برگردان به زبان ساده
گفت من به از توکل بر ربی
میندانم در دو عالم مکسبی
هوش مصنوعی: او میگوید که من نمیدانم در دو جهان هیچچیز به اندازه توکل بر خدا خوب و مفید است.
کسب شکرش را نمیدانم ندید
تا کشد رزق خدا رزق و مزید
هوش مصنوعی: من نمیدانم چگونه باید شکرگزاری کنم، زیرا هنوز نداشتهام که رزق و روزی خدا به من برسد و لطف بیشتری نصیبم شود.
بحثشان بسیار شد اندر خطاب
مانده گشتند از سؤال و از جواب
هوش مصنوعی: آنها در بحث و گفتوگو بسیار مشغول شدند و از سؤال و جوابهایشان به بنبست رسیدند و نتوانستند به نتیجهای برسند.
بعد از آن گفتش بدان در مملکه
نهی لا تلقوا بایدی تهلکه
هوش مصنوعی: پس از آن به او گفت که در این سرزمین نباید خود را به خطر بیندازید.
صبر در صحرای خشک و سنگلاخ
احمقی باشد جهان حق فراخ
هوش مصنوعی: تحمل در دشتی بیآب و سنگی، نشانهی نادانی است، زیرا دنیای حقیقت و واقعیت بسیار وسیع و گسترده است.
نقل کن زینجا به سوی مرغزار
میچر آنجا سبزه گرد جویبار
هوش مصنوعی: از اینجا به طرف دشت برو، آنجا جایی است که سبزهها در کنار جویبار روییدهاند.
مرغزاری سبز مانند جنان
سبزه رسته اندر آنجا تا میان
هوش مصنوعی: در جای دلانگیز و زیبایی، علفهای سبز و تازهای رشد کردهاند که مانند بهشت به نظر میرسند.
خرم آن حیوان که او آنجا شود
اشتر اندر سبزه ناپیدا شود
هوش مصنوعی: سعادت و خوشحالی به آن موجودی میرسد که در جایی آرام و دلانگیز قرار بگیرد، به طوری که دیگران نمیتوانند او را ببینند.
هر طرف در وی یکی چشمهٔ روان
اندرو حیوان مرفه در امان
هوش مصنوعی: در هر گوشهای از این سرزمین، آب زلالی وجود دارد و حیوانات در آنجا در امنیت و آرامش زندگی میکنند.
از خری او را نمیگفت ای لعین
تو از آنجایی چرا زاری چنین
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که کسی به دیگری میگوید که چرا اینقدر از خود ناراحتی و هیچ اشارهای به واقعیتهای اطراف خود نمیکند. به نوعی، این فرد از دیگران میخواهد که به واقعیتها توجه کنند و از نگرانیهای بیمورد دوری کنند.
کو نشاط و فربهی و فر تو
چیست این لاغر تن مضطر تو
هوش مصنوعی: خوشی و زیبایی و شکوه تو کجاست؟ این بدن لاغر و ناتوان تو چه حالتی دارد؟
شرح روضه گر دروغ و زور نیست
پس چرا چشمت ازو مخمور نیست
هوش مصنوعی: اگر توصیف زیباییهای بهشت و رویدادهای آن، نادرست و فریبنده باشد، پس چرا هنوز هم چشمانت از شنیدنش پر از شادی و سرمستی نیست؟
این گدا چشمی و این نادیدگی
از گدایی تست نه از بگلربگی
هوش مصنوعی: این شخصی که به نظر میرسد فقیر و نیازمند است، نشاندهندهٔ بیتوجهی و نادیده گرفتن ارزشهای درونی خود در وضعیت ناگوارش است و این وضعیت ناشی از فقر و تنگدستیاش نیست، بلکه به دلیل ناتوانی در شناخت خود و ریشهٔ وجودیاش است.
چون ز چشمه آمدی چونی تو خشک
ور تو ناف آهویی کو بوی مشک
هوش مصنوعی: وقتی که از چشمه بهوجود آمدی، آیا به خشکی خواهی گرایید؟ یا اینکه مانند آهو سرشار از بوی خوش و عطر خواهی بود؟
زانک میگویی و شرحش میکنی
چون نشانی در تو نامد ای سنی
هوش مصنوعی: چون تو در توصیف و بیان آنچه میگویی، نشانهای از وجود خودت پیدا نمیشود، این کار بیمعناست.
