برگردان به زبان ساده
که فرزندان ! شما شهزادگانید
چو من خود را ز درویشان ندانید
هوش مصنوعی: ای فرزندان! شما همانند من، از خانوادهای بزرگ و با احترام هستید و خود را در جایگاه بیپولها ندانید.
به جان بندید دل در افسر و تخت
که درویشی بود کار عجب سخت
هوش مصنوعی: دل خود را در زندگی مرفه و زرق و برقی که به همراه تاج و تخت به دست میآید، گرفتار نکنید؛ زیرا زندگی ساده و فاقد materialism برای درویشها بسیار دشوار و مشکل است.
نیارد کرد سوزن کار شمشیر
به کَه قانع چو آهوکی شود شیر
هوش مصنوعی: اگر کسی به اندازهای قانع باشد که مانند آهو زندگی کند، هرگز نخواهد توانست قدرت و کارایی خود را به اندازه یک شمشیر به کار گیرد.
نه بازیچه است ترک نعمت و ناز
حواس از آرزوها داشتن باز
هوش مصنوعی: ترک کردن نعمت و رها کردن حسهای لطیف و زودگذر، کار سادهای نیست و نباید آن را بیاهمیت گرفت. آرزوها به ما انگیزه میدهند و نمیتوان از آنها به سادگی گذشت.
شکم را جای لقمه سنگ دادن
هوا را دل به نومیدی نهادن
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که وقتی کسی به جای تهیه و خوردن غذا، فقط به فکر مشکلات و ناامیدیها باشد، در واقع خود را از لذتهای زندگی محروم کرده است. به عبارت دیگر، بهتر است که به مشکلات اندیشه نکرد و زندگی را با امید و لذت ادامه داد.
ز روی نازنینان دیده بستن
ز موی مه جبینان دل شکستن
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی چهرههای دلربا، چشمها را میبندیم و از موهای معشوقهها دل میشکنیم.
نظر در دیده جان در تن فشردن
که چون در زندگی بی مرگ مردن
هوش مصنوعی: به معنای این است که وقتی به عمق وجود و روح انسان نگاه میکنی و آن را در بدن میفشاری، متوجه میشوی که چگونه در زندگی میتوان بدون تجربه مرگ زیست.
شکستن خارها در چشم پرخواب
ز نغمه ریختن در گوش سیماب
هوش مصنوعی: شکستن خارها به معنای تسلیم نشدن در برابر سختیها و مشکلات است، در حالی که خواب آلودگی به آرامش و سکوت اشاره دارد. در این حالت، زیبایی و لذت از صداهایی که اطراف وجود دارد، متجلی میشود. به طور کلی، این بیت به همافزایی بین تلاش و آرامش اشاره دارد.
دماغ از بوی گل آشفته ماندن
چمن زار هوس نشکفته ماندن
هوش مصنوعی: بوی گل باعث شده که حالت روحی و تفکر من به هم بریزد و زمین پرچین و چروک چمن هنوز نتوانسته است خواستههای درونی مرا برآورده کند.
شما را حق جوانمرد آفریده است
برای تخت و افسر آفرید ه است
هوش مصنوعی: شما به دلیل نیکی و بزرگواری خلق شدهاید و برای زندگی با عزت و مقام ساخته شدهاید.
چو بی محنت نصیب کس شود گنج
چرا بیهوده باید بردنش رنج
هوش مصنوعی: هرگاه که چیزی بدون تلاش و زحمت به کسی برسد، چرا باید برای آن در زحمت باشد؟
دل طفلان به گفتن کرد ارشاد
به دست هر یکی ، تیر و کمان داد
هوش مصنوعی: دل بچهها را با صحبت و راهنمایی روشن کردند و به هر یک از آنها تیر و کمان دادند.
که این فن بهتر از طاعت شماراست
ریاضت پیشگی زیبنده ماراست
هوش مصنوعی: این هنر از عبادت بهتر است و تمرین و تلاش در این راه برای ما زیبا و شایسته است.
سلاح زاهدان زهد و صلاح است
صلاح پادشاهان از سلاح است
هوش مصنوعی: زاهدان از طریق زهد و تقوا قدرت و نفوذ خود را به دست میآورند، در حالی که قدرت پادشاهان از سلاح و جنگافزارهای خود ناشی میشود.
بگیرید این کمانها را ز دستم
که پشت د شمنانتان بر شکستم
هوش مصنوعی: این کمانها را از دستم بگیرید، زیرا من بر دشمنانتان پیروز شدم.
دعا کردم که از شست شما تیر
شود همچون دعایم آسمان گیر
هوش مصنوعی: من آرزو کردم که تیر دعاهایم از دستانت پرتاب شود و مانند دعای من به آسمان برسد.
خدنگ آن کم از تیر قضا نیست
که مر تیر دعایم را خطا نیست
هوش مصنوعی: خنجر عشق من از تیر تقدیر کم ندارد، چون تیر دعایم هرگز به خطا نمیرود.
قدم خم نه خم تان بس کمان است
که کحل از دیده، وسمه ز ابروان است
هوش مصنوعی: قدمتان بر روی زمین به قدری زیبا و دلربا است که چهرهتان مانند کمانی است و رنگ چشمانتان همچون سرمهای که در دیدهها به کار میرود، جذابیت دارد. ابروهایتان نیز مانند وسمهای هستند که زیبایی شما را دوچندان میکند.
کمان بگرفته در پایش فتادند
چو ابرو بر سر دیده نهادند
هوش مصنوعی: چون کمانی که به پایین کشیده شده است، افرادی بر زمین افتادند و مانند ابروهایی که بر روی چشم قرار میگیرند، به آنها نگاه کردند.
کمان ابرو جوانان کمانها
چو چار ابرو نمایان بی گمانها
هوش مصنوعی: ابروی کمانمانند جوانان، مانند کمانی زیبا و دلربا است که یقیناً جذابیت و زیبایی خاصی دارد.
کمانها داد و دادش علم آن یاد
چو آدم را شده جبریل استاد
هوش مصنوعی: کمانها را به پرتاب درآورد و دانش او یادآور استادی جبرئیل در تعلیم آدم بوده است.
به تیر انداختن ممتاز گشتند
چو ترک غمزه حکم انداز گشتند
هوش مصنوعی: آنها با ناز و زیبایی خود، در دلها تیر میاندازند و به مانند ترکان، با چشمک زدنهایشان فرمانروایی میکنند.
به شادی هر دو فارغ دل ز اندوه
همی گشتند صید افکن دران کوه
هوش مصنوعی: آنها با شادی و بینگرانی از غم، در آن کوه به شکار مشغول شدند.
