برگردان به زبان ساده
بفرمود ارجاسپ ارهنگ را
که بر باره کین بکش تنگ را
هوش مصنوعی: ارجاسپ دستور داد که به دقت و با تمام توان بر دشمن حمله کنید و او را در تنگنا قرار دهید.
بری بر سپاهی از ایدر زمان
که من رفت خواهم سوی سیستان
هوش مصنوعی: به سپاهی از بهترینها میروم، زمانی که من به سوی سیستان میروم.
دو دست جهان جوی فیروز طوس
به بند و بگیر از وی آن بوق وکوس
هوش مصنوعی: دو دست جهان به آرامی و با دقت از فیروز طوس حمایت کن و به او کمک کن تا صدای خوش و شادش را ضبط کند و به خوبی به گوش دیگران برسد.
سر راه ایرانیان را به بند
نه آبادمان و نه پست و بلند
هوش مصنوعی: مسیر زندگی ایرانیان نه به جاهای خوش آب و هوا و آباد و نه به مکانهای پایین و بیخاصیت محدود است.
دگر پور گودرز رهام را
بگردنش افکن خم خام را
هوش مصنوعی: دوباره پسر گودرز، راهام را به گردن او بیفکن، مثل یک خم خام.
برآورد ارهنگ لشکر ز جای
بگردون برآمد غو کره و نای
هوش مصنوعی: صدای شیپور و نغمههای نظامی از محل حرکت لشکر به گوش میرسد و در آسمان صدای شگفتانگیزی بهپا شده است.
براند از در بلخ لشکر ز جای
شد ایران پر از بانگ و فریاد و وای
هوش مصنوعی: لشکر از در بلخ بیرون آمد و به راه افتاد و ایران پر از صدا و فریاد و ناله شد.
بیابان گرفت و به جرجان رسید
پی کین ز جرجان به ایران کشید
هوش مصنوعی: در بیابان سفر کرد و به جرجان رسید و به خاطر انتقام، از جرجان به سمت ایران حرکت کرد.
وزین روی بنواخت ارجاسپ کوس
جهان شد ز گرد سپه آبنوس
هوش مصنوعی: از این رو، اگر به ارجاسپ توجه کنند، طنین صدای او در تمام جهان طنینانداز میشود و به مانند چوپانی است که صدایش به دوردستها میرسد.
بزد خیمه بر دامن سیستان
سیه شد ز گرد سپاهش جهان
هوش مصنوعی: در دامن سیستان، خیمهای برپا شد و به خاطر لشکرش، جهان به خاطر گرد و غبار آن تیره و تار گردید.
در شهر بر بست زال سوار
برآراست از کینه برج و حصار
هوش مصنوعی: زال سوار بر اسب، به خاطر کینه و دشمنی، در شهر حصار و دژی را برپا کرد.
چو لهراسپ بشنید کارجاسپ شاه
سوی سیستان راند از کین سپاه
هوش مصنوعی: لهراسپ، هنگامی که خبر کارجاسپ شاه را شنید، به خاطر کینهای که داشت، به سمت سیستان لشکر کشید.
شد از بیم رخساره شاه زرد
بدو زال گفت ای شه رادمرد
هوش مصنوعی: به خاطر ترس از چهرهی شاه، رنگ شاه زرد شد. زال به او گفت: ای پادشاه شجاع و نیکوکار.
مخور غم که آید ز ایران سپاه
دمادم بیاری فرخنده شاه
هوش مصنوعی: نگران نباش، چرا که ارتش ایران با قدرت و شادابی به یاری شاه میآید.
که شد نامه من بر سرکشان
ازین کار دادم بر ایشان نشان
هوش مصنوعی: نامهام به دست سرکشان افتاده و از این کار، به آنها نشانی دادم.
جهان جوی فیروز طوس دلیر
دگر گرد رهام گودرز پیر
هوش مصنوعی: جهان به دنبال پیروزیهای طوس دلیر است و در این مسیر، دیگران را هم همچون گودرز پیر، بزرگ و با تجربه، در کنار خودش میبیند.
دگر اردشیر سرافراز جست
که از بیژن اوراست گوهر درست
هوش مصنوعی: اردشیر سرافراز به دنبال بیژن است که جواهر باارزشی از اوست.
بیاید بدین کین گو نامور
نه ارجاسپ ماند نه تاج و کمر
هوش مصنوعی: بیایید که در این جنگ، نامی بر سر زبانها بیفکنیم، نه اینکه از ارجاسپ و یا تاج و کمر خبری بماند.
ستانم دگر بلخ ز ارجاسپ من
ابا گنج بدهم به لهراسپ من
هوش مصنوعی: من دیگر بلخ را از ارجاسپ خواهم گرفت و برای او گنجی میدهم تا لهراسپ من را آزاد کند.
جهان کدخدا گفت کای زال پیر
به بلخ اندرون هست یک آبگیر
هوش مصنوعی: جهان کدخدا به زال پیر میگوید که در بلخ یک آبگیر وجود دارد.
شنیدم که گرد است چون تل خاک
بلندیش را کرده اندر مغاک
هوش مصنوعی: شنیدم که گرد و خاکی که به خاطر بلندیاش به وجود آمده، در درهای عمیق پراکنده شده است.
زمرد زن بلخ تا سی هزار
ببردند ترکان بدان گیر و دار
هوش مصنوعی: زن زیبای بلخ، که به مانند زمرد است، تا سیهزار مرد را به اسارت برد، ترکان به خاطر زیبایی و جذابیت او درگیر و دست به کار شدند.
زریز گرامی که بد پور من
ببردند ترکان از آن انجمن
هوش مصنوعی: از کسی با شخصیت و با ارزش که فرزند من را از آن جمع و اجتماع گرفتند، ترکها از آنجا.
دگر رفته بر باد ناموس نیز
همان افسر و بوق هم کوس نیز
هوش مصنوعی: مردم به آسانی آبرو و ناموس خود را از دست میدهند، همانطور که فریبها و عناوین در این دنیا بیاثر و بیپایداریاند.
چسان پادشاهی کنم بلخ را
ندیده منجم مه سلخ را
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم پادشاهی بلخ را به عهده بگیرم در حالی که من نجوم و ماههای سال را نمیشناسم؟
توان دید اگر چهره ماه سلخ
شود شاه لهراسپ در شهر بلخ
هوش مصنوعی: اگر چهرهی ماه در شب سیزدهم (سلخ) نمایان شود، میتوان زیبایی و شکوه شاه لهراسپ را در شهر بلخ دید.
بدو گفت دستان که ای شهریار
گر ارجاسپ ز ایران نماید فرار
هوش مصنوعی: دستان به شهریار گفت: اگر ارجاسپ از ایران فرار کند، چه خواهد شد؟
چنان بلخ آباد سازم دگر
که ویران نگشتست کوئی مگر
هوش مصنوعی: من بلخ را آنچنان آباد میکنم که هیچکس نتوانسته آن را ویران کند.
گر از دست رفتست شه را زریر
چه گشتاسپ داری سوار دلیر
هوش مصنوعی: اگر شاه زریر از دست رفته است، چه نیازی به گاو نر دلیر گشتاسپ داری؟
به شهر اندرون شاه زابل گروه
بدان لشکر ترک گیتی ستوه
هوش مصنوعی: در شهر زابل، گروهی از لشکریان ترک حضور دارند که به دنیا و مشکلات آن غیرت و اعتراض دارند.
