برگردان به زبان ساده
شیخ میشد با مریدی بیدرنگ
سوی شهری نان بدانجا بود تنگ
هوش مصنوعی: شیخ به همراه مریدش بیهیچ درنگی به سوی شهری حرکت میکرد که در آنجا کـــمبود نان وجود داشت.
ترس جوع و قحط در فکر مرید
هر دمی میگشت از غفلت پدید
هوش مصنوعی: مرید هر لحظه به خاطر ترس از گرسنگی و قحطی در فکر بود و غفلتهایش او را آزار میداد.
شیخ آگه بود و واقف از ضمیر
گفت او را چند باشی در زحیر
هوش مصنوعی: شیخ به خوبی آگاه و از نیتها و نافرمانیهای او باخبر بود و به او گفت: چقدر میخواهی در دنیا از لذتها بهرهمند باشی؟
از برای غصهٔ نان سوختی
دیدهٔ صبر و توکل دوختی
هوش مصنوعی: به خاطر غم نداشتن نان، چشمانت را به صبر و اعتماد به خدا دوختی.
تو نهای زان نازنینان عزیز
که ترا دارند بیجوز و مویز
هوش مصنوعی: تو از آن عزیزان و نازنینان نیستی که بدون هیچ قید و شرطی به تو اهمیت دهند.
جوع رزق جان خاصان خداست
کی زبون همچو تو گیج گداست
هوش مصنوعی: گرسنگی و نیاز به روزی، نشاندهندهٔ روحیهٔ خاص بندگان خداست. اما تو، همچون یک گدا، درگذر زمان و موقعیت خود گیج و سردرگم شدهای.
باش فارغ تو از آنها نیستی
که درین مطبخ تو بینان بیستی
هوش مصنوعی: تو از آن چیزهایی که در این آشپزخانه وجود دارد و بدون نان هستند، بیخبر و بیتوجه نیستی.
کاسه بر کاسهست و نان بر نان مدام
از برای این شکمخواران عام
هوش مصنوعی: در اینجا به معنای این است که غذا و نیازمندیهای مادّی به طور مداوم برای افرادی که به شکمپرستی و مصرفگرایی عادت دارند، فراهم میشود. به نوعی نشاندهندهی زندگی مرفه و پر از تجمل در میان عدهای خاص است که فقط به لذتهای زودگذر و مواد غذایی فکر میکنند.
چون بمیرد میرود نان پیش پیش
کای ز بیم بینوایی کشته خویش
هوش مصنوعی: زمانی که فردی میمیرد، نان و معیشت او برای او پیش میرود؛ زیرا او از ترس فقر و بدبختی به دنبال سقوط خود بوده است.
تو برفتی ماند نان برخیز گیر
ای بکشته خویش را اندر زحیر
هوش مصنوعی: تو رفتی و من تنها ماندم. اکنون باید بیدار شوم و خودم را از خواب غفلت بیرون بیاورم، تا دوباره به خودم برسم و از یاد تو یاد کنم.
هین توکل کن ملرزان پا و دست
رزق تو بر تو ز تو عاشقترست
هوش مصنوعی: به آرامی به خدا توکل کن و نگران نباش، چرا که روزی تو از جانب اوست و او بیشتر از تو به تو عشق میورزد.
عاشقست و میزند او مولمول
که ز بیصبریت داند ای فضول
هوش مصنوعی: عاشق بیصبر است و به خاطر آتش عشقش، بیوقفه از خود بیخود میشود و دیگران را نیز با خود درگیر میکند. او میداند که بیصبریش چگونه همه چیز را تحت تأثیر قرار میدهد و این میتواند باعث نگران شدن دیگران شود.
گر تو را صبری بدی رزق آمدی
خویشتن چون عاشقان بر تو زدی
هوش مصنوعی: اگر صبر و شکیبایی داشته باشی، روزی و نعمت به سراغت خواهد آمد، همانطور که عاشقان به سوی محبوب خود میروند و عشق میورزند.
این تب لرزه ز خوف جوع چیست
در توکل سیر میتانند زیست
هوش مصنوعی: این لرزشی که از ترس گرسنگی به وجود آمده، چه دلیلی دارد در حالی که با توکل بر خدا میتوان زندگی را بدون نگرانی از خورد و خوراک سپری کرد؟