برگردان به زبان ساده
آنک فرمودست او اندر خطاب
کره و مادر همیخوردند آب
هوش مصنوعی: او در سخنی گفته است که کره و مادرش در حال نوشیدن آب هستند.
میشخولیدند هر دم آن نفر
بهر اسپان که هلا هین آب خور
هوش مصنوعی: آن مرد هر لحظه به اسبها آب میداد و آنها را سیراب میکرد.
آن شخولیدن به کره میرسید
سر همی بر داشت و از خور میرمید
هوش مصنوعی: آن شخص به آرامی به سمت کره حرکت میکرد و وقتی به آن رسید، سرش را بالا گرفت و از زیر خورشید دور شد.
مادرش پرسید کای کره چرا
میرمی هر ساعتی زین استقا
هوش مصنوعی: مادرش از او پرسید که چرا هر ساعتی به سمت زین میروی؟
گفت کره میشخولند این گروه
ز اتفاق بانگشان دارم شکوه
هوش مصنوعی: گروهی در حال خوشحالی و جشن هستند و صدای آنها به گوش من رسیده است.
پس دلم میلرزد از جا میرود
ز اتفاق نعره خوفم میرسد
هوش مصنوعی: دل من به شدت میلرزد و از شدت ترس به حالت ناگهانی میلرزد.
گفت مادر تا جهان بودست ازین
کارافزایان بدند اندر زمین
هوش مصنوعی: مادر گفت که تا زمانی که جهان برقرار است، این دسته از کسانی که مشکلات و دردسرها را افزایش میدهند، در زمین وجود دارند.
هین تو کار خویش کن ای ارجمند
زود کایشان ریش خود بر میکنند
هوش مصنوعی: به سرعت به کار خود بپرداز و به دیگران توجه نکن، زیرا آنها در حال تخریب و آسیب به خودشان هستند.
وقت تنگ و میرود آب فراخ
پیش از آن کز هجر گردی شاخ شاخ
هوش مصنوعی: زمان به سرعت در حال گذر است و فرصتها به زودی از دست میروند. پیش از اینکه از غم دوری و جدایی رنج ببری، بهتر است از لحظات و نعمتهای موجود بهرهبرداری کنی.
شهره کاریزیست پر آب حیات
آب کش تا بر دمد از تو نبات
هوش مصنوعی: شهره به عنوان یک ویژگی است که مانند یک قنات پر از آب حیات به شمار میرود. آبکشی که از آن میشود، میتواند گیاهان را رونق دهد و به آنها زندگی ببخشد.
آب خضر از جوی نطق اولیا
میخوریم ای تشنهٔ غافل بیا
هوش مصنوعی: ای تشنهٔ غافل، بیا و از چشمهٔ زلال دانش و سخن حکیمان استفاده کن.
گر نبینی آب کورانه بفن
سوی جو آور سبو در جوی زن
هوش مصنوعی: اگر آب را نبینی، به طور ناگهانی و بدون فکر، ظرف را به سمت آب بیاور و در جوی آب بریز.
چون شنیدی کاندرین جو آب هست
کور را تقلید باید کار بست
هوش مصنوعی: وقتی متوجه شدی که در این آب، جوی وجود دارد، باید مانند یک فرد نابینا عمل کنی.
جو فرو بر مشک آباندیش را
تا گران بینی تو مشک خویش را
هوش مصنوعی: اگر در آبی که در مشک میریزی، درنگ کنی، متوجه میشوی که مشک خودت سنگینتر شده است.
چون گران دیدی شوی تو مستدل
رست از تقلید خشک آنگاه دل
هوش مصنوعی: وقتی دیدی که از نظر سنگینی و دشواری در وضعیتی قرار داری، باید به ساختار و دلیل خود توجه کنی تا از تقلید نادرست و بیفکری رها شوی و این امر به قلبت آزادی بیشتری میبخشد.
گر نبیند کور آب جو عیان
لیک داند چون سبو بیند گران
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند آب جو را که به طور واضح است ببیند، اما میداند که وقتی سبویی را میبیند، سنگین است.
که ز جو اندر سبو آبی برفت
کین سبک بود و گران شد ز آب و زفت
هوش مصنوعی: آبی که در سبو بود به خاطر سبک بودنش بیرون رفت، اما بعد از اینکه آبی به آن اضافه شد، سنگین و گران شد.
زانک هر بادی مرا در میربود
باد مینربایدم ثقلم فزود
هوش مصنوعی: چون هر بادی مرا از خود میبرد، اکنون نمیگذارم که باد دیگری مرا برباید و به این ترتیب، بار من بیشتر شده است.
مر سفیهان را رباید هر هوا
زانک نبودشان گرانی قوی
هوش مصنوعی: هواهای مختلف هر سفیه (احمق) را به راحتی تحت تاثیر قرار میدهد، زیرا آنها از قدرت عقلانی و توانمندسازی برخوردار نیستند.
کشتی بیلنگر آمد مرد شر
که ز باد کژ نیابد او حذر
هوش مصنوعی: کشتی که لنگر ندارد به مانند مردی است که در برابر بادهای نامساعد از خود محافظت نکرده و به راحتی به زوال میرسد.
لنگر عقلست عاقل را امان
لنگری در یوزه کن از عاقلان
هوش مصنوعی: عقل به انسان آرامش و امنیت میدهد، مانند لنگری که کشتی را در دریا تثبیت میکند. اگر کسی بخواهد از عقل دور شود، باید از آن دسته افراد عاقل دوری کند.
او مددهای خرد چون در ربود
از خزینه دُرّ آن دریای جود
هوش مصنوعی: او از خزانهی بخشش خود، گوهرهای خرد را به دست آورد و به دیگران داد.
زین چنین امداد دل پر فن شود
بجهد از دل چشم هم روشن شود
هوش مصنوعی: از این کمکها و حمایتها، دل شادی پیدا میکند و از دل، نور روشنی به چشمها میآید.
زانک نور از دل برین دیده نشست
تا چو دل شد دیدهٔ تو عاطلست
هوش مصنوعی: چون نور از درون دل بر چشمانم تابید، پس چشمی که دل نداشته باشد، بیفایده است.
دل چو بر انوار عقلی نیز زد
زان نصیبی هم بدو دیده دهد
هوش مصنوعی: وقتی دل بر نور عقل تکیه کند، آن وقت هم از آن نور بهرهای میبرد و دیدگاهی پیدا میکند.
پس بدان کاب مبارک ز آسمان
وحی دلها باشد و صدق بیان
هوش مصنوعی: پس بدان که این خبر خوش از آسمان آمده و دلها را راهنمایی میکند و سخنانش راست و درست است.
ما چو آن کره هم آب جو خوریم
سوی آن وسواس طاعن ننگریم
هوش مصنوعی: ما مانند آن کره (هوا) هستیم که آب جوی را مینوشیم و به آن وسوسه و شکهایی که باعث ننگ ما میشود، نگاه نمیکنیم.
پیرو پیغمبرانی ره سپر
طعنهٔ خلقان همه بادی شمر
هوش مصنوعی: پیروان پیامبران، در برابر تهمتها و نکتهسنجیهای مردم، همچون بادی هستند که به سادگی از کنارشان میگذرند.
آن خداوندان که ره طی کردهاند
گوش فا بانگ سگان کی کردهاند
هوش مصنوعی: آنهایی که به مقام cao رسیدند و راه دشواری را پیمودهاند، هرگز به حرفهای بیاساس دیگران توجهی نکردهاند.