برگردان به زبان ساده
دیوانه می کنی دل و جانِ خراب را
مشکن به ناز، سلسلهٔ مشک ناب را
هوش مصنوعی: تو با ناز و کرشمه‌ات دل و جان عاشق را منحرف و دیوانه می‌کنی، پس مراقب باش که رشته دل‌های شیدا را با تکان‌های بی‌موقع خراب نکن.
بی جرم اگرچه ریختن خون بود وبال
تو خون من بریز ز بهر ثواب را
هوش مصنوعی: اگرچه کشتن بی‌گناه گناه بزرگی است، اما به خاطر پاداشی که می‌بری، تو می‌توانی خون مرا بریزی.
بوی وصال در خور این روزگار نیست
ضایع مکن به دلق گدایان، گلاب را
هوش مصنوعی: در این روزگار بوی وصال و نزدیکی نیست، پس بیهوده این عطر و زیبایی را در لباس فقیران هدر نده.
ای عشق، شغل تو چو به من ناکسی رسید
آخر کسی نماند جهان خراب را
هوش مصنوعی: ای عشق، وقتی که تو به من رسیدی، دیگر کسی در این دنیا باقی نمانده است که خراب و ویران شود.
از چاشنیِ دردِ جدایی چه آگهند
یک شب کسان که تلخ نکردند خواب را
هوش مصنوعی: کسانی که هرگز خواب را با غم جدایی تلخ نکرده‌اند، از درد جدایی چه باخبرند؟
طوفان فشان به دیده و قحط وفا به دهر
تقویم حکم کی کند این فتح باب را؟
هوش مصنوعی: به چشمان خود طوفانی از اشک می‌آورم و در این زمانه، وفای واقعی کم‌یاب شده است. پس چه کسی می‌تواند این گشایش را تعیین کند؟
تا گفتمش بکش، ز مژه تیغ رانده بود
ما بنده‌ایم غمزهٔ حاضر جواب را
هوش مصنوعی: این متن بیانگر لحظه‌ای است که شخصی به محبوبش می‌گوید که او را مجروح کند، در حالی که محبوب با چشمانش زیبایی و فریبندگی خود را به نمایش می‌گذارد. در اینجا به نوعی نشان‌دهنده عشق و دلبستگی عمیق به شخص محبوب است و تأکید بر جذابیت و تأثیرگذاری او دارد. این عشق حتی می‌تواند به طور نمادین به درد و رنج منجر شود، ولی فرد همچنان به آن عشق وفادار است.
گر خاطرش به کشتن بیچارگان خوش است
یارب که یار ناوک او کن صواب را
هوش مصنوعی: اگر او از کشتن بیچارگان لذت می‌برد، ای خدای خوب، بر او بندگی را مسلط کن.
آفت جمال شاهد و ساقی‌ست بیهده
بدنام کرده‌اند به مستی شراب را
هوش مصنوعی: زیبایی و جذابیت معشوق و نوشیدنی، به خودی خود شناخته شده است و از آن‌ها به نادرستی به عنوان چیزهای بد نام برده‌اند که این فقط به خاطر تاثیر مستی شراب است.
خونابه می‌چکاندم از گریه سوز دل
خوش گریه‌ای‌ست بر سر آتش کباب را
هوش مصنوعی: از درد دل و گریه‌ام چنان اشک می‌ریزم که شبیه خونابه است. این گریه‌ی تلخ در واقع نوعی دل‌سوزی است، مثل گریه‌ای که بر روی آتش کباب می‌ریزد و می‌تواند نشان‌دهنده‌ی ناراحتی و رنج عمیق من باشد.
خسرو ز سوز گریه نیارد نگاه داشت
آری سفالِ گرم به جوش آرد آب را
هوش مصنوعی: خسرو به شدت از درد و سوگواری خود نمی‌تواند خود را کنترل کند، چون وقتی سفال داغ باشد، آب هم به جوش می‌آید.
