برگردان به زبان ساده
خسرو گل بین دگر ملک سکندر یافته
باز بلبل باغ را طاوس پیکر یافته
هوش مصنوعی: خسرو گلنشان (شاه) دیگر به مانند سکندر، دوباره بلبل باغ را پیدا کرده است که همچون طاووسی زیباست.
طائر میمون مینای فلک یعنی ملک
دشت را از روضه ی فردوس خوشتر یافته
هوش مصنوعی: پرندهٔ زیبا و خوش رنگ، آسمان را به خاطر دشت، از باغ بهشت زیباتر میداند.
می پرستان قدح کش نرگس سرمست را
تبشی و منغر بدست از نقره و زر یافته
هوش مصنوعی: عاشقان می، جامی در دست دارند که شاید حاوی شراب از گل نرگس باشد و خود در نشئه و مستی غرق شدهاند. آنها دارای ظرفهایی از نقره و طلا هستند که نشاندهنده زیبایی و ارزش وجودشان است.
عالم خاکی نسیم باد عنبر بیز را
همچو انفاس مسیحا روح پرور یافته
هوش مصنوعی: نسیم خوشبو و معطری که از سرزمینهای خوشعطر میوزد، به انسان روحی تازه و شاداب میبخشد، همچنان که نفحات عیسی پیامبر که جان را زنده میسازد.
خضر خضراپوش علوی آنک خوانندش سپهر
از شقایق فرش غبرا را معصفر یافته
هوش مصنوعی: خضر، مردی با لباس سبز و از نسل علی (ع) است که به او سپهر میگویند. او روی فرش قرمز رنگی که از گلهای شقایق بافته شده، نشسته و به گلی زیبا تکیه کرده است.
غنچه کو را اهل دل ضحاک ثانی می نهند
چون فریدون افسر جمشید بر سر یافته
هوش مصنوعی: اهل دل مانند فریدون، به غنچهای که به آن عشق میورزند، تاج و اعتبار میدهند، همچنان که در گذشته جمشید بر سر افسران خود میگذاشت. در حقیقت، آن غنچه نشانهی زیبایی و ارزش است که باید تحت حمایت و احترام قرار گیرد.
آسمانی گشته فرش خاک و طرف گلشنش
مرغ را رامین و گل را ویس دلبر یافته
هوش مصنوعی: در این دنیا، زمین به زیبایی آسمان تبدیل شده و در باغ و گلزارش، مرغ عشق به نام رامین و گلی به نام ویس، محبوبانی را یافتهاند.
مؤبد زرد گلستان آنک خیری نام اوست
از شکوفه آسمانی پر زاختر یافته
هوش مصنوعی: مؤبد زرد، در گلستان، آنکه نامش خیری است، از شکوفهای در آسمان به ستارهای پرنور رسیده است.
در چمن هر کو چو من سر مست و حیران آمده
جام زرین بر کف سیمین عبهر یافته
هوش مصنوعی: در باغ، هر که مانند من شاد و گیج است، با چنگی از طلا در دست، در جستجوی زیبایی و سرسبزی به سر میبرد.
وانک چون خواجو دل و دین داده از مستی بباد
باده ی جانبخش را با جان برابر یافته
هوش مصنوعی: وقتی که خواجو به خاطر حالت مستی، دل و ایمانش را به باد داده است، احساس میکند که بادهای که جانبخش است را با تمام وجودش برابر میبیند.
می کشان صحن بستانرا زبس برگ و نوا
همچو بزم شاه جم جام مظفر یافته
هوش مصنوعی: باغ پر از رنگ و صدا شده است، به اندازهای که به نظر میرسد مانند جشن و سروری باشکوه است. در اینجا، شادابی و زیبایی طبیعت به حدی است که میتوان آن را با جشنی بزرگ و مجلل مقایسه کرد.