برگردان به زبان ساده
این سخن را نیست پایان و فراغ
ای خلیل حق چرا کشتی تو زاغ
هوش مصنوعی: این سخن هیچگاه ختم و آرامش ندارد. ای خلیل حق، چرا عزم کشتن زاغ کردهای؟
بهر فرمان حکمت فرمان چه بود
اندکی ز اسرار آن باید نمود
هوش مصنوعی: در ابتدای هر حکمت، یک دستور و فرمان وجود دارد و برای درک بهتر آن، باید کمی از رازهای آن را آشکار کرد.
کاغ کاغ و نعرهٔ زاغ سیاه
دایما باشد به دنیا عمرخواه
هوش مصنوعی: صدای کاغ و نالهٔ زاغ سیاه همیشه در دنیا وجود دارد و نشانهای از عمرطلبی و دنیاطلبی است.
همچو ابلیس از خدای پاک فرد
تا قیامت عمر تن درخواست کرد
هوش مصنوعی: مانند ابلیس که از خدای پاک خواست تا روز قیامت عمرش را بدهد، او نیز خواستههایی از خدا دارد.
گفت انظرنی الی یوم الجزا
کاشکی گفتی که تبنا ربنا
هوش مصنوعی: در اینجا فردی از خداوند میخواهد که به او مهلت بدهد تا روز حساب. او آرزو میکند که ای کاش در همان زمان میگفتند ما پروردگار خود را توبه کرده و به سوی او بازگشتهایم.
عمر بی توبه همه جان کندنست
مرگ حاضر غایب از حق بودنست
هوش مصنوعی: زندگی بدون توبه فقط دردی و جان کندن است و مرگ، که همیشه در کنار ماست، نشاندهنده ناپدید شدن از حقیقت است.
عمر و مرگ این هر دو با حق خوش بود
بیخدا آب حیات آتش بود
هوش مصنوعی: این عمر و مرگ هر دو برای خداوند خوشایند است؛ اما بدون وجود خدا، زندگی مثل آبی که حیات میبخشد، به آتش تبدیل میشود و هیچ معنایی ندارد.
آن هم از تاثیر لعنت بود کو
در چنان حضرت همیشد عمرجو
هوش مصنوعی: این وضعیت نتیجه تأثیرات نفرین بود که در آن جایگاه، عمر را نیز تحت تأثیر قرار میداد.
از خدا غیر خدا را خواستن
ظن افزونیست و کلی کاستن
هوش مصنوعی: خواستن چیزی غیر از خدا، تنها موجب خیال بافی و کمبود میشود.
خاصه عمری غرق در بیگانگی
در حضور شیر روبهشانگی
هوش مصنوعی: بهخصوص زندگیام را در حالی گذراندهام که در کنار دیگری قرار داشتم، همچنان که در حضور شیر خطرناکی قرار دارم.
عمر بیشم ده که تا پستر روم
مهلم افزون کن که تا کمتر شوم
هوش مصنوعی: عمر زیادی به من بده تا بتوانم جلوتر بروم، و مهارتهایم را افزایش بده تا کمتر آسیب ببینم.
تا که لعنت را نشانه او بود
بد کسی باشد که لعنتجو بود
هوش مصنوعی: هر کس که به دنبال بدی و نکوهش باشد، همیشه به عواقب بد دچار خواهد شد.
عمر خوش در قرب جان پروردنست
عمر زاغ از بهر سرگین خوردنست
هوش مصنوعی: عمر خوب و خوش در نزدیکی و پرورش روح سپری میشود، در حالی که عمر زاغ (کلاغ) به خاطر خوردن کثافت و سرگین هدر میرود.
عمر بیشم ده که تا گه میخورم
دایم اینم ده که بس بدگوهرم
هوش مصنوعی: عمر زیادی به من بده تا به معصیت و کارهای ناپسند ادامه دهم، زیرا من انسان بدی هستم.
گرنه گه خوارست آن گندهدهان
گویدی کز خوی زاغم وا رهان
هوش مصنوعی: اگر نه این که انسانها در گفتارشان از دیگران عیبجویی میکنند، بهتر است که خود را از صفات زشت و ناپسند دور کنند.
