزار شو و توبه کن.
هر کرا دیدی ز کوثر سرخرو
او محمدخوست با او گیر خو
هوش مصنوعی: هرکس را دیدی که چهرهاش نورانی و شاداب است، بدان که او از ویژگیهای محمد (پیامبر اسلام) برخوردار است و باید با او دوستی و همراهی کنی.
تا احب لله آیی در حسیب
کز درخت احمدی با اوست سیب
هوش مصنوعی: برای دوست داشتن خدا باید از فضائل و خوبیها بهرهمند شویم، زیرا درختی که از آن سیب میچینیم، درخت احمد است.
هر کرا دیدی ز کوثر خشک لب
دشمنش میدار همچون مرگ و تب
هوش مصنوعی: هر کسی را که دیدی از نعمتهای زندگی محروم و غمگین است، به عنوان دشمنش در نظر بگیر و با او مانند کسی که دچار بیماری یا مرگی است، رفتار کن.
گرچه بابای توست و مام تو
کو حقیقت هست خونآشام تو
هوش مصنوعی: هرچند او پدر و مادر توست، اما واقعیت این است که او برای تو مضر و آسیبرسان است.
از خلیل حق بیاموز این سیر
که شد او بیزار اول از پدر
هوش مصنوعی: از خلیل حق یاد بگیر که چگونه او ابتدا از پدرش جدا شد و از او دلزده گشت.
تا که ابغض لله آیی پیش حق
تا نگیرد بر تو رشک عشق دق
هوش مصنوعی: تا زمانی که به خاطر خدا از چیزهای ناپسند دوری کنی و نزد خداوند بروی، عشق به تو حسد نخواهد برد.
تا نخوانی لا و الا الله را
در نیابی منهج این راه را
هوش مصنوعی: برای اینکه روش این راه را درک کنی، باید به ذکر «لا اله الا الله» بپردازی و آن را در قلب خود احساس کنی.