برگردان به زبان ساده
سایه وارم هر شب از سودای زلفت، چون کنم؟
چند گرد خویشتن گه سحر و گه افسون کنم!
هوش مصنوعی: هر شب از فکر زلف تو مانند سایه در حال سرگردانی هستم. چه کنم؟ گاه صبح‌ها و گاه در عالم خواب سعی می‌کنم خودم را مشغول کنم.
از دل بدخوی خود خونابه ای دارم که گر
قطره ای از دل برون ریزم، جگرها خون کنم
هوش مصنوعی: از درون دل تاریک و بدذات خود، حسرت و غم زیادی دارم؛ به‌طوری که اگر اندکی از این احساسات را ابراز کنم، باعث درد و رنج زیادی برای دیگران می‌شوم.
تو به بند کشتن من، من بر آن کز دوستی
عمر خود را بگسلم، در عمر تو افزون کنم
هوش مصنوعی: تو می‌خواهی مرا به زنجیر بکشی، اما من از روی دوستی و محبت، می‌خواهم عمر خود را فدای تو کنم و به زندگی‌ات برکت بزنم.
گوهری دارم که در وی نیست جز لؤلؤی خام
چون نثار خاک پایت لؤلؤی مکنون کنم؟
هوش مصنوعی: من گوهری دارم که در آن جز یک مروارید خام نیست. آیا نمی‌توانم آن را به مانند خاکی که زیر پای تو ریخته می‌شود، پنهان و محفوظ بدارم؟
چند گویی «عشق را از دل بران و خوش بزی »
گر توانم، جان خود را از دست تو بیرون کنم
هوش مصنوعی: چند بار می‌گویی که عشق را از دل کنار بگذار و خوش بگذرانی؟ اگر می‌توانستم، جانم را هم از حضور تو جدا می‌کردم.
گفتیم « دل را چرا از عشق نآری سوی زهد»؟
وه که شاهد خانه ای را وقف مسجد چون کنم؟
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به این موضوع اشاره می‌کند که چرا باید دل را از عشق دور کرد و به زهد روی آورد. او همچنین به وضعیت عاشقانه‌اش اشاره می‌کند و می‌خواهد بداند که چگونه می‌تواند معشوقه‌اش را که جذاب و زیباست، به خاطر مسائل معنوی و مذهبی رها کند. اینجا تضادی وجود دارد بین عشق و زهد که شاعر در تلاش است تا آن را بیان کند.
روح مجنون آید و آموزد آیتهای عشق
شعر خسرو گر رقم بر تربت مجنون کنم
هوش مصنوعی: روح مجنون می‌آید و آیات عشق را به من می‌آموزد. اگر بخواهم اشعار خسرو را بر روی قبر مجنون بنویسم، این کار را انجام می‌دهم.
