برگردان به زبان ساده
چینیان گفتند ما نقاشتر
رومیان گفتند ما را کر و فر
هوش مصنوعی: چینیان ادعا کردند که ما در هنر نقاشی بهتر هستیم، در حالی که رومیان گفتند ما از آنها برتری داریم و بیاعتنا به گفتههایشان هستند.
گفت سلطان امتحان خواهم درین
کز شماها کیست در دعوی گزین
هوش مصنوعی: سلطان اعلام کرد که میخواهد آزمایشی برگزار کند تا ببیند از میان شما چه کسی در ادعایش راستگوتر است.
اهل چین و روم چون حاضر شدند
رومیان در علم واقفتر بدند
هوش مصنوعی: وقتی اهل چین و روم کنار هم آمدند، مشخص شد که رومیان در زمینه علم و دانش از دیگران بیشتر آگاه هستند.
چینیان گفتند یک خانه به ما
خاص بسپارید و یک آن شما
هوش مصنوعی: چینیها گفتند که یک خانه مخصوص ما بسازید و برای مدتی هم آن را به ما بدهید.
بود دو خانه مقابل در بدر
زان یکی چینی ستد رومی دگر
هوش مصنوعی: در برابر در بدر، دو خانه قرار دارد که یکی متعلق به چینیها و دیگری متعلق به رومیها است.
چینیان صد رنگ از شه خواستند
پس خزینه باز کرد آن ارجمند
هوش مصنوعی: چینیها از شاه خواستند که گنجینهاش را باز کند و او نیز این خواسته را برآورده کرد.
هر صباحی از خزینه رنگها
چینیان را راتبه بود از عطا
هوش مصنوعی: هر روز صبح، چینیان از خزانه رنگها، هدیهای دریافت میکنند.
رومیان گفتند نه نقش و نه رنگ
در خور آید کار را جز دفع زنگ
هوش مصنوعی: رومیان معتقدند که هیچگونه ظاهری و رنگی برای تاثیرگذاری در کارها کافی نیست، بلکه تنها راه مؤثر مقابله با زنگارها و آلودگیهاست.
در فرو بستند و صیقل میزدند
همچو گردون ساده و صافی شدند
هوش مصنوعی: آنها در را بستند و به طور مداوم مشغول صیقل دادن بودند تا همانند آسمان صاف و بیتنش شوند.
از دو صد رنگی به بیرنگی رهیست
رنگ چون ابرست و بیرنگی مهیست
هوش مصنوعی: در میان تنوع و زیبایی رنگها، حقیقتی وجود دارد که شبیه به بیرنگی است. مانند ابری که رنگی ندارد و بیرنگی هم مثل ماهی است که نور را منعکس میکند و در واقع زیباییاش از رنگ و روشنی برمیخیزد.
هرچه اندر ابر ضو بینی و تاب
آن ز اختر دان و ماه و آفتاب
هوش مصنوعی: هر چیزی که در ابر نور و درخشندگی آن را میبینی، بدان که منبعش ستارهها، ماه و خورشید هستند.
چینیان چون از عمل فارغ شدند
از پی شادی دهلها میزدند
هوش مصنوعی: چینیها وقتی کارشان تمام میشد، برای جشن و شادی به نواختن دهل مشغول میشدند.
شه در آمد دید آنجا نقشها
میربود آن عقل را و فهم را
هوش مصنوعی: پادشاه وارد شد و دید که آنجا نقاشیها عقل و فهم را از بین میبرند.
بعد از آن آمد به سوی رومیان
پرده را بالا کشیدند از میان
هوش مصنوعی: پس از آن، به سمت رومیها رفتند و پرده را از میان برداشتند.
عکس آن تصویر و آن کردارها
زد برین صافی شده دیوارها
هوش مصنوعی: تصاویر و رفتارهای قبلی به وضوح بر دیوارهای صاف و تمیز اینجا نمایان شدهاند.
هر چه آنجا دید اینجا به نمود
دیده را از دیدهخانه میربود
هوش مصنوعی: هر چیزی که در آنجا مشاهده کرد، اینجا هم به نمایش میگذارد و نگاه را از دنیای درون میگیرد.
رومیان آن صوفیانند ای پدر
بی ز تکرار و کتاب و بی هنر
هوش مصنوعی: رومیان، این سالکان و عارفان، پدر جان، بدون آنکه به تکرار و کتاب و علم بیفایده نیازی داشته باشند، هستند.
