برگردان به زبان ساده
قوم گفتندش که کسب از ضعف خلق
لقمهٔ تزویر دان بر قدر حلق
هوش مصنوعی: مردم به او گفتند که از ضعف و ناتوانی دیگران نواندیشی کن و در کارهای خود، خوراکی از دروغ و فریب را به اندازه نیازت به دست آور.
نیست کسبی از توکّل خوبتر
چیست از تسلیمْ خود محبوبتر
هوش مصنوعی: بهتر از توکل بر خدا در هیچ کاری نیست و تسلیم شدن در برابر معشوق از همه چیز محبوبتر است.
بس گریزند از بلا سوی بلا
بس جهند از مار سوی اژدها
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم از مشکلات و سختیها فرار میکنند، اما در واقع به سمت مشکلات بزرگتر و سختتری میروند.
حیله کرد اِنسان و حیلهش دام بود
آنک جان پنداشت خونآشام بود
هوش مصنوعی: انسان با نیرنگهایی که به کار برد، در واقع خود را به دام انداخت و گمان کرد که دیگران به او آسیب میزنند.
دَر ببست و دشمن اندر خانه بود
حیلهٔ فرعون زین افسانه بود
هوش مصنوعی: درها بسته بود و دشمن در خانه حضور داشت، این نقشهای شبیه به حیله فرعون از این داستان ناشی میشود.
صد هزاران طفل کُشت آن کینهکش
وانک او میجُست اندر خانهاَش
هوش مصنوعی: این مصرع به این معناست که کینهتوزی و دشمنی، باعث از بین رفتن و نابودی خاندانهای زیادی شده است و در عین حال، خود شخصی که کینه میورزد در تلاش است تا به خانهاش و به آرامش برگردد. این تناقض نشاندهنده تأثیرات منفی کینه و انتقام بر زندگی افراد است.
دیدهٔ ما چون بسی علّت دروست
رو فنا کن دیدِ خود در دیدِ دوست
هوش مصنوعی: چشمان ما به خاطر وجود دلایل فراوان، پر از مشکل هستند؛ بنابراین باید نگاه خود را از هر چیزی جز دیدن دوست، منحرف کنیم و تمام توجهمان را به او معطوف کنیم.
دیدِ ما را دیدِ او نعْمَ العِوَض
یابی اندر دید او کُلّ غرض
هوش مصنوعی: ما وقتی او را با نگاه خود دیدیم، او نیز ما را میبیند؛ در واقع، او بهترین جایگزین برای ماست و در دیدگاه او، تمام هدفهایمان محقق میشود.
طفل تا گیرا و تا پویا نبود
مرکبش جز گردن بابا نبود
هوش مصنوعی: تا زمانی که کودک ناآشنا و بیتجربه باشد، فقط به والدینش وابسته است و نمیتواند به تنهایی به چیزی برسد.
چون فضولی گشت و دست و پا نمود
در عَنا افتاد و در کور و کبود
هوش مصنوعی: زمانی که فضولی و کنجکاوی به سراغش آمد، از خود بیخود شد و به دردسر افتاد و در وضعیتی نگرانکننده و آسیبدیده قرار گرفت.
جانهای خلق پیش از دست و پا
میپَریدند از وفا اندر صفا
هوش مصنوعی: روحهای مردم پیش از آنکه به دست و پای خود بیفتند، از صفا و وفا به پرواز درمیآیند.
چون به امر اِهْبِطُوا بَندی شدند
حبس خشم و حرص و خُرسندی شدند
هوش مصنوعی: وقتی که دستور فرود آمدن به آنها داده شد، احساس خشم و حرص خود را کنترل کردند و به آرامش رسیدند.
ما عیال حَضرتیم و شیرخواه
گفت الخَلْقُ عیَالٌ لِلاِلٔه
هوش مصنوعی: ما وابسته و زیر سایهی خداوند هستیم و نیازمند او، چون تمام آفریدگان نیز به نوعی وابسته به پروردگارند.
آنک او از آسمان باران دهد
هم تواند کاو ز رحمت نان دهد
هوش مصنوعی: او که از آسمان باران میبارد، همان کسی است که از رحمت خود روزی و نان میدهد.
