برگردان به زبان ساده
شیر گفت آری ولیکن هم ببین
جهدهای انبیا و مؤمنین
هوش مصنوعی: شیر گفت: درست است، اما نگاهی به تلاشها و کوششهای پیامبران و مؤمنان بینداز.
حق تعالی جهدشان را راست کرد
آنچه دیدند از جفا و گرم و سرد
هوش مصنوعی: خداوند تلاشهای آنها را به درستی هدایت کرد، هر چیزی که از زخمها و سختیها و دشواریها مشاهده کردند.
حیلههاشان جمله حال آمد لطیف
کل شیء من ظریف هو ظریف
هوش مصنوعی: تمام ترفندها و نیرنگهایشان به خوبی و با نازکی خاصی نمایان شده است، زیرا هر چیزی به نرمی و لطافت خاص خود از زیبایی برخوردار است.
دامهاشان مرغ گردونی گرفت
نقصهاشان جمله افزونی گرفت
هوش مصنوعی: دامها و تلههایشان مرغی از آسمان گرفت و نقصها و کجتوییهایشان را افزایش داد.
جهد میکن تا توانی ای کیا
در طریق انبیاء و اولیا
هوش مصنوعی: هر تلاشی که میتوانی انجام بده تا در مسیر پیامبران و اولیاء قرار بگیری.
با قضا پنجه زدن نبود جهاد
زانکه این را هم قضا بر ما نهاد
هوش مصنوعی: برای مقابله با سرنوشت و تقدیر، تلاش و مبارزه کردن معنا ندارد، چرا که این نیز به دست تقدیر بر ما قرار داده شده است.
کافرم من گر زیان کردهست کس
در ره ایمان و طاعت یک نفس
هوش مصنوعی: اگر کسی در مسیر ایمان و اطاعت، به زحمت و ضرری دچار شود، من خود را کافر میدانم.
سر شکسته نیست، این سر را مبند
یک دو روزک جهد کن باقی بخند
هوش مصنوعی: سرت را به خاطر یک مشکل کوچک ناراحت نکن، کمی تلاش کن و باقی وقت را خوش باش.
بد محالی جست کاو دنیا بجست
نیک حالی جست کاو عقبی بجست
هوش مصنوعی: در جستجوی زندگی، اگر کسی تنها به دنیا بپردازد، به نتایج بدی میرسد؛ اما اگر به فکر آخرت باشد و تلاش کند، به خوبی و خوشی خواهد رسید.
مکرها در کسب دنیا بارد است
مکرها در ترک دنیا وارد است
هوش مصنوعی: در تلاش برای به دست آوردن دنیا، فریبکاریها و زیرکیهای زیادی وجود دارد، و همچنین در دوری از دوستیهای دنیوی و ترک آن نیز ترفندهایی نهفته است.
مکر آن باشد که زندان حفره کرد
آنکه حفره بست آن مکریست سرد
هوش مصنوعی: دسیسه و فریبکاری زمانی است که کسی به طور پنهانی و زیرکانه، طعمهای بیفکند و در عین حال به نظر برسد که کاری نکرده است. آن شخص، با تدبیر و حامی خود، در واقع در حال ایجاد خدعهای بزرگ است.
این جهان زندان و ما زندانیان
حفرهکن زندان و خود را وا رهان
هوش مصنوعی: این دنیا مانند یک زندان است و ما به نوعی زندانیان آن هستیم. باید تلاش کنیم تا از این قید و بندها آزاد شویم و خود را رها کنیم.
چیست دنیا از خدا غافل بدن
نه قماش و نقده و میزان و زن
هوش مصنوعی: دنیا چیست جز اینکه انسان از خدا غافل باشد؟ فقط چند تکه پارچه و کالای نقد و مقیاس و زن وجود دارد.
مال را کز بهر دین باشی حمول
نعم مال صالح خواندش رسول
هوش مصنوعی: اگر مالی که به خاطر دین و هدفهای معنوی به دست آمده باشد، آن مال را پیامبر (ص) مال صالح نامیدهاند.
آب در کشتی هلاک کشتی است
آب اندر زیر کشتی پشتی است
هوش مصنوعی: اگر آب به داخل کشتی نفوذ کند، کشتی غرق میشود و نابود میشود، اما اگر آب در زیر کشتی باشد، باعث پشتیبانی و ثبات آن است.
چونکه مال و ملک را از دل براند
زان سلیمان خویش جز مسکین نخواند
هوش مصنوعی: وقتی که مال و ثروت از دل انسان دور شود، جز افراد نیازمند و بیچاره به یاد نمیآورد.
کوزهٔ سربسته اندر آب زفت
از دل پر باد فوق آب رفت
آبِ زفت: آب فراوان
باد درویشی چو در باطن بود
بر سر آب جهان ساکن بود
هوش مصنوعی: باد درویشی وقتی در درون خود آرامش دارد، بر روی آب دنیا نیز ساکن و بیتحرک است.
گرچه جملهٔ این جهان ملک ویست
ملک در چشم دل او لاشیست
هوش مصنوعی: اگرچه تمام این جهان به او تعلق دارد، اما در نظر او این ملک چیزی ارزشمند نیست.
پس دهان دل ببند و مُهر کن
پر کنش از بادِ کبرِ منلدن
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که باید حرف دل را نگهداری و نزد خودت محافظت کنی، و به جای آن، خودت را از احساسات و خودبزرگبینی دور کنی.
جهد حقست و دوا حقست و درد
منکر اندر نفی جهدش جهد کرد
تلاش و کوشش و درمان و درد همگی حق هستند ، اما منکر در تلاش است تا نفی بکند تلاش کردن را