برگردان به زبان ساده
به قلب اندرون شاه در پیش پیل
جهان بود گوئی چه دریای نیل
هوش مصنوعی: در دل شاه، در برابر بزرگی جهان، به نظر میرسد که دریایی به عظمت نیل وجود دارد.
دم نای مغز سران میسترد
نفس در گلوی اجل می شمرد
هوش مصنوعی: نفس کشیدن سران در لحظهای حساس و مهم است و مدت زمان آن را در مواجهه با مرگ شمارش میکند.
وزین روی هیتال (شه) بسته صف
نشست از بر فیل گرزی بکف
هوش مصنوعی: با این چهره زیبا، موجی از بزرگی و جلال به وجود آمده است و از طرف دیگر، صفوفی منظم شکل گرفتهاند که در دست آنها نیز تیر و کمانی آماده است.
ز یکسو دلیری کند زردپوش
سپه را بیاراست چون شیر زوش
هوش مصنوعی: از یک سو جنگجو، که زرد پوشیده، سپاه را آماده میکند، مانند شیری با شجاعت و قوت.
به پیش صف استاد نیزه بدست
چو شیریکه گردد ز نخجیر مست
هوش مصنوعی: وقتی که شیر در شکار به وجد میآید و به جلو میرود، در حضور استاد هم با اعتقاد و قدرت حرکت میکند.
بگردان چنین گفت هیتال شاه
که ای نامداران لشکر پناه
هوش مصنوعی: هیتال شاه به سربازان گمنام و شجاع لشکر دستور میدهد که به گرد هم آیند و حول یکدیگر جمع شوند.
یلی کیست امروز از کین بجوش
مگر اندر آید بکین زردپوش
هوش مصنوعی: امروز چه کسی از کینه به هیجان آمده است، مگر آنکه زردپوشی به کینهای دگر وارد شود؟
کزین زردپوشم بیاری کند
بمن بر کنون بخت زاری کند
هوش مصنوعی: از این زردپوش، به من کمک کن تا بخت بدبختم را تغییر دهم.
کزین روی شنگاوه رزمخواه
نشست از بر (گاه) ارژنگ شاه
هوش مصنوعی: از این چهره شاداب که جنگجو بر آن نشسته، گاهگاه به یاد شاه ارژنگ میافتیم.
که امروز این رزم زان منست
که تازی شه زیر ران منست
هوش مصنوعی: امروز این نبرد به خاطر من است، زیرا اسب تازی زیر پای من قرار دارد.
یک امروز کاری کنم در نبرد
کز آن باز گویند مردان مرد
هوش مصنوعی: امروز کاری را انجام دهم در میدان جنگ که مردان واقعی دربارهاش صحبت کنند.
بدین گفت ارژنگ کای نامدار
یک امروز مردانه کن کارزار
هوش مصنوعی: در اینجا ارژنگ به فردی معروف و برجسته میگوید که امروز باید با شجاعت و مردانگی به میدان جنگ برود و اقدام کند.
فرو برد سر پیش شه در زمان
درآمد به میدان چو شیر ژیان
هوش مصنوعی: سر خود را در برابر شاه پایین آورد و در زمانی که به میدان آمد، مانند شیری غران ظاهر شد.
یکی کیسه در پیش زین پر ز سنگ
که جستی گه کین ابا سنگ جنگ
هوش مصنوعی: یک کیسه سنگین پر از سنگ در جلو وجود دارد که هر وقت به آن دست بزنی، سنگها میافتند و ایجاد دردسر میکنند.
بگردید چون شیر در کینه گاه
طلب کرد گردی ز هیتال شاه
هوش مصنوعی: همانطور که شیر در پی شکار میگردد، باید در جستجوی خواستهها و اهداف خود نیز فعال و پرانرژی بود. در این راه، به روشی استوار و قاطع باید عمل کرد، مانند پادشاهی با اقتدار که به دنبال برآورده کردن خواستههایش است.
بزد نعره هیتال کای سروران
دلیران و شیران جنگاوران
هوش مصنوعی: هیتال، با صدای بلند فریاد زد که ای سروران، شما دلیران و شیران جنگجو!
کسی کو بیارد به نزدیک من
سر گرد شنگاوه اهرمن
هوش مصنوعی: کسی که به طرف من بیاید، با روحی سرشار از معنویت و دور از شرارت و بدی است.
به یزدان که این تاج گوهر نگار
نهم بر سرش در صف کارزار
هوش مصنوعی: به خدا قسم که این تاج زیبا را بر سر او در میدان نبرد میگذارم.
سرش را بگردون گردان برم
سرش کو بیارد به میدان برم
هوش مصنوعی: این شعر به دنبال شخصی است که میخواهد با مهارت و توانمندی، در میدان حاضر شود و پیروزی به دست آورد. او از کسی یاد میکند که برای او الگو و منبع الهام است و میخواهد به او نزدیک شود تا در کنار هم به موفقیت برسند.
یکی هندی تیز مغز از سپاه
بزد دست آمد به آوردگاه
هوش مصنوعی: یک مرد هندی با هوش و ذکاوت از سپاه بیرون آمد و به میدان مبارزه وارد شد.
به نزدیک شنگاوه آمد به دشت
بزد تیرو ژوبین و زو درگذشت
هوش مصنوعی: به نزد شنگاوه رسید و در دشت تیر و نیزه را پرتاب کرد و از آنجا گذشت.
برین در بپیچید شنگاوه زود
یکی سنگ برداشت مانند دود
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده که شخصی به سرعت سنگی را برداشت و آن را به سمت در پرتاب کرد، مانند دودی که به سرعت پراکنده میشود. این عمل نشان دهنده پیشرفت و شتاب در انجام کارها است.
درآمد به پشت سرش تیز چنگ
بیازید چنگ و برآورد سنگ
هوش مصنوعی: به او از پشت نزدیک شو و به سرعت اقدام کن، تا او را غافلگیر کرده و به شکلی جدی به چالشی بکشی.
چنان زد بر پشت سنگ درشت
که شد نرم مر مهره هایش به پشت
هوش مصنوعی: او به شدت بر روی سنگ بزرگ ضربه زد، به طوری که مهرههای کمرش نرم و انعطافپذیر شد.
از اسپ اندر افتاد بسپرد جان
برآمد ازان هر دو لشکر فغان
هوش مصنوعی: اسب از زیر او افتاد و جانش را سپرد. از این واقعه، هر دو لشکر فریاد و ناله کردند.
یکی دیگر آمد بیک زخم سنگ
فرو ریخت مغزش به میدان جنگ
هوش مصنوعی: یک نفر دیگر با یک زخم به زمین افتاد و مغز او در میدان جنگ پخش شد.
چنین تاز گردان هیتال کشت
دوده گرد نامی به سنگ درشت
هوش مصنوعی: به این معناست که جنگجویان گرانقدر و نیرومند، با عزمی راسخ و همتی بلند، نامی ماندگار را بر روی سنگی بزرگ حک کردند، که نمایانگر کارهای برجسته و شجاعت آنهاست.
دگر کس نیامد برون از سپاه
جهان پیش هیتال شه شد سیاه
هوش مصنوعی: هیچ کس دیگر از سپاه جهان بیرون نیامد و هیتال، پادشاه، با چهرهای سیاه و غمگین ظاهر شد.
چو توپال آندید برکرد پیل
به آوردگه رفت چون رود نیل
هوش مصنوعی: به محض اینکه آن موجود نیرومند را دید، به سمت میدان نبرد حرکت کرد، مانند جویبار نیل که به آرامی و به قدرت میجوشد.