برگردان به زبان ساده
ای شهان کُشتیم ما خصم برون
ماند خصمی زو بتر در اندرون
هوش مصنوعی: ای پادشاهان، ما دشمن را از خود دور کردیم، اما در درون ما، دشمنی بدتر از آن باقی مانده است.
کشتن این، کار عقل و هوش نیست
شیر باطن سخرهٔ خرگوش نیست
هوش مصنوعی: کشتن این موجود، کار عقل و درک نیست؛ شیر واقعی نمیتواند به سادگی به یک خرگوش آسیب بزند.
دوزخست این نَفس و دوزخ اژدهاست
کو به دریاها نگردد کم و کاست
هوش مصنوعی: این نفس انسان مانند دوزخی است که با آتش و درد پر شده و هیچگاه به دریاها نخواهد رسید و از نظر شدت و سختی کمبود یا نقصی ندارد.
هفت دریا را در آشامد، هنوز
کم نگردد سوزش آن خلقسوز
هوش مصنوعی: اگرچه هفت دریا را بنوشد، اما سوزش دلهای مردم همچنان کم نمیشود.
سنگها و کافرانِ سنگدل
اندر آیند اندرو زار و خجل
هوش مصنوعی: کسانی که دلهای سخت و کافر دارند، در اینجا وارد میشوند و در نتیجه دچار حزن و شرمندگی خواهند شد.
هم نگردد ساکن از چندین غذا
تا ز حقّ آید مرورا این ندا
هوش مصنوعی: هرگز از خوردن غذا ساکن نمیشود، چون این صدا از حق به گوش میرسد و انسان را به حرکت وادار میکند.
سیر گشتی سیر، گوید نه هنوز
اینت آتش اینت تابش اینت سوز
هوش مصنوعی: اگر در زندگی گردش و گردشی داشتهای، هنوز به مقصد نرسیدهای؛ این حس و گرما و شعله درون تو هستند که نشان میدهند هنوز در آتش عشق و احساس هستی.
عالمی را لقمه کرد و در کشید
معدهاش نعره زنان هَلْ مِنْ مَزید
هوش مصنوعی: یک دانشمند را مانند لقمهای بلعید و اکنون با صدای بلند فریاد میزند که آیا چیزی دیگر هم هست؟
حق قدم بر وی نهد از لامکان
آنگه او ساکن شود از کُنْ فَکان
هوش مصنوعی: زمانی که حق از عالم لا مکان بر فردی گام نهد، او به آرامش و سکون میرسد و از هر نوع تحولی که ممکن است در جهان وجود داشته باشد، جدا میشود.
چونک جزو دوزخست این نَفس ما
طبع کل دارد همیشه جزوها
هوش مصنوعی: نفس ما به خاطر اینکه جزئی از دوزخ است، به صورت دائمی ویژگیهای کل را داراست و به همین دلیل همیشه مانند یک جزء باقی میماند.
این قدم حق را بود کو را کُشد
غیرِ حق خود کی کمان او کَشد
ه: هر کسی که از راه حق منحرف شود، به طور طبیعی نمیتواند بر حق مسلط شود و کسی که از حقیقت دور باشد، نمیتواند به درستی عمل کند.
در کمان ننهند الّا تیر راست
این کمان را بازگون کژ تیرهاست
هوش مصنوعی: در کمان فقط تیرهای راست را قرار میدهند و تیرهای کج را نمیتوان در آن گذاشت.
راست شو چون تیر و وا رَه از کمان
کز کمان هر راست بجهد بیگمان
هوش مصنوعی: باید راست و مستقیم و استوار باشی مانند تیر که از کمان رها میشود، زیرا هر تیر که بهدرستی پرتاب شود، بدون شک به هدف میرسد.
چونک وا گشتم ز پیگار بُرون
روی آوردم به پیگار درون
هوش مصنوعی: زمانی که از دنیای بیرون جدا شدم و به درون خودم پرداختم، متوجه عمق وجود و افکارم شدم.
قَدْ رَجَعْنَا مِنَ الْجِهَادِ الْأَصْغَرِیمْ
بَانَبِیٍّ أَنْدَرَ جِهَادِ أَکْبَرِیمْ
هوش مصنوعی: ما از جهاد کوچک برگشتیم، حالا با پیامبر در جهاد بزرگ هستیم.
قوّت از حق خواهم و توفیق و لاف
تا به سوزن بر کَنم این کوه قاف
من از خداوند نیروی لازم و توفیق میطلبم تا بتوانم این کوه بزرگ را از سوراخ سوزن رد کنم(کنایه از کار دشوار)
سهل دان شیری که صَفها بشکند
شیر آنست آن که خود را بشکند
هوش مصنوعی: ساده و بیدردسر است آن شجاعی که بتواند صفوف دشمن را بشکند، اما سرآمد شجاعت کسی است که بتواند خود را در برابر سختیها و مشکلات شکست دهد و تسلیم نشود.