برگردان به زبان ساده
یکی زاهد در آنجا داشت ماوا
در آن قاف قناعت کرد عنقا
هوش مصنوعی: در آن مکان، زاهدی زندگی میکرد که با قناعت و رضایت خاطر خود، همچون پرندهای کمیاب و ارزشمند، آرامش یافته بود.
به حق مشغول مرد عزلت آهنگ
چو صندل سود پیشانی به هر سنگ
هوش مصنوعی: بیت اشاره به فردی دارد که در تنهایی و دور از دنیا به تفکر و عبادت مشغول است. مانند چوب صندل که به خاطر بوی خوشش شناخته شده، این شخص نیز با وجود سختیها و موانع، به ارزشهای درونیاش توجه دارد و سعی میکند پیشرفت کند. با هر مشکل یا چالشی که روبرو میشود، تلاش میکند تا به مسیر خود ادامه دهد.
وجود پاکش از طاعت سرشته
عبادت قوت او همچون فرشته
هوش مصنوعی: وجود پاک او با اطاعت و بندگی آمیخته است و قدرتش مانند فرشتگان است.
رباضت بود کارش صبح تا شام
خجسته بالمیک زاهدش نام
هوش مصنوعی: او صبح تا شب به زحمت و عبادت مشغول است و به همین دلیل به زاهد خوشنام معروف شده است.
صنم ناگاه نالان از سوی دشت
سراسیمه به طرف کوه بگذشت
هوش مصنوعی: ناگهان معشوقه، با حالتی پریشان و نگران، از دشت به سمت کوه گذشت.
ز آهش ناله کرده ک وهساران
اثر دارد فغان سوگواران
هوش مصنوعی: از صدای دلشکستهاش، نالهای به گوش میرسد که گویی بر دل حاضران تأثیر دارد و نوای غمگین سوگواران را به همراه میآورد.
صنم را دید نالان زاهد کوه
به زیر کوه بر دل کوه اندوه
هوش مصنوعی: زاهد وقتی معشوق را دید که در حال گله و شکایت است، بر دلش اندوهی بزرگ نشسته و در زیر کوه، آن را احساس کرد.
سخن پرسید زان حور غم اندیش
صنم برخواند محنت نامۀ خویش
هوش مصنوعی: سخنگفتن از آن پری زیبای غمگین، که درد و مشکلاتش را با صدای بلند بیان میکند.
ز شرح درد آن درماند درماند
به شفقت دختر خود خواند برخواند
هوش مصنوعی: در توصیف درد خود، کسی که درمانده است، با محبت به دخترش میگوید و او را صدا میزند.
تسلّی داده، جا در معبدش داد
به ذکر و طاعت حق کردش ارشاد
هوش مصنوعی: او با یاد و عبادت خداوند آرامش یافته و به راه هدایت رسیده است.
پری را دل ز عشق رام برکند
به ذکر و طاعت حق گشت خرسند
هوش مصنوعی: عشق باعث شد که پری از محبت دل بکند و با یاد خدا و عبادت او به خوشحالی رسید.
چو زاهد معتکف بود اندران دشت
چنین تا بر سرش نه ماه بگذشت
هوش مصنوعی: در دشت، زاهدی زندگی میکند که مدت طولانی در آنجا حضور دارد و زمان به سرعت میگذرد.
پسر زایید ماه حور عصمت
چو زاهد نیکنامی از مروت
هوش مصنوعی: ماه حور به دختری پاک و معصوم اشاره دارد که پسری را به دنیا آورده است. این پسر همچون زاهدی نیک نام و با ویژگیهای انسانی نیکو و جوانمردانه بزرگ میشود.
صنم را دل به غربت زان پسر شاد
نیاوردی ز شادی وطن یاد
هوش مصنوعی: این بیت به احساس غم و دلتنگی اشاره دارد. شاعر از کسی میخواهد که به عشق و یاد وطن توجه کند و بیان میکند که با وجود دوری و غربت، شادی و یاد وطن قلبش را شاد نمیکند. به نوعی، ایستادگی در برابر دوری و حفظ یاد وطن در دل مهم است.
شدش مه دایه چون ابر بهاران
به کشت خویش کردی شیر باران
هوش مصنوعی: ماه درخشان مانند ابرهای بهاری، به کشت خود مشغول شد و باران نرم و شیرین را نثار آن کرد.
بهشتی باغ بود آن تازه گلزار
درو بایست جوی شیر ناچار
هوش مصنوعی: بهشتی بود، باغی پر از گلهای تازه و زیبا که در آن جوی شیرین و زلالی جاری بود و این امر الزامی بود.
بجر پرور دنش کاری نکردی
نگهبان گشتی از هر گرم و سردی
هوش مصنوعی: تو هیچ کاری نکردی جز اینکه به خوبی از خودت مراقبت کردی و در برابر مشکلات و چالشها همیشه هوشیار بودی.
سحر چون خاستی از بستر خواب
برای غسل کردن بر لب آب
هوش مصنوعی: صبح که از خواب بیدار میشوی، برای غسل کردن به کنار آب میروی.
به سرما طفل را با خود نبردی
به گهواره بدان عابد سپردی
هوش مصنوعی: به خاطر سرما، نوزاد را با خود نبردی و او را به عابد سپردی تا از او مراقبت کند.