برگردان به زبان ساده
آن که خود را مینماید در رخ خوبان چو ماه
میکند از دیده عشاق در خوبان نگاه
هوش مصنوعی: کسی که خود را در برابر زیباییهای دیگران نشان میدهد، مانند ماه است که نگاه عاشقان را به سوی خود جلب میکند.
وانکه حسنش را بود از روی هر مرد ظهور
هست عشقش را دل عشاق مسکین جلوه گاه
هوش مصنوعی: کسی که زیباییاش از چهره هر مردی نمایان است، عشق او در دل عاشقان بیچاره، مکان و نشانی دارد.
عشقش از معشوق بر عاشق کند آغاز جور
تا که عاشق از بهای او بعشق ارد پناه
هوش مصنوعی: عشق معشوق ابتدا بر عاشق تأثیر میگذارد و باعث میشود که عاشق به خاطر بهای عشق او، به عشق پناه ببرد و از رنج و درد فاصله بگیرد.
چون وجود این بانست و ظهور آن به این
این چو محو عشق گردد آن شود بی این تباه
هوش مصنوعی: وقتی وجود این عشق نمایان باشد، و این عشق در عالم محو شود، آنچه از این عشق باقی میماند، بیفایده و نابود خواهد شد.
عقد کثرت برنتابد پیش او باشد یکی
یوسف و گرگ و زایخا و عزیز و جاه و چاه
هوش مصنوعی: تنوع و کثرت نمیتواند در برابر او تاب بیاورد؛ زیرا در نزد او همه چیز یکی است، چه یوسف، چه گرگ، چه زایخا، چه عزیز، و چه جاه و چاه.
هم ننمایند انج در فروغ آفتاب
همچنان کز غایت نزدیکی خورشید و ماه
هوش مصنوعی: آنها در نور خورشید مانند ستارهای نمیدرخشند، همانطور که خورشید و ماه با وجود نزدیکی به هم، نمیتوانند روشنایی یکدیگر را نشان دهند.
عشق او چون کرد با خود آنچه کرد و میکند
پس نباشد عاشق و معشوق را جرم گناه
هوش مصنوعی: عشق او با عاشق و معشوق به گونهای است که هرگونه خطا و گناهی را از بین میبرد. در واقع، آنچه او برای عاشق و معشوق خلق کرده به قدری عمیق و خاص است که هیچکدام از آنها نمیتوانند در این عشق تقصیری داشته باشند.
خیمه بیرون زد پی اظهار خود سلطان عشق
تا که شد بر وحدتش برمثلیش کثرت گواه
هوش مصنوعی: خیمهای به نشانهی حضور و نمایش عشق حقیقی برپا شد، تا اینکه در آنجا بر یکتاییاش، کثرت و تنوعی نیز گواهی داد.
تا نه بر کثرت بود موجومحیط وحدتش
پاک شست از لوح هستی اسم و رسم ما سواه
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده است که وقتی وجود واحد و یگانه است، هیچ گونه تعدد و کثرتی وجود ندارد. در نتیجه، همهی ویژگیها و نامها از وجود حقیقی حذف میشوند و تنها آن یگانگی باقی میماند. به عبارت دیگر، در این حالت، همه چیز به وحدت خالص و بیهیچ تقسیم و تفاوتی برمیگردد.
موج او خاشاک بود و مغربی را در ربود
از سر ره زانکه بود از بود او ناپاک راه
هوش مصنوعی: موج او مانند شاخههای خشک بود و با قدرتش غربیها را از مسیرشان دور کرد، چرا که وجود او به علت ناپاکی، راه را مختل کرده بود.