شمارهٔ ۶

خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » بدایع الجمال » شوقیات » شمارهٔ ۶

گر راه بود بر سر کوی تو صبا را

در بندگیت عرضه کند قصه ما را

ما را بسرا پرده ی قربت که دهد راه

بر صدر سلاطین نتوان یافت گدا را

چون لاله عذاران چمن جلوه نمایند

سر کوفته باید که بدارند گیا را

گر ره بدواخانه ی مقصود نیابیم

در رنج بمیریم و نخواهیم دوا را

مرهم ز چه سازیم که این درد که ما راست

دانیم که از درد توان جست دوا را

فریاد که دستم نگرفتند و بیکبار

از پای فکندند من بی سر و پا را

از تیغ بلا هر که بود روی بتابد

جز من که بجان می طلبم تیغ بلا را

هنگام صبوحی نکشد بی گل و بلبل

خاطر بگلستان من بی برگ و نوا را

روی از تو نپیچم و گر از شست تو آید

همچون مژه در دیده کشم تیغ بلا را

بیرون نرود یک سر مو از دل خواجو

نقش خط و رخسار تو لیلاً و نهارا

برگردان به زبان ساده

گر راه بود بر سر کوی تو صبا را

در بندگیت عرضه کند قصه ما را

هوش مصنوعی: اگر در مسیر کوی تو باد صبا داستان ما را به تو عرضه کند، نشان‌دهنده عشق و ارادت ما به تو خواهد بود.

ما را بسرا پرده ی قربت که دهد راه

بر صدر سلاطین نتوان یافت گدا را

هوش مصنوعی: ما را در جایی قرار بده که به دور از وطن است، جایی که حتی گداها نتوانند به ولی و سلطان نزدیک شوند.

چون لاله عذاران چمن جلوه نمایند

سر کوفته باید که بدارند گیا را

هوش مصنوعی: وقتی گل‌های زیبا و دل‌انگیز در باغ جلوه‌گری کنند، باید از درختان و گیاهان دیگر بخواهیم که سرشان را فرو ببرند و به نوعی تواضع نشان دهند.

گر ره بدواخانه ی مقصود نیابیم

در رنج بمیریم و نخواهیم دوا را

هوش مصنوعی: اگر به بهشت و منزلگاه مطلوب خود نرسیم، در سختی و مشقت می‌میریم و هیچ‌گونه درمانی را طلب نخواهیم کرد.

مرهم ز چه سازیم که این درد که ما راست

دانیم که از درد توان جست دوا را

هوش مصنوعی: باید ببینیم با چه چیز می‌توانیم تسکین دهیم این دردی را که فقط خود ما می‌دانیم و از این درد نمی‌توانیم دارویی پیدا کنیم.

فریاد که دستم نگرفتند و بیکبار

از پای فکندند من بی سر و پا را

هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از ناامیدی و بی‌پناهی خود صحبت می‌کند. او احساس می‌کند که کسی به او کمک نکرده و ناگهان به وضعیتی دشوار و سخت افتاده است. او خود را بدون قدرت و در هم شکسته توصیف می‌کند، گویی که هیچ حمایتی از او نشده و به زمین افتاده است.

از تیغ بلا هر که بود روی بتابد

جز من که بجان می طلبم تیغ بلا را

هوش مصنوعی: هر کسی از درد و سختی فرار می‌کند و از مشکلات دوری می‌گزیند، اما من متفاوت هستم؛ من با شجاعت به سمت سختی‌ها می‌روم و آنها را به جان می‌خرم.

هنگام صبوحی نکشد بی گل و بلبل

خاطر بگلستان من بی برگ و نوا را

هوش مصنوعی: در صبحگاه هرگز نمی‌تواند بدون گل و بلبل، یاد و خاطره‌ی باغ من را زنده کند. باغ من اکنون بی‌برگ و بدون آواز است.

روی از تو نپیچم و گر از شست تو آید

همچون مژه در دیده کشم تیغ بلا را

هوش مصنوعی: من هرگز از تو روی بر نمی‌گردانم، حتی اگر بلا و درد بر من نازل شود، مانند مژه‌ای که در چشم می‌درخشد، آن را تحمل می‌کنم.

بیرون نرود یک سر مو از دل خواجو

نقش خط و رخسار تو لیلاً و نهارا

هوش مصنوعی: دل خواجو به قدری مجذوب و درگیر زیبایی و خطوط چهره‌ی تو است که حتی یک سر مو هم نمی‌تواند از آن خارج شود؛ این حال در روز و شب ادامه دارد.

شمارهٔ ۶

اطلاعات

برگردان به زبان ساده