لیک صیقل کردهاند آن سینهها
پاک از آز و حرص و بخل و کینهها
هوش مصنوعی: اما سینههای پاک، که از آز، حرص، بخل و کینه خالیاند، به خوبی صیقل خوردهاند.
آن صفای آینه وصف دلست
صورت بی منتها را قابلست
هوش مصنوعی: زیبایی آینه نمایانگر روح و دل است و تنها یک تصویر بیپایان را نشان میدهد که نشاندهندهی وجود ظرفیت و قابلیت است.
صورت بیصورت بی حد غیب
ز آینهٔ دل تافت بر موسی ز جیب
هوش مصنوعی: یک شکل بیشکل و بینهایت از عالم غیب، از دل آینهای تجلی کرد و بر موسی نازل شد.
گرچه آن صورت نگنجد در فلک
نه بعرش و فرش و دریا و سمک
هوش مصنوعی: هرچند که آن چهره زیبا در آسمان و زمین و دریا و موجودات دریایی جای نمیگیرد.
زانک محدودست و معدودست آن
آینهٔ دل را نباشد حد بدان
هوش مصنوعی: چون آینهٔ دل، محدود و شمارش شده نیست، بنابراین نمیتوان برای آن حد و مرزی در نظر گرفت.
عقل اینجا ساکت آمد یا مضل
زانک دل یا اوست یا خود اوست دل
هوش مصنوعی: در اینجا عقل خاموش است، زیرا یا دل راه را گم کرده، یا اینکه خود دل است که عقل را تحت تاثیر قرار داده است.
عکس هر نقشی نتابد تا ابد
جز ز دل هم با عدد هم بی عدد
هوش مصنوعی: هیچ تصویری نخواهد درخشید و همواره پابرجا نخواهد ماند جز اینکه از دل برآید، چه با شمارش و چه بدون شمارش.
تا ابد هر نقش نو کاید برو
مینماید بی حجابی اندرو
هوش مصنوعی: هر بار که تصویری جدید ظهور کند، او به صورت بیپرده و بدون پوشش نمایان میشود.
اهل صیقل رستهاند از بوی و رنگ
هر دمی بینند خوبی بی درنگ
هوش مصنوعی: افرادی که در هنر و زیبایی تخصص دارند، از بوی ناخوشایند و رنگهای نامناسب دور شدهاند و هر لحظه زیبایی را با چشم خود میبینند و از آن لذت میبرند.
نقش و قشر علم را بگذاشتند
رایت عین الیقین افراشتند
هوش مصنوعی: علم و دانش را کنار گذاشتند و به حقیقت و واقعیت مطلق توجه کردند.
رفت فکر و روشنایی یافتند
نحر و بحر آشنایی یافتند
هوش مصنوعی: فکر و اندیشه به حرکت درآمد و به شناختی از رازهای عمیق زندگی و دو دنیای متفاوت رسیدند.
مرگ کین جمله ازو در وحشتند
میکنند این قوم بر وی ریشخند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که مردم از مرگ میترسند و در برخورد با آن به تمسخر و ریشخند میپردازند. آنها به جای مواجهه واقعی با مفهوم مرگ، سعی میکنند آن را کماهمیت جلوه دهند.
کس نیابد بر دل ایشان ظفر
بر صدف آید ضرر نه بر گهر
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند بر دلهای آنان دست یابد، مانند اینکه مزاحمت به صدف نرساند و صدف برای لؤلؤ خود در معرض خطر نباشد.
گرچه نحو و فقه را بگذاشتند
لیک محو فقر را بر داشتند
هوش مصنوعی: هرچند که علم نحو و فقه را کنار گذاشتند، اما تلاش برای ریشهکن کردن فقر را فراموش نکردند.
تا نقوش هشت جنت تافتست
لوح دلشان را پذیرا یافتست
هوش مصنوعی: دلهایشان به استقبال نقشهای هشت بهشت آمده است.
برترند از عرش و کرسی و خلا
ساکنان مقعد صدق خدا
هوش مصنوعی: ساکنان مقام و مرتبهی برتر از عرش و کرسی و بهشت، افرادی هستند که در نزد خداوند جایگاه والایی دارند